Opgeborgen talent (2008)

Voor jonge mensen ligt de toekomst nog open. Het is meestal wel even of iets langer zoeken naar de eigen begaafdheden om die vervolgens te ontwikkelen, zodat de kost verdiend kan worden: Wat zit er in deze jeugdige om zelf gelukkig te worden en anderen gelukkig te maken? Niet elke richting is meteen raak. Ik herinner me een leerling die op zijn elfde al heel aardig blokfluit speelde. Toen ik 20 jaar later nog eens informeerde naar zijn muzikale situatie, bleek hij met die blokfluit niet verder te zijn gekomen. Misschien heeft het er wel in gezeten, maar het is er in elk geval nooit uit gekomen. Een ander kwam als hoogbegaafd uit een intelligentietest. Eveneens 20 jaar later bleek hij portier te zijn in een klein hotel. Wellicht de intelligentste portier in het land, dat wel.
In elke mens schuilen mogelijkheden, jong of oud, de mogelijkheden blijven, maar als je ze opbergt heeft niemand er wat aan, de persoon zelf niet en anderen ook niet. Talentenjacht is een populair TV-programma. De ene keer mogen we ons verbazen of het totaal ontbreken van bijvoorbeeld de zangkunst van iemand die meent zelfs hierin boven het gemiddelde uit te steken. Op een ander moment mogen we ons opnieuw verbazen, maar dan over het onvoorstelbare niveau dat sommige mensen hebben bereikt op een of ander gebied. Mijn vroegere buurvrouw kon breien en haken met de ogen dicht, hier vlakbij was een man keien aan het leggen: één tikje en ze liggen meteen goed. Probeer het maar eens. Sommige mensen zijn heel goed in heel moeilijke dingen, anderen zijn heel goed in dingen die eenvoudig lijken, bijvoorbeeld mensen vriendelijk begroeten, maar als je dat niet kunt is dat alvast een zwak punt, zelfs van een slimmerik.
Het is toch meer dan zo maar een vraagje op de zondagmorgen, als vanuit het evangelie ons vandaag de vraag in volle ernst wordt voorgelegd: Waar liggen je begaafdheden en wat doe je ermee? Wat doe je er mee in je productieve jaren en wat na je pensioen? We hebben het zo vaak over verborgen talenten. Dat zijn de talenten, de begaafdheden en mogelijkheden die in ons liggen, maar die we zelf nog niet hebben ontdekt. Bij die ontdekking kunnen anderen ons wel wat helpen. Nee, de vraag van vandaag is: Welke talenten heb je tot nu toe of vandaag opgeborgen. Je weet wel waar je goed in bent, maar wat doe je er mee, heb je ze alleen maar opgeborgen? Dat zou toch een mooi punt van overdenken zijn; er hier rustig voor gaan zitten om die vraag aan onszelf voor te leggen: Waar ben ik heel of een heel klein beetje goed in en wat doe ik er mee?
In het evangelie van vandaag vernemen we van een paar actievelingen die werkelijk aan de weg getimmerd hebben, maar we vernemen ook van een sukkel die wel een en ander had meegekregen, maar het simpel had opgeborgen. Van die sukkels zijn er vandaag nog wel een paar meer. Wij zijn het zelf toch niet?!
Het streven is samen een gelukkige wereld op te bouwen: zelf gelukkig te zijn door anderen gelukkig te maken. In bijbelse termen heet dat “bouwen aan het Rijk Gods”, een wereld zoals Jezus van Nazareth die in woord en daad liet zien. Talenten zijn er te over; mensen kunnen van alles zijn en doen voor elkaar, niemand uitgezonderd. Verborgen mogelijkheden moeten ontdekt worden, maar ze mogen dan niet meer worden opgeborgen, want dat is iets voor zielige nietsnutten.
Overwegen is alleen gelaten worden met een gedachte, een vraag. Misschien worden we in een kerk soms nog te veel bezig gehouden om rustig te kunnen overdenken en een plan te maken. Laat het hier dan maar alleen een aanzet zijn voor een ander rustig moment, want die afrekening staat aan het einde van elk mensenleven, een lang of een kort leven: Wat heb je gedaan met wat je in handen is gegeven? We willen dan toch ook graag horen: Uitstekend, goede en getrouwe knecht, met weinig heb je toch veel goeds gedaan". Moge het zo zijn. Amen