**21° ZONDAG DOOR HET JAAR – A **
GODELIEVEPAROCHIE ROESELARE – 22 / 23 augustus 2020
Lezingen: Jesaja 22, 19-23 en Matteüs 16, 13-20
Inleiding op de lezingen
In de lezingen van de voorbije zondagen hoorden we hoe Jezus stelselmatig uitwijkt, weg van Jeruzalem, buiten het bereik van de religie en de macht. Vandaag is Hij in de streek van Caesarea Filippi gekomen. Volgende week zal Hij vanuit dat ‘grensgebied’ een resolute ‘ommekeer’ maken en de weg van Zijn bestemming definitief aanvatten, terug naar Jeruzalem, waar Hij weet dat de dood Hem wacht. Om zo’n radicale keuze te kunnen maken moet je vrij zijn, vrij zijn van de macht en van alle zwaartekracht. Dus wil Hij nu eerst Zijn taken delegeren en Zijn sleutels afgeven, met alle codes en wachtwoorden die er bij horen. Het is Petrus die de eindverantwoordelijkheid krijgt om Zijn Grote Droom, het Rijk der hemelen te ont-sluiten. De woorden waarmee Jezus vandaag Zijn levenswerk aan Petrus toevertrouwt - ‘Gij zijt Petrus en op deze steenrots zal Ik mijn kerk bouwen…’ – staan sinds eeuwen als een soort triomfkreet gebeiteld op de binnenkant van de koepel van Sint-Pieters in Rome, en de mensenvisser Simon uit Galilea ligt er reeds lang veilig en wel als de Heilige Petrus opgeborgen in een praalgraf, midden in het centrum van de macht… Zo kan het toch niet door Jezus bedoeld zijn, denk je dan. Hij wilde toch een profetische, een diaconale en een arme Kerk? Hij wilde toch medewerkers van vlees en bloed die rondliepen tussen de mensen, geen machthebbers met rinkelende sleutelbossen aan de klerikale broeksriem, maar dienstknechten op sandalen en voetenwassers met een kruik fris water in de hand en een handdoek over de schouder..? In de eerste lezing horen we wat een profeet als Jesaja er over denkt, wanneer iemand als sleuteldrager wordt aangesteld en die macht misbruikt om zichzelf te verrijken. ‘Wie oren heeft om te horen – hij luistere…’
Homilie
Wie de sleutels van een huis, een kerk of instelling in zijn bezit heeft, beschikt over de macht om te openen en te sluiten, de toegang vrij te houden of juist onmogelijk te maken. Elke sociale ordening heeft ontelbaar veel deuren en poorten, loketten, kastjes, kistjes en kluizen, brede toegangen en smalle achterpoortjes die open en dicht kunnen gaan. Het Rijk der hemelen heeft die blijkbaar ook. In het evangeliefragment dat we zojuist hoorden, zegt Jezus bij het overhandigen van de sleutels tot Petrus: ‘Ik geef u de sleutels van het Rijk der hemelen. Wat gij zult binden op aarde, zal ook in de hemel gebonden zijn, en wat gij zult ontbinden op aarde, zal ook in de hemel ontbonden zijn…’ (Matt. 16, 19) ‘Binden’ en ‘ontbinden’. Het gaat hier om twee zeer essentiële taken van de Kerk: gemeenschap stichten en bevrijden. Vasthechten én losmaken van mensen.
‘Binden’:
In het woordenboek staat bij de woorden ‘binden’ en ‘verbinden’ te lezen: het samenbrengen wie of wat los van elkaar bestaat het genezingsproces bevorderen van wat gebroken of gekwetst werd.
Mensen die verbinden zijn mensen
die aparte personen willen bijeen brengen in een netwerk van verbondenheid,
ze verzamelen in een gemeenschap, een gezelschap, een vereniging,
over alle verschillen heen die hen van elkaar scheiden of tegen elkaar opzetten.
Ze binden en verbinden wie losgeslagen is, wie eenzaam is, wie leeft zonder bestemming of doel,
wie geen band heeft met een ander, wie geen huis en geen thuis gevonden heeft…
Mensen die verbinden zijn ook mensen die een breed verband willen leggen om de wereld heen. Een noodverband, want de kloof tussen arm en rijk wordt steeds groter. Een steunverband voor wie in deze ingewikkelde maatschappij zijn weg niet vindt. Een** dwarsverband** , dwars tegen alles wat het recht van kleine mensen schendt. Een wondverband voor wie gekwetst is en ge-brand-merkt door het leven.
Mensen die verbinden zijn mensen die met de stroken van dat breed verband geduldig een netwerk van solidariteit weven om al wie in de afgrond van kansarmoede en uitsluiting dreigt te vallen, op te vangen, te verzorgen, te helen en te genezen.
Jezus ziet de Kerk als een veldhospitaal, zoals onze goede Paus Franciscus dat zo graag verwoordt.
*‘Ontbinden’: *Dat is mensen losmaken uit alles wat hen bezwaart: een pijnlijk verleden dat hen achtervolgt, teleurstellingen waardoor ze verlamd worden, een isolement waarin ze gevangen zitten, vooroordelen die hen vastzetten op uiterlijkheden of bijkomstigheden. Ontbinden heeft te maken met vergiffenis schenken en verzoening brengen. Emanciperen ook. Bevrijden tot zelfstandigheid en zelfredzaamheid, tot vrijheid én verantwoordelijkheid. Ontbinden is deuren open maken voor wie opgesloten zit of geen toegang vindt. Deuren sluiten achter het verleden van mensen. Losmaken wie aan handen en voeten gekneld zit in banden die niet levengevend en niet bevrijdend zijn. Los-maken – Ver-los- sen in zijn Naam. Leven vrij maken. Ont-sluiting (‘hoeveel opening is er al? Wacht-woorden uit de arbeidskamer…) Toewerken naar geboorte, tot zeven maal zeventig maal. Dat is werk voor vroedvrouwen en vroedmannen. Verloskundigen, vrijmakers van leven…
Jezus droomt de Kerk als één grote arbeids- en verloskamer.
