Beste dorpsgenoten,
Toen ik de lezingen, die u juist gehoord heeft, had doorgenomen ter voorbereiding van deze preek, dacht ik: wat een geluk dat ik die man ben tegengekomen. Die man, dat is Xavier Léon-Dufour, een Franse jezuïet en vooraanstaand bijbelgeleerde en als zodanig lid van de pauselijke bijbelcommissie. Hij is nu ver in de negentig. Op het einde van de zestiger jaren troffen we elkaar geregeld in Rome toen ik daar werkzaam was. Dikwijls praatte hij er over dat we ons niet langer moeten laten binden door de bijbel die al meer dan 2000 jaar oud is want daarmee binden we ook God vast. Het was en is zijn overtuiging dat God zich evengoed openbaart, zich laat zien en horen in wat nu, in onze tijd gebeurt, in de media, de kunst, de film, op school, op het werk, bij ontspanning. Nee, geen Mozes meer die zijn sandalen uittrekt als hij een schamel struikje in brandt ziet staan en Gods stem hoort. Een ander zou er zijn schouders voor opgehaald hebben en zijn doorgelopen achter zijn vee aan.
Zo is het nu nog: ik kan iets meemaken en mijn schouders er voor ophalen. Als ik er daarentegen aandacht aan geef, kan ik geraakt worden, toegesproken worden, geroepen worden juist als Mozes. Ik kan iets lezen, zien of horen op TV, bij het journaal b.v. dat me raakt of ontroerd. Dan sta ik op heilige grond, juist als Mozes. Mozes is weg maar die heilige grond laat zich overal ontdekken.
De taal van de eerste lezing die u gehoord heeft, zou misschien een literaire prijs winnen. Hoe mooi ze ook klinkt, ze zegt me niets.
En het evangelie met het populaire verhaal van de vijf wijze en de vijf domme meisjes.
Matteüs stelt voor dat Jezus het doen en laten van die vijf meisjes vergelijkt met het Rijk der hemelen. Als je slim bent, dan ben je goed voor het Rijk der hemelen, als je dom bent dan vind je de deur gesloten. Kunnen dat woorden zijn van Jezus die de goede herder beschrijft, die 99 schapen achterlaat om dat ene verloren schaap te zoeken? Die goede herder was zeker niet verstandig. Als hij verstandig was geweest dan had hij dat ene schaap aan zijn lot overgelaten.
We doen Jezus tekort als we geloven dat hij dat verhaal vertelt heeft! Als het werkelijk zijn verhaal geweest zou zijn dan zou Hij hebben laten zien hoe die tien meisjes hun probleem dat er niet genoeg olie was oplosten en wel op zo’n manier dat niemand zou worden buitengesloten.
Buitensluiten is niet de stijl van Jezus, royaal zijn, dat is de stijl van Jezus. Denk maar aan het verhaal van de broodvermenigvuldiging: met een beetje brood en een paar visjes krijgt hij het klaar dat alle mensen hun kleine beetje met elkaar delen zodat er zelfs nog eten overblijft.
Gisteren las ik een artikel in de krant: Geld maakt niet gelukkiger.
Wij zijn gewend geraakt aan het “prijskaartje”: hoeveel kost het me en nog meer: hoeveel verdien ik er aan? We hebben het nooit zo goed gehad en toch vinden steeds meer mensen dat ze niet gelukkiger worden nu ze het zo goed hebben.
Ik lees nu een stukje voor uit de krant: “We moeten beseffen dat ons geluk te maken heeft met het geluk van anderen. Want we zijn gaan denken dat ons eigen geluk op de eerste plaats komt, dan een hele tijd niets, en dan pas de ander. We zijn gevoed met het Amerikaanse idee dat het hoogste levensdoel is het beste voor jezelf binnen te halen. Hoe meer nadruk je legt op de competitie tussen mensen, hoe ongelukkiger de samenleving. We hebben het onderling vertrouwen verloren. We gaan er van uit dat de mens van nature egocentrisch is. Dat is niet waar. Welvaart, ofwel het prijskaartje, bepaalt nu nog ons denken. Maar dat zal vervangen worden door geluk.” Tot zo ver de krant. Ik hoor er de bijbel in terug!
Dat zijn geen woorden van Jezus, wel brengen ze Jezus een stuk dichterbij! Het is goed nieuws, dat ons hoop geeft. Het zijn woorden die ons doen inzien dat het beeld van de handen die de aarde liefdevol vasthouden, niet alleen een plaatje is maar een werkelijkheid die zich nog steeds wil laten zien en voelen. Dat is Gods openbaring! Stond gisteren in de krant!
Dat het zo moge worden.