VERKONDIGING 6 NOVEMBER 2011 32e ZONDAG DOOR HET JAAR
Lezingen
Wijsheid 6, 12-16
Psalm 63
1 Tessalonicenzen 4, 13-18
Matteüs 25, 1-13
Woord van welkom
Welkom bij deze eucharistieviering in het herfstseizoen. De liturgie neemt ons deze weken mee naar het volheid der tijden waarin de innerlijke gezindheid van iedere mens duidelijk wordt. In Gods nabijheid wordt onthuld wat de werkelijke betekenis van ons menselijk bestaan is. Wat aanzien heeft in onze wereld verdampt in de aanblik van Gods liefde. Wijsheid die van God komt maakt onderscheid tussen het plezier van een eendagsvlieg en het geluk dat geen einde kent.
Ieder mens is geroepen om op zoek te gaan naar wijsheid. Die persoonlijke verantwoordelijkheid is niet overdraagbaar en dat kan tot moeilijke situaties leiden zoals in de parabel van de wijze en wijze domme meisjes die Matteüs ons vandaag vertelt. Geen prettige tekst, maar anderzijds biedt de eerste lezing ons troost omdat daarin verteld wordt dat de wijsheid als het ware bij ons op de stoep zit en wacht om binnen gelaten te worden.
Christus nodigt ons uit om de wijsheid van de eucharistie te ontvangen: lijden en dood wijzen ons de weg naar opstanding. Dat vieren wij hier, de wijsheid van het levensoffer van Christus.
HOMILIE: WIJSHEID OM DE BRUIDEGOM TE ONTMOETEN
Wie ooit voor een dichte deur heeft gestaan en niet binnen gelaten werd, zal kunnen begrijpen wat de vijf meisjes die buiten blijven staan, moeten doormaken. Buiten is het donker en koud en eenzaam. Binnen is het licht en warm, binnen wordt het feest gevierd van de bruidegom die na lang wachten eindelijk is aangekomen. Eindelijk is er een einde aan onrust en angst. De bruidegom heeft lang op zich laten wachten. Het wachten duurde zo lang dat de meisjes dachten dat hij niet meer zou komen. “Is er eigenlijk wel een bruidegom?” hebben zij zich ongetwijfeld afgevraagd. “Als hij zo lang op zich laat wachten, moeten we dan maar niet ons eigen gang gaan?”
Het slapen van de meisjes is teken van een leven zonder hoop en zonder uitzicht. Het gewone dagelijkse leven heeft zijn gang genomen, maar het leven wordt geleid zonder verwachting en zonder hoop. Er is slechts het hier en nu. Alleen de dag van vandaag en hooguit die van morgen telt. Het menselijk leven hier op aarde is voldoende.
De vijf meisjes die reserveolie bij zich bewaren, hebben de hoop op de bruidegom níet opgegeven. Al leven zij in afwezigheid van de bruidegom, hun verlangen sluimert in het diepst van hun ziel. Door de aankondiging dat de Bruidegom op komst is, worden die hoop en dat verlangen weer opgewekt en brengen zij hun leven in orde. Uiteindelijk beseffen zij dat de bruidegom nooit helemaal uit hun leven is weggeweest: zij hebben zijn woorden in het diepst van hun ziel bewaard. Zijn woorden zijn immers de olie waarmee hun lampen opnieuw ontstoken kunnen worden, waarmee hen leven weer kan opvlammen.
Deze bruidegom is bovendien niet een bruidegom voor één bruid. Het is de Bruidegom die zich met heel het volk verbindt en die zijn woord van trouw schenkt aan allen die zijn woord bewaren. Aan heel het volk en alle mensen verleent Hij hun bestemming. Hij schenkt aan het leven van de mensheid een geluk zonder einde.
Het is de Bruidegom die door God gezonden is, om de schepping te voltooien. Als je dan buiten moet blijven staan, omdat je geen deel kunt hebben aan dat geluk, is pijnlijk en tragisch. Het is vooral tragisch omdat het niet ongedaan gemaakt kan worden: de mens heeft zijn kans voorbij laten gaan. Het lijkt onevangelisch om de olie niet te delen, maar deze olie is onoverdraagbaar. Deze is symbool voor de eigen persoonlijke verantwoordelijkheid, voor het eigen geweten dat de juiste keuzes moet maken, keuzes die niemand anders voor je kan maken.
Op deze Willibrordzondag staat het voorbeeld van Bisschop Willibrord ons voor ogen. Hij is hier gekomen met de olie van het geloof. Hij heeft ervan uitgedeeld en we mogen blij zijn dat deze oliebron nog niet is opgedroogd. Zijn tijd had andere uitdagingen dan die van ons. Ongetwijfeld heeft hij ook zijn duisternis gekend, zijn moment van onzekerheid of de bruidegom nog wel van zich zou laten horen. Ook in zijn tijd waren er natuurlijk mensen bij wie de olie opraakte en de Bruidegom niet meer herkenden. Desondanks is het geloof tot in onze dagen levend gebleven.
Wij staan voor nieuwe uitdagingen. Samen met alle christelijke kerken realiseren we ons dat de getalsmatige sterkte van de kerken in Nederland onder druk staat. Er zijn talloze mensen die ons verzekeren dat de bruidegom niet meer komt en dat we ons eigen leven moeten inrichten volgens onze eigen wijsheid en ons aanpassen aan de tijden waarin wij leven.
Wat is echter het referentiepunt? Wat is het criterium om te beoordelen of iets werkelijk wijsheid is? Is dat de getalsmatige sterkte van de kerk? Maken we onze overtuiging afhankelijk van het aantal mensen dat we ontmoeten in de kerk? Rondom het kruis van Christus was het aantal leerlingen geslonken tot een handje vol. Het leven en de verrijzenis zijn echter niet begonnen met dit handjevol leerlingen, maar met Christus zelf die zich getoond heeft aan de leerlingen. Hij maakt zich bekend als de Bruidegom van Godswege gezonden om de mensen opnieuw met God te verbinden. Hij heeft zich aan de leerlingen bekend gemaakt die als verstandige meisjes het Woord van het evangelie bewaard hadden. Het Woord van het evangelie is Gods wijsheid. Zij is niet wereldvreemd. Zij is geen vreemdeling in ons leven. Zoals de eerste lezing ons leert: zij staat al aan onze deur. Maar je moet wel bereid zijn om op zoek te gaan. Dat op zoek gaan begint bij het besef dat de mens talenten heeft ontvangen; hart en verstand om te laten spreken. Maar de mens heeft nog meer nodig dan dat: Gods wijsheid betekent eerbied voor hetgeen Hij geschapen heeft, eerbied voor wie we ontmoeten, eerbied voor de gehele schepping.
Laten we de woorden van Christus bewaren in ons leven. We luisteren naar zijn woord in de eucharistie, we lezen zijn woord in de evangeliën, we bezinnen ons op dat woord en betekenis ervan voor ons leven. Zo staan we als het ware al op de drempel van het huis waar de Bruidegom verblijf houdt met zijn volk. Deze drempel vieren we hier in deze kerk. Moge dat voor ons tot inspiratie zijn om op de momenten waarop we duisternis ervaren. Het woord van Christus is dan onze olielamp die branden blijft en deze olielamp zal ons brengen tot de ontmoeting met de Bruidegom.
Amen