Beste collega’s,
Mag ik zo vrij zijn nog net vóór de weekendvieringen beginnen enkele gedachten en teksten door te sturen in verband met de zondagslezingen die de liturgische kalender in deze vakantieperiode programmeert. Ik voeg er nog een paar teksten in bijlage aan toe – waaronder een hoofdstukje uit de Spreekwijzer voor het liturgisch jaar A, een bijdrage die ik vroeger reeds doorstuurde…
Het is in elk geval een prachtige reeks evangelielezingen die ons drie zondagen lang vanuit Matteüs en zijn gemeenschap(pen) bereikt, en ons appelleert om (zoals altijd) deze evangelieteksten met de actualiteit te verbinden en dit ‘goede nieuws’ op ons leven te leggen…
· Matt. 14, 13-21 : de broodvermenigvuldiging (18° zondag door het jaar A – 31 juli 2011)
· Matt. 14,22-33 : Jezus wandelt over het water (19° zondag door het jaar A – 7 augustus 2011)
· Matt. 15, 21-28 : de ontmoeting met de Kananese vrouw (20° zondag door het jaar – 14 augustus 2011)
De sleutelzin waaraan heel deze drievoudige ‘mini-cyclus’ uit het Mattëus-evangelie vast hangt is het vers uit Matt. 14, 13: ‘Toen Jezus hiervan hoorde, week hij per boot uit naar een afgelegen plaats waar hij alleen kon zijn…’
‘Toen Jezus hiervan hoorde’– dat heeft te maken met de vlak daarvoor vertelde passage uit Matt. 14, 1-12: de brutale moord op Johannes de Doper – een brok zinloos geweld waarbij de profeet die Jezus had gezien en geroepen, zijn referentiepunt in het leven, zijn inspiratiebron… door Herodes op cynische wijze uit de weg werd geruimd (actualisatie: de brutale moordpartij in Noorwegen van een aantal dagen geleden).
De onontkoombare vraag voor Jezus van Nazaret op het moment dat hij hiervan hoort is: hoe reageer je op zoveel zinloos geweld? Wat doe je daar mee? Hoe moet / kan het verder..? Wat betekent het dat ik mij een ‘geroepene’ voel? Wat heb ik hierover (nog) aan de mensen, aan de wereld te zeggen..?
Het is dezelfde vraag waarmee (zo mogen we toch veronderstellen) Matteüs en zijn gemeenschappen worstelden – bijvoorbeeld zoveel jaren na de brutale arrestatie en liquidatie van hun profeet – Jezus van Nazaret, en waarschijnlijk naar aanleiding ook van veel zinloos en brutaal geweld vanwege de machthebbers uit de jaren 70-80 na Christus (verwoesting van de tempel door de Romeinen bv…)
Matteüs probeert (als een goeie ‘kerk-leraar’) een begin van antwoord te formuleren voor zijn gemeenschappen.
ü Vanuit het verhaal van de broodvermenigvuldiging:
v Het is goed daarbij eerst even alleen te zijn, uit te wijken, je terug te trekken ‘om alles weer even op een rijtje te zetten’ wat je roeping en zending betreft’… v Bidden – maar wat is ‘bidden’ in zulke omstandigheden? Concentratie-oefening; de middelpuntzoekende krachten verzamelen tegen zoveel middelpuntvliedend geweld… v En dan (onontkoombaar) weer naar de mensen gaan. Want ze zoeken je op, ze willen iets van je horen, vragen om genezing, een bevrijdend woord, heel-middelen… v Resoluut kiezen voor meer solidariteit: leren delen, her-verdelen, geloven in het weinige dat je hebt en kan doen, dat als gemeenschap verzamelen en ervan uitdelen aan al wie ‘honger’ heeft… (letterlijk kansen genoeg in deze tijd: Ethiopië, Somalië…)
ü Vanuit het verhaal van Jezus die wandelt over het water:
v Vertrouwen op de Godsnaam uit het brandende braambos: ‘Ik ben er’ – de angst niet over ons laten reageren – de spoken niet toelaten – de storm en de tegenkrachten geen gelijk geven… v Niet voortduren en enkel maar de ‘veiligheidsgedachten en -mechanismen’ laten overwegen in ons na-denken en keuzes maken. v Lichter proberen te wegen individueel en als Kerk – ballast afgooien, zaken en zorgen die ons gemoed, ons hart en onze voeten bezwaren aan de kant zetten. v Ingaan op elke vraag naar ontmoeting, elke wenk om ‘toenadering te zoeken’. In elke mens die ons uitnodigt om ‘naar hem of haar toe te komen’ is Jezus te vermoeden, die zegt: ‘Kom…’ v Die moeilijke evenwichtsoefening van geloven als ‘wandelen op het water’ blijven uithouden. v In de storm en in de nacht: blijven balanceren dus tussen geloof en ongeloof, tussen utopisch vertrouwen en realistische nuchterheid… Blijven kleine stapjes zetten, ook al lijkt het onmogelijk en onhaalbaar. Maar nooit kiezen voor de dood van het cynisme of de onverschilligheid. En ook niet voor het ‘voortaan maar veilig aan de kant blijven staan’ – want daar staan enkel de zogenaamde ‘beste stuurlui’…