Dan nog een tweede bedenking bij deze overhandiging van de sleutels van het Rijk der hemelen aan Petrus: Sleutels afgeven is delegeren, macht uit handen geven. Hoe dan ook een kwestie van vertrouwen. Iets waar de Kerk in al haar geledingen het tot op vandaag nog altijd moeilijk mee heeft. Macht uit handen geven aan een leek als Petrus bijvoorbeeld – weliswaar een man, maar dan toch een getrouwde man. De zogenaamde ‘viri probati’ als gevolmachtigde voorganger in onze Kerk – het had reeds lang een schuchter begin kunnen zijn, maar het komt er niet van, zelfs niet in de Amazone… Over vrouwen en leken op sleutelposities in de Kerk zullen we het dan maar niet hebben. Zou dat er ooit nog écht van komen? Jezus geeft Simon Zoon van Jona meteen ook een nieuwe naam: Petrus, de rots: ‘Gij zijt Petrus; en op deze steenrots zal Ik mijn kerk bouwen…’ (Matt. 16, 18) Waarom heeft Jezus de sleutels van het Rijk der hemelen uitgerekend aan Petrus gegeven? Petrus: dwarsligger, keikop, twijfelende wandelaar op het water, ‘Satan’ zal hij volgende week worden genoemd, tegenspreker, godsloochenaar, visser die nog moet leren mensenvisser te worden. Uitgerekend aan hèm worden de sleutels van het Rijk der hemelen in handen gegeven. Hij krijgt volkomen onverdiend het vertrouwen. Hij wordt geroepen niet om naast zijn schoenen te gaan lopen, maar naast de kleinsten en de minsten. De Kerk en de kerk-mensen – ook niet de plaatselijke en wereldwijde leiders en coördinatoren – hoeven niet perfect te zijn (het is beter van niet zelfs…) Als ze maar blijven doen wat ze in de eerste plaats moeten doen: binden en ontbinden, en als ze maar verlossend en bevrijdend blijven werkzaam zijn in de samenleving veraf en dichtbij. De Kerk van vandaag – dat is de Kerk voor morgen- is dringend op zoek naar sleutelfiguren die met durf en zachte moed de “weg vooruit” kiezen, de weg naar meer gerechtigheid en vrede, meer vertrouwen en respect, de weg van liefde zonder begrenzing, van blijheid om elk anders-zijn, om ieder ander. Een goddelijke en tegelijk heel menselijke weg, boeiend en verrijkend om samen te gaan… De Kerk van vandaag, van morgen en overmorgen is: geen Kerk van macht, maar van dienstbaarheid en diaconie een Kerk die gelijkt op een veldhospitaal een Kerk als een permanente arbeids- en verloskamer een Kerk van leken, mannen én vrouwen, die alle vertrouwen en verantwoordelijkheid krijgen een Kerk van doodgewone ‘buiten-gewone’ mensen een Kerk die op een creatieve manier toekomst zoekt, en niet alleen maar probeert te overleven ( de corona-tijd is daarvoor een goeie oefenschool!) Zo moge het zijn, zo moge het blijven en nog méér worden, zeker hier ook in deze Godelieve-gemeenschap. Amen. geert dedecker
Voorbeden
We bidden om een kerkgemeenschap waarin solidariteit tastbaar aanwezig is. Een kring van mensen waarin het kwetsbare leven niet vertrapt wordt, het geknakte riet niet gebroken. Een plek waar mensen oog hebben voor de ander en de handen uitstrekken naar wie het nodig heeft. Een gemeenschap waarin de voeten worden gewassen van mensen onderweg, op zoek naar hoop en perspectief. Laten we bidden…
We bidden om een kerkgemeenschap die openstaat voor de wereld en de mensen van vandaag. Een kring waarin gastvrijheid en openheid voorop staan. Een plek waar mensen kunnen ademen, zich vrij voelen en mogen zeggen wat ze denken. Een gemeenschap die in Godsnaam weet te binden en te ontbinden. Laten we bidden…
We bidden om profeten en herders in ons midden, om rotsmensen en sleutelfiguren. Mensen die voorop durven gaan om nieuwe toekomst te wijzen, die uitdagingen durven aangaan en Gods visioen zichtbaar maken. We bidden om een gemeenschap waarin de geest van vrijheid, van verbeelding en creativiteit aanwezig is. Waar de durf om nieuwe dingen te proberen groter is dan de gewoonte om te blijven voortdoen als weleer. Laten we bidden…
We bidden om een kerkgemeenschap die het leven wil verruimen en verdiepen, die peilt naar Gods hartslag in de wereld. Een kring van mensen die tastend zoeken naar de diepste grond van het bestaan. Een plek waar het leven geproefd en gesmaakt wordt, en waar zondag na zondag iets zichtbaar wordt van Gods woordeloze nabijheid. Laten we bidden…
Gij die heet ‘Ik zal er zijn voor u’, dit alles durven we U toevertrouwen. In het geloof dat onze woorden in Uw handen de stapstenen worden voor de toekomst, dat onze hoop de rode draad wordt in Uw liefdesverhaal met de mensen. Dat vragen we U, in naam van Jezus, Uw Zoon en onze tochtgenoot. Amen.
(Vincent Duyck)