20 e zondag door het jaar A 2008

Wie gelooft, wordt gered… het klinkt heel hard, wat Jezus zegt, over dat brood voor kinderen dat niet aan de honden mag worden gegeven. De vrouw hoort niet tot het uitverkoren volk, dat is duidelijk. Ze erkent Jezus als de “Heer”, de “zoon van David” - herkent in Hem dus de Messias terwijl ze helemaal niet bij het volk hoort dat de Messias verwacht. Hard hoor, van Jezus ! Helemaal geen antwoord geven en haar vergelijken met de honden. De leerlingen dachten vast Jezus goed begrepen te hebben toen ze haar wilden wegsturen.
Wie gelooft wordt gered… het heeft zeker zo hard geklonken dat de Kerk heeft gedacht dat er buiten haar muren werkelijk geen heil te vinden was. Zelfs mensen die Jezus erkennen als de Redder hebben wij eens doodgezwegen en met de honden vergeleken. Het is onze voorouders misschien niet aan te rekenen, net zomin als de leerlingen die Jezus niet goed begrepen. Sowieso dachten we als hele mensheid een tijdlang dat denken-in-tegenstellingen en langs scheidlijnen van volken en naties de beste weg was. Pas sinds enkele tientallen jaren denken we over de wereld als een wereldwijde gemeenschap. Zo denken we nu ook over geloven en Kerk-zijn.
Wie gelooft wordt gered… zo geloven wij nu. Daarom zoeken wij de eenheid met allen die in Christus geloven, en zelfs met allen die in God geloven, in de overtuiging dat zij in hun oprecht geloof uiteindelijk de ene Schepper en Vader van de wereld erkennen. In alle voorzichtigheid en bescheidenheid zeggen we dat de volheid van geloof in Jezus Christus te vinden is, en wij geloven dat de levende geheimen van onze sacramenten Jezus wel heel concreet, genadevol en dichtbij brengen. Dat is het typerende van de katholieke Kerk: dat wij geloven dat de Menswording dóórgaat in het levend teken van Kerk en sacrament.
Maar goed, als we het beeld van de Kananeese vrouw toepassen op alle oprechte gelovigen, zeker op hen die Jezus Christus belijden: natuurlijk wordt er door velen buiten de Kerk tot Jezus gebeden. Bij onze reformatorische broeders, in nieuwe gemeenten, in de Oosterse kerken… Misschien en soms wel zeker roepen zij véél harder tot Jezus dan wij in al onze gemakzuchtige lauwheid. Wij geloven vaak niet eens meer in de duivel en dat hij mensen bezit. Laat staan dat we bidden om bevrijding. En als we dan bidden, hoe lang houden we dat vol? Blijven we bidden als Jezus niets terugzegt? Soms ben ik wel eens jaloers als ik sommige niet-katholieken hoor bidden. Uit het hart, spontaan, vasthoudend… vaak veel geloviger dan wij - daar kunnen wij katholieken wat van leren!
Wie gelooft wordt gered… zelfs als Jezus in eerste instantie niets zegt. Wij kunnen wel heel hoogmoedig doen omdat wij door de sacramenten zo gemakkelijk met Jezus kunnen omgaan, neerkijkend op allerlei gelovigen die missen wat wij lekker hebben. Ja, Jezus lijkt tegen hen te zwijgen. Maar ondertussen. Wij hebben zogenaamd het brood, maar eten nog geen kruimel. Anderen krijgen de kruimels, maar éten daar dan ook tot verzadigens toe van. Wie gelooft wordt gered, maar wie doet alsof hij gered is en desondanks niet gelooft… voor hem zal gelden wat Jezus zegt: “Wie heeft zal ontnomen worden wat hij heeft.”
Wie gelooft wordt gered… Als we goed kijken en luisteren, zien we buiten de Kerk soms ook wonderen gebeuren. Ik ken mensen die daardoor mateloos in verwarring raken. Hoe kan dat? Waarom geneest Jezus wel iemand in een of andere gemeente, maar mij of onze die-en-die niet? Vooropgesteld dat genezing en gebedsverhoring geen automaat is, maar een teken van het Rijk Gods dat komt, moet ik inderdaad zeggen: Ja, dat gebeurt. Omdat overal waar mensen in Jezus geloven, en écht met heel hun hart bidden, Jezus uiteindelijk verhoring geeft - zoals in het evangelie - op basis van het grote geloof. Niet dat wij een te klein geloof hebben - dat mag u bij uzelf onderzoeken - maar vaststaat: Wie gelooft wordt gered. En dat kan overal ter wereld gebeuren.
Waarom dan bij dat uitverkoren volk van de Kerk blijven horen? Waarom zo moeilijk doen als het ook buiten de Kerk blijkt te werken? Ik hoor het sommigen denken. Nu pas goed op! Als u werkelijk zo’n groot geloof heeft dat u ook buiten uw vertrouwde Kerk vast en zeker verhoord gaat worden, probeert u maar. Maar ik zeg: geloven is geen sinecure. Denk er niet te gemakkelijk over. Onze Kerk biedt wel heel veel hulpmiddelen die ik in elk geval niet graag zou missen. Hoewel ik van harte het geloof bewonder en erken dat ook buiten onze Kerk bestaat - ik speel er niet mee. Ik neem ons hele pakket met alle moeilijke kanten erbij, omdat het hele pakket ook meer geeft dan kruimels en het helpt om te blijven geloven.
Wie gelooft wordt gered… aan ons de opgave om in alle openheid te herkennen en te bewonderen dat mensen overal op aarde bidden tot Jezus Christus op hun eigen manier, en dat zelfs buiten de Kerk mensen oprecht zoeken naar God. Maar laat het geen verwarring brengen: voor ons is dat een uitdaging om zelf al die hulpmiddelen, het brood dat op tafel ligt, het vrijmoedige gesprek met Jezus en al die andere voorrechten, goed te gebruiken! Het mag ons aanzetten om nog meer te geloven! Als we weten dat wie gelooft gered wordt, zou het een schande zijn als wij die alles van Jezus hebben gekregen dan nog zo kleingelovig zouden zijn dat onze redding in gevaar zou komen. Daarom: blijf bidden, blijf vertrouwen, blijf katholiek, want wie gelooft wordt gered. Amen.