ü Vanuit het verhaal van de ontmoeting met de Kananese vrouw:
v Het blijven aandurven om grenzen te overschrijden. Ons niet en nooit opsluiten in onze eigen binnenkerkelijke, nationalistische… ‘ identiteit’ en zekerheid. v De essentiële vragen van mensen blijven beluisteren en niet afwijzen ‘omdat wij wel andere dingen om het hoofd hebben’ v De dialoog durven aangaan met wie ‘anders’ is, anders gelooft… v Ons permanent laten bekeren door de ‘vreemdeling’, de ‘andere’. v (Nog) ruimer leren te denken en delen – zie hoe Matteüs na deze merkwaardige passage het verhaal van de broodvermenigvuldiging op-nieuw gaat vertellen (in h.15,32-39), maar dan niet langer vanuit het ‘nationalistische’ joodse perspectief (vijf broden en twee vissen, vijfduizend mensen, twaalf korven overschot…), maar vanuit een wereldwijd perspectief (zeven broden en wat visjes, vierduizend mensen, zeven manden overschot…)
In bijlage stuur ik jullie ter illustratie en als bijkomende ‘preekstof’:
· Nog een keer de bijdrage uit Spreekwijzer A over de ontmoeting met de Kananese vrouw: ‘Elke ontmoeting kan grenzen verleggen’. · De prachtige tekst waarmee een jongen van zestien – overlevende van de schietpartij op het eiland Utoya in Noorwegen – reageerde via een Open brief aan de dader. · De tekst waarmee Didier Vanderslycke namens KMS-nationaal op de gebeurtenissen in Noorwegen reageerde, onder de titel: ‘Meer dan ooit dialoog en solidariteit’…
Ik heb dit vanmorgen nogal ‘haastig’ en eerder ‘vanuit de (bijbelse) buik’ neergeschreven. Maar misschien heeft iemand er (nog) wat aan.
Met een hartelijke wens voor een deugddoend (zomer?) weekend, en – als je van preekbeurt bent – veel inspiratie toegewenst!
Ivar Benjamin Ostebo (16) overleefde de schietpartij op het eiland Utoya, maar verloor er een aantal goede vrienden. Hij schreef een open brief aan de dader, Anders Behring Breivik, die werd gepubliceerd in Dagbladet.
Ostebo kon zich tijdens de moordende raid van Breivik verbergen tussen de rotsen op het strand. Vijf goede vrienden van de jongeman kwamen echter om. Aan de moordenaar van zijn kameraden schreef Ostebo:
‘Beste Anders Behring Breivik ,
Je denkt misschien dat je gewonnen hebt. Door mijn vrienden te vermoorden, denk je misschien dat je de Arbeiderspartij hebt vernietigd, dat je wereldwijd de mensen hebt geraakt die geloven in een multiculturele maatschappij. Wel, weet dat je gefaald hebt.
Je beschrijft jezelf als een held, een ridder. Je bent geen held. Maar één ding is zeker: je hebt helden gemaakt. Op een warme zomerdag op Utoya heb je de grootste helden ooit gemaakt. Je hebt de hele mensheid verzameld: man en vrouw, zwart en wit, jong en oud, rood en blauw, christen en moslim. Je hebt mijn vrienden vermoord, maar niet onze zaak, onze meningen en ons recht om onszelf te uiten.
Je hebt de wereld getoond hoe veel haat één persoon kan tonen. Maar bedenk hoe veel liefde wij allen samen kunnen laten zien? Je hebt je plan uit de doeken kunnen doen. Veel mensen zijn erg boos op je, je bent de meest gehate man van Noorwegen. Maar ik ben niet boos, ik ben niet bang van jou. Wij zijn groter dan jij. We gaan het kwade niet met het kwade beantwoorden, zoals je zou willen. We gaan het kwade bestrijden met het goede, en wij zullen overwinnen.’
