23e zondag door het jaar A (2008)

We krijgen vandaag de opdracht om wachter te zijn. De profeet Ezechiël krijgt de opdracht om de geïnspireerde woorden van God door te geven aan de mensen van het volk van Israël: de profeet wordt verantwoordelijk gemaakt voor het geluk van de mensen. Als hij het woord niet goed doorgeeft, moet hij er voor opdraaien. Zo geeft Jezus aan zijn leerlingen opdracht om de mensengemeenschap zo intact mogelijk te maken en bij onenigheid voorzichtig op te treden en met zorg en aandacht de eenheid weer te herstellen. Niet tot elke prijs, maar er wordt veel gevraagd van de leerlingen van het evangelie: hem/haar wordt gevraagd de eerste stap te zetten.
Vandaag een bijzonder welkom aan de zieken en ouderen van onze parochie en uit de buurt. Vandaag bent U onze gast, tijdens de eucharistie en daarna. De leden van de jacobsstaf hebben dit weer mogelijk gemaakt. Onze gemeenschap is niet compleet zonder U en we hopen en bidden dat U uit dit samenzijn weer moed en kracht kunt putten en vreugde kunt beleven.

Gisteren zijn de Paralympische Spelen begonnen. Sinds 1960 worden in het kielzog van de Olympische spelen de Paralympische Spelen georganiseerd. Dit jaar vinden zij plaats in Beijing omdat sinds 1988 deze spelen op dezelfde locatie worden gehouden als de Olympische spelen. 80 Nederlandse sporters nemen dit jaar deel aan de spelen, onder wie een achternicht van mij. Laura de Vaan komt uit voor het Wielrennen: een fiets met drie wielen aangedreven door de armen: handbiken. Houd haar maar in de gaten ze gaat vast een medaille winnen!
Stuk voor stuk zijn het sporters die niet alleen goed hebben getraind maar ook door allerlei ondersteuning en vooral veel wilskracht hun ziekte of handicap hebben moeten overwinnen. Het is vaak ook een strijd met zichzelf die ze hebben moeten leveren om uiteindelijk tot Olympische prestaties in staat te zijn.
De Paralympische Spelen strijden iedere vier jaar weer om aandacht in de media, aandacht van het publiek. Daar zijn verschillende redenen voor aan te wijzen. Veel mensen kijken niet graag naar sportlieden met wie op het oog “iets mis” mee lijkt te zijn omdat zij een prothese hebben of ledematen missen. De sportieve prestaties lijken op het eerste gezicht minder spectaculair: ze fietsen minder hard en hebben minder mogelijkheden op het basketbalveld. En het is bovendien nog zo dat wanneer er minder mensen kijken, de commercie minder geïnteresseerd is en er dus minder geld beschikbaar is.
Toch zijn deze Spelen van onschatbaar belang omdat ze ons in herinnering roepen dat mens-zijn meer is dan een goed en gezond lichaam hebben, zoals de deelnemers aan de Olympische Spelen. De gehandicapten worden vaak beschouwd als mensen met een tekort, een gebrek; als we niet uitkijken als mensen die op een lager plan staan. Het herinnert mij aan het gesprek dat ik ooit had met een gehandicapte vrouw die reageerde op een gebed voor mensen met een handicap. Ze legde me uit dat er niet gebeden hoeft te worden voor mensen met een handicap, maar wel voor mensen die lijden onder hun handicap. Gehandicapten zijn niet per definitie lijdende mensen. Zij kunnen ook heel gelukkig zijn, omdat zij hebben leren omgaan en leven met hun beperkingen, zoals iedereen moet leren leven met beperkingen en grenzen. Zij leerde me anders kijken naar mensen met een handicap: niet als speciale categorie mensen, maar op de eerste plaats als medemensen. Doordat ik niet vertrouwd was met mensen zoals zij, had ik als het ware een tunnelvisie: ik kon slechts de handicap zien en niet de mens als geheel. Dat is ook het doel van de Paralympics: elkaar meer als medemensen beschouwen en waarderen.
Het motto van de Spelen is Eén wereld, één droom, een wereld waar ieder leven waardevol is. In China is dar niet vanzelfsprekend omdat gehandicapten daar lang als tweederangs burgers werden beschouwd.
We hoeven echter niet eens zo ver weg te kijken: niet alleen in China is dat een probleem. Soms lijkt het alsof de wereld van gehandicapten een andere wereld is; een wereld met obstakels en belemmeringen waar je je niet van bewust bent totdat je zelf een keer in een rolstoel hebt gezeten.
In Bijbelse termen zou je kunnen zeggen dat de paralympics als een visioen zijn: een plek waar mensen gewaardeerd en bemind worden ongeacht hun handicap. We zijn nog ver verwijderd van een samenleving waar gehandicapten, lichamelijk of verstandelijk, voor vol worden aangezien en werkelijk beminnenswaard zijn. Paulus houdt in zijn tekst uit de Romeinenbrief de leerlingen voor dat onderlinge liefde de enig werkelijke grond is van de menselijke samenleving. Dat klinkt helder en vanzelfsprekend, maar het betekent dat we andere drijvende krachten in de samenleving zoals macht, commercie, prestatie en materiële welvaart als basis zeer sterk willen relativeren. De Paralympics laten zien hoe mensen hun opgelopen of aangeboren beperkingen moeten overwinnen en hun menselijke identiteit en waardigheid hebben moeten hervinden. Uiteindelijk geloven we dat het leven van iedere mens door Gods Geest geraakt is en daarom waard is bemind te worden. Laten we hopen en bidden dat de deelnemers en de bezoekers in Beijing dat visioen ervaren dat zij de aanwezigheid merken van de Geest waar Jezus Christus steeds van spreekt: “Daar waar twee of drie in zijn naam bijeen zijn, ben Ik in hun midden.” Mogen de mensen in Beijing ook die aanwezigheid ervaren.
Amen