25e zondag door het jaar A (1999)

Vrede in onze wereld. Die kan alleen werkelijkheid worden als er overal sociale rechtvaardigheid komt, d.w.z. dat de goederen van deze wereld eerlijk verdeeld worden zodat iedereen de kans krijgt op een menswaardige manier in zijn levensonderhoud te voorzien. D.w.z. dat ieders werken naar redelijkheid beloond wordt, en die redelijkheid vraagt o.a.: gelijke lonen bij gelijke prestaties.
Een stuk sociale rechtvaardigheid is in onze streken wettelijk geregeld en dat is een groot goed. Toch zal een totale sociale rechtvaardigheid pas echt werkelijkheid worden als zij niet verplicht opgelegd hoeft te worden maar als ze spontaan voortkomt uit echte sociale bewogenheid.
Sociale bewogenheid gaat heel wat verder dan sociale rechtvaardigheid. Het laatste is een soort minimum, het eerste een ideaal. Sociale bewogenheid vraagt dat iedereen, spontaan en van harte, vervuld is van echte zorg voor het welzijn van de ander.
Als het gaat om sociale rechtvaardigheid, dan kun je echt niet uit de voeten met het evangelie van vandaag: het gaat immers regelrecht in tegen het beginsel: gelijke lonen bij gelijke prestaties. Het geeft dan ook geen aanbevelingen voor C.A.O.-onderhandelingen. Waar het hier wel om gaat is die sociale bewogenheid: die houding die steeds het welzijn van de ander voor ogen heeft, niet afgemeten naar zijn prestaties maar veeleer naar wat hij nodig heeft. Het gaat om een mentaliteit waarin we voor elkaar zo goed als God zijn.
Bent u soms kwaad omdat ik goed ben, die vraag hoorden we in het evangelie, een vraag van de landeigenaar aan de werkers van het eerste uur die verontwaardigd waren omdat die anderen, die werkers van het elfde uur evenveel kregen als zij.
Jezus wil duidelijk maken dat God andere maatstaven hanteert dan wij mensen. Voor ons geldt: voor wat hoort wat en dat naar evenredigheid. Tegenover werken moet een redelijk salaris staan, het goede dat gedaan wordt, moet naar redelijkheid beloond worden en ook het kwaad moet naar evenredigheid gestraft worden. Zo hoort het in een geordende samenleving.
Maar God kijkt niet naar de zichtbare resultaten. Voor hem is het niet doorslaggevend of je de hele dag gewerkt hebt of maar een halve. Of een mens meer of minder werkt, meer of minder goed doet, en ook of hij meer of minder kwaad doet, dat is van heel veel factoren afhankelijk, vaak factoren die een mens zelf niet in de hand heeft. Maar God wil aan alle mensen zijn goedheid en barmhartigheid geven, zijn zegen en zijn vergeving, zonder daarbij de meetlat te gebruiken, zonder alles op een weegschaal te leggen.
Voor God geldt niet die regel: voor wat hoort wat. Bij Hem komt het welzijn van de mens het eerst. En die sociale bewogenheid vraagt hij ook van ons: d.w.z. dat we het goede willen voor iedereen, zonder de meetlat te gebruiken, dat we onbaatzuchtig kunnen zijn, zonder jaloers te worden, dat onze eerste vraag niet steeds is: wat verdien ik ermee, wat krijg ik ervoor terug, maar wel : wat kan ik doen om een ander te helpen, te troosten, wat vreugde te brengen.
Vakbondsleiders en werkgevers kunnen met deze opdracht uiteraard niet uit de weg: zij moeten zorgen voor dat minimum aan sociale rechtvaardigheid. Maar als mensen in de omgang met elkaar zich wat meer zouden laten leiden door die sociale bewogenheid: dan zou er heel wat meer vrede in onze wereld zijn, vrede in het groot en vrede in het klein.