Lezingen Wijsh 6, 12-16 · Ps 63 (62) · 1 Tess 4, 13-18 · Mt 25, 1-13
Ze staan afgebeeld in een aantal kathedralen, de tien jonge vrouwen uit het evangelie. Zij zijn in steen gebeiteld, langs de ene kant de wijze, langs de andere kant de domme.
De parabel van de bruidsmeisjes is zoals de daaropvolgende parabel van de talenten een veelgebruikte tekst. Zij behoren beide tot de grote rede van het eindgericht. Deze rede is de vijfde en de laatste van de toespraken, waarrond Matteüs zijn evangelie heeft opgebouwd. Zij is de tweede langste. Ze beslaat twee hoofdstukken. Ze handelt over de waakzaamheid. “Wees bereid wanneer de Mensenzoon komt.” Wij hebben de oproep tot waakzaamheid meegekregen op de eerste zondag van de Advent. We horen deze oproep opnieuw op het einde van dit leesjaar A. De kring is bijna rond. Mochten we ondertussen ingeslapen zijn, dan schudden de evangelies van de laatste zondagen van het jaar ons opnieuw wakker. Zij dringen er op aan dat wij olie voorzien, dat wij het talent opgraven waar we het hadden verborgen en dat wij de Heer verzorgen, aanwezig in de kleine, de zwakke, de allerminste.
Matteus zorgt in zijn finale voor evenwicht. Hij heeft een parabel over vrouwen. Hij heeft er een over mannen. Maar hij vertelt ze voor alle christenen. De bruidsmeisjes waren en blijven identificatiefiguren niet alleen voor vrouwen, maar voor elke christen.
De parabel doet ons wachten op de bruidegom. Jezus is de bruidegom. De Heer Jezus is gekomen en hij zal terugkeren. Die terugkeer laat op zicht wachten. Het kan nog lang duren. Maar deze zal steeds onverwachts zijn.
Het gaat niet zozeer over de vraag naar het tijdstip waarop de bruidegom zal kom. Het gaat vooral of en hoe we er ons op voorbereiden. De twee parabels handelen over het beheer van de tegenwoordige tijd.
De bruidsmeisje dragen een fakkel. Oliefakkels blijven langer branden dan olielampjes.
De meisjes, die in de nacht nog olie moesten gaan kopen en die blijkbaar toch gevonden hebben, komen te laat. De deur is dicht. Het oordeel is gevallen. Niemand kan nog binnen. Bij een gewone bruiloft zou dit niet het geval zijn. Het ganse dorp vierde mee en er was altijd plaats.
Maar bij de bruiloft die nu in de hemel plaats heeft is er een moment waarop je niet meer binnenmag. De liefde van God die uitnodigt en toch uitsluit als we ons zonder olie - zonder werken - aanmelden.
Gaat de deurwachter toch opendoen? Wij zouden het hem gaarne horen zeggen. Maar zo wij er van uitgaan dat God ons om het even hoe binnenlaat, dan nemen we zijn woord onvoldoende ernstig. Hij vraagt ons tijdig van olie te voorzien.
Nog maar eens de drie verrassingen vermelden, die ons opwachten bij onze aankomst aan de deur. De eerste dat wij zelf binnen mogen. De tweede dat mensen van wie wij het niet dachten er zijn en de derde dat mensen van wij dachten dat ze er zouden zijn, er niet zijn. Ik mag God niet dicteren hoe hij tegenover mij moet optreden, maar ik mag vertrouwen dat ik met voldoende olie bij hem zal binnenmogen. Julien Green, de 95 voorbij, schreef in zijn dagboek: “Lange tijd zal ik zoeken wie ik ben aleer het uur aankomt waar God me opwacht. Hij zal mij bij op allerlaatste ogenblik het antwoord geven. Tot het zover is zweef ik van de ene mening naar de andere in de onzekerheden van onze wereld. Ik houd me met al mijn krachten vast aan de zekerheid dat God van mij houdt” (J. Green, En avant par-dessus les tombes, 05.11.1996). Twee maanden noteert hij deze korte zin: “Où que vous allez dans la vie, gardez toujours en vous la place de Dieu”(Ib. 13.01.1997).
Niet elkeen die geroepen is voor het feest van de bruidegom zal er uiteindelijk mogen aanzitten. Het gaat tenslotte niet over het geroepen zijn, maar over het ingaan op de uitnodiging, het gaat niet over de lamp maar over de olie; het gaat niet over het lidmaatschap van de kerk, maar over de daden (cf. U. Luz, dl.3, p. 485).
De waakzaamheid bij Matteüs betekent niet dat wij niet zouden mogen slapen. De wijze en de domme, zij mochten allebei indommelen. Alleen de wijze hoefden zich geen zorgen te maken. Zij waren klaar, want ze hadden olie mee. “Het ongewisse uur van de parousie is voor hen die ten allen tijde de wil van de vader doen totaal onverschillig. Bereid zijn betekent de wil van de Vader doen en de weg van de liefde gaan, helemaal los van de vraag of de parousie vandaag of morgen zal plaats hebben” (U. Luz, Ib. p. 486).