Iemand vroeg een Chinese wijze: ‘Wat zou jij doen als je alle macht in handen zou hebben in je land?’ De wijze man antwoordde: ‘Aan de woorden de betekenis teruggeven, die zij oorspronkelijk hadden’. Er gaat door de tijd veel verloren, er gaat voedsel verloren, er gaan kunstschatten verloren, ook de betekenis van de woorden kan verloren gaan. Gelukkig kan die betekenis dikwijls weer ontdekt worden door te zoeken naar de diepe zin van het woord. Die wijze man wilde zeggen: een vernieuwing of hervorming kan vaak alleen slagen als de mensen de juiste betekenis van je woorden begrijpen.
In de evangelielezing van vandaag komt er zo een uitdrukking voor waarvan voor ons de betekenis bijna helemaal verloren is gegaan: ‘Zie het Lam Gods, dat de zonden van de wereld wegneemt’. Dit was een van de meest geliefde uitdrukkingen van de eerste christenen. Ook nu nog komt die uitdrukking in elke eucharistieviering nog vier keer voor, maar het is voor ons een dode formule geworden, die ons nauwelijks nog iets zegt. En toch benadrukt Johannes de Doper door deze uitdrukking heel de Messiaanse zending van Jezus. Een reden voor ons om even stil te staan bij de rijkdom van dit woord.
Het woord Lam komt in de heilige Schrift dikwijls voor. Wij denken dan vooral aan het paaslam. Bij de uittocht uit Egypte bestreken de Joden de deurposten van hun woning met het bloed van het paaslam en zo ging de engel die alle eerstgeborenen in Egypte met de dood sloeg, aan hun deur voorbij. Door het bloed van het lam werden de eerstgeborenen van de Joden van de dood gespaard. Zo zijn wij ook van de dood gered door het Bloed van Jezus.
Wij denken ook aan het lam van de verzoening, Op de grote verzoeningsdag van het volk werd een schaap uitgezocht en symbolisch beladen met alle zonden van het volk en dan werd dat dier de woestijn ingestuurd. Zo denken wij aan Jezus die beladen met onze zonden ons aan het kruis met de Vader verzoend heeft. Paulus zegt daarover: ‘Hem die geen zonde heeft gekend, heeft God tot zonde gemaakt, om onze zonden uit de wereld weg te dragen’. Maar de meest bekende tekst, die elke christen van buiten kende, was het lied van de lijdende dienaar van Jahwe en daarin stonden de woorden: ‘Gedwee als een lam, dat naar de slachtbank geleid wordt.., heeft hij zijn mond niet geopend’. Dat was voor hen het beeld van Jezus, de Messias, die weerloos de dood voor anderen heeft willen ondergaan. Zo is de kruisdood de diepste openbaring van de vrijwillige overgave van Jezus aan de wil van God.
Johannes de Doper nodigt ons vandaag uit: ‘Zie het Lam Gods’. Zie naar Jezus en besef dat Hij ons heeft bevrijd van de dood, die eeuwig duren zou. Zie naar Jezus, die vrijwillig het door de zonde getekend bestaan van alle mensen op zich genomen heeft. Hij heeft de zonde uit de wereld gedragen. Johannes de Doper spreekt niet van de zonden van de wereld in het meervoud, maar in het enkelvoud. De zonde is voor Johannes in één zonde samen te vatten, namelijk het ongeloof, de doofheid voor de oproep van God je te bekeren en te leven volgens de wetten die Hij de mensheid opgelegd heeft. Dat is de wortel van elke zonde. Als Lam Gods heeft Jezus het onrecht niet overwonnen met macht en geweld, Hij heeft het overwonnen in geduld en verdraagzaamheid.
In elke misviering nodigt de priester voor de communie ons uit: ‘Zie het Lam Gods’ als een oproep: sluit u aan bij Jezus, communiceer in die gezindheid die was in Christus Jezus. Laat u herscheppen naar zijn beeld, en probeer te doen wat Hij ons heeft voorgedaan. Probeer te leven van zijn Geest door op uw beurt het leed van de mensen mee te dragen, door voor zover wij kunnen op onze beurt de zonden uit de wereld te dragen. Laten we vandaag die oproep van Johannes de Doper ter harte nemen, sluit u aan bij het Lam Gods, zoals de apostelen dat deden…