De bevraging van Jezus in Caesarea gaf een behoorlijk resultaat. Hij wou weten wat over hem werd gezegd bij het volk, maar hij wou vooral weten wie hij was voor zijn leerlingen.
De mensen beschouwden hem als een profeet en plaatsten hem in de rij van de profeten. Allicht waren er ook mensen die verwachten dat hij als een komende Messias het land zou bevrijden van de Romeinse bezetting.
Jezus wou toen ook of vooral weten wat de apostelen zelf dachten en daar gaf Petrus in naam van de groep het antwoord dat Jezus de Zoon is van de levende God . Het was een antwoord dat niet zomaar voor de hand lag. Het is hem door God ingegeven. Jezus wou niet dat dit antwoord zou verspreid worden bij het volk. Hij verbood zijn leerlingen nadrukkelijk iemand te zeggen dat Hij de Christus is (Mt 16,20). Dit moet binnen de groep van de leerlingen blijven.
Scharniermoment
In de opbouw van het evangelie is deze episode van de bevraging een scharniermoment. -De drie synoptische Evangelies zien het als een beslissend moment op de weg van Jezus naar Jeruzalem. Jezus wijdt voortaan meer aandacht aan de vorming van zijn apostelen. Mattheus groepeert meerdere momenten en etappen van dit groeiend inzicht. Er heeft een scheiding heeft plaats gehad tussen de opinie van het volk en de overtuiging van de leerlingen. Jezus zal zo nodig zijn leerlingen helpen om hun al te tijdelijke en aardse visie te verruimen en inzicht te krijgen hoe hij zijn kerk wil opbouwen en hoe Jezus werkt in zijn gemeenschap, in zijn kerk (Mt. 16,21–0,34).
Wat staat Jezus en zijn leerlingen te wachten? Jezus doet er geen doekjes om. “In die tijd begon Jezus zijn leerlingen duidelijk te maken dat hij naar Jeruzalem moest gaan; dat Hij daar veel zou moeten lijden van de oudsten, de hogepriesters en de Schriftgeleerden, maar dat Hij na ter dood gebracht te zijn de derde dag zou verrijzen” (Mt. 16,21). Dit lijkt bijna op een zin uit een Credo, gebeden nadat zich dit alles heeft volrokken. In de drie evangelies van de synoptici kondigt Jezus na de belijdenis van Petrus zijn lijden en opstanding aan. “Daaraan verbindt Hij een onderricht over de weg die de leerlingen moeten gaan in navolging van Hem, de Gekruisigde. In alle drie Evangelies legt Hij ook de navolging van het kruis in antropologische zin uit. De mens moet zichzelf verliezen, opdat hij zichzelf kan vinden (J. Ratzinger, Jezus van Nazareth, dl. 1, p. 268). Op weg naar Jeruzalem zal Jezus nog enkele malen de lijdens-voorspelling herhalen (Mt. 1212; 12,22-23; Mt. 20,17-19).
Confrontatie met het lijden
Wij horen niet graag spreken over het lijden. Wat Jezus zegt over zijn weg en over het lijden, is inderdaad een boodschap om bij te huiveren.
De reactie van Petrus wekt dan ook geen verwondering. Ze werd allicht gedeeld door de andere apostelen. Ze drukt zowel de zorg uit om wat met Jezus zal gebeuren, maar ook wat dit voor Petrus en de andere apostelen zal betekenen. Jezus reageert streng en hard op de bedenkingen van Petrus. Jezus verwijt hem dat hij al te menselijk denkt en niet ingaat op wat Gods bedoeling is.
Jezus brengt zijn leerlingen bij dat zijn lijden en het navolgen ervan in het leven van de leerlingen samen hoort. Jezus had dit al eerder gezegd in zijn zendingsrede: “Wie zijn kruis niet opneemt en Mij volgt, is Mij niet waardig. Wie zijn leven vindt, zal het verliezen, en wie zijn leven verliest om Mijnentwil, zal het vinden” (Mt. 10,38-39; Dertiende zondag A).
Zorg voor de ziel
Waar ligt het geluk? In het hebben of in het zijn? Wat is belangrijker: het leven te verlengen of het te verdiepen? Jezus is degene die het hart van de mens doorgrondt. Laten we ons op hem afstemmen;
Arvo Part, componist uit Estland, ontving in 2014 het eredoctoraat van het St. Vladimir’s Seminary in New York. In zijn dankwoord sprak hij over de zorg voor de ziel, het meest gevoelige instrument, dat wij moeten verzorgen en uitzuiveren.
„The most sensitive musical instrument is the human soul. The next is the human voice. One must purify the soul until it begins to sound. A composer is a musical instrument and at the same time, a performer on that instrument. The instrument has to be in order to produce sound. One must start with that, not with the music. Through the music, the composer can check whether his instrument is tuned and to what key it is tuned. “
Op weg naar Jeruzalem reikt Jezus aan zijn apostelen en aan ons voedsel aan opdat onze ziel zou gelijken op de zijne en opdat wij vruchten zouden voortbrengen die blijvend zijn.
Oproep van Paulus
Moge onze ziel luisteren naar wat de apostel Paulus ons op deze zondag zegt en naar wat hij ons toewenst in zijn brief aan de Romeinen:
“En nu, broeders, smeek ik u bij Gods erbarming: wijdt uzelf aan Hem toe als een levende, heilige offergave, die Hij kan aanvaarden. Dat is de geestelijke eredienst die u past. Stemt uw gedrag niet af op deze wereld. Wordt andere mensen, met een nieuwe visie. Dan zijt ge in staat om uit te maken wat God van u wil, en wat goed is, wat zeer goed is en volmaakt” (Rom. 12,1-2).