MEER DAN OOIT DIALOOG EN SOLIDARITEIT
KMS pleit n.a.v. de aanslagen in Noorwegen voor een versterking van de levensbeschouwelijke ontmoeting en de sociale rechtvaardigheid.
Brussel, 26 juli 2011 - **Met minuten stilte wil KMS (Kerkwerk Multicultureel Samenleven) ingetogen de slachtoffers van de aanslagen in Noorwegen gedenken. In die stille tijd gaat ons gevoel van meeleven naar de jonge slachtoffers die midden de beleving van hun maatschappelijk engagement werden gedood. Onze gedachten van sterkte en troost gaan uit naar al wie verwondingen opliep, naar de familieleden en naar de bewoners van Noorwegen. Vooral naar hen die nu in angst leven. Moge de hoop groeien. **
Maar KMS wil tegelijk haar bronnen van vreedzaam verzet aanspreken. Want meer dan het uitdrukken van onze afkeer is het onze verantwoordelijkheid de cultuur van het gesprek en de dialoog te bevorderen. We willen haat en uitsluiting een halt toeroepen. Samen met vele collega’s uit de Noorse samenleving, Europa en wereldwijd, maken we de keuze voor de moeizame weg van het rechtvaardig intercultureel samenleven. Mensen verbannen naar eilanden van discriminatie en ongelijke behandeling is immers geen optie. Eén monocultureel model uitroepen tot unieke standaard van beschaving, getuigt van kortzichtigheid en is in feite een triest pleidooi voor uitsluiting en misprijzen.
Elke aanslag - gewelddadig of woorddadig - is voor KMS een aanslag teveel. Vanuit welke overtuiging ook, als de vrije meningsuiting verwordt tot vrije openbare vernietiging dan gaat ze in tegen de menselijke waardigheid.
KMS pleit er daarom voor de inspanningen te versterken voor levensbeschouwelijke ontmoeting en sociale rechtvaardigheid. Kerken, religieuze en levensbeschouwelijke groepen, maar ook de academische wereld, politici en overheden zijn aan zet om een signaal te geven dat de toekomst meer dan ooit aan de dialoog en de solidariteit is. In een gemeenschappelijk actieplan moet die keuze concreet gemaakt worden.
Daarom kiest KMS er ondertussen voor:
-
samen met vele partners de weg te gaan van de dialoog en de ontmoeting voor wat betreft de levensbeschouwelijke diversiteit. Wij sluiten ons niet aan bij stromingen die geen oog hebben voor de diversiteit of blind zijn voor de demografische realiteit. We willen ons inspannen om verbondenheid te doen groeien en zullen daarbij het gesprek met de afzenders van haatberichten niet schuwen.
-
mee te werken aan het project van sociale rechtvaardigheid waarbij ingezetenen en inwijkelingen minstens bestaanszekerheid kunnen genieten. Als open beweging met een duidelijk christelijk profiel kunnen en willen wij de mensenrechten niet selectief toegepast zien. We willen ons verder engageren om uitsluiting in (volwassenen)onderwijs, de gezondheidszorg, de huisvesting- en arbeidsmarkt tegen te gaan en hoopvolle alternatieven in de kijker te zetten. We willen niet investeren in een samenleving waar je eerst aan twintig criteria moet voldoen vooraleer je ‘mens’ bent en recht hebt op een sociaal vangnet. We willen een migratiebeleid dat rekening houdt met de oorzaken van migreren en vluchten. Ons protest tegen de wereldwijde uitbuiting van de armste bevolkingsgroepen en de vernietiging van het klimaat, houdt aan.
We kunnen die missie enkel realiseren in coalitie met het brede middenveld. Ze behoort ook tot de verantwoordelijkheid van democratische politici. Van hen verwachten we dat ze niet aan de zijlijn gaan staan en ‘de integratie’ of de ‘multiculturele samenleving’ afdoen als mislukt. De jonge generaties moeten in onderwijs-, jeugd- en vormingswerk aangespoord worden tot geloof in de democratie, de mensenrechten en de interculturele dialoog.
We hebben daarvoor geen hoogmis met grote intentieverklaringen nodig, maar een concreet actieplan van een ‘alternatieve’ meerderheid waarin duidelijk wordt hoe we institutioneel en sensibiliserend de dialoog en de solidariteit willen versterken.
KMS vzw./ Contact: Didier Vanderslycke