Een viervoudige akker (Matth. 13,1-23)

A-cyclus · Tijd door het jaar · 15e zondag · groen

De leertuin op de campus van het psychiatrisch ziekenhuis Karus/Melle kreeg een nieuw plekje aan het gebouw van de Ziekenhuisschool. Kinderen en jongeren over de afdelingen heen leren er door middel van een zaaiplan zaaien in de tijd. Het komt ook andere vakken ten goede als wiskunde (oppervlaktes berekenen), chemie (chemische processen die worden in gang gezet) en biologie komen aan bod. Ook specifieke projecten (kaartjes maken voor de plantenbakken) …. worden gekoppeld aan werken in de leertuin. De “oogst” gebruiken ze uiteindelijk in de kooklessen. Heerlijk toch.

Hopelijk groeien deze jongeren tegelijkertijd in de gave van de verwondering. Wie met de natuur in contact komt, kan zich verwonderen over de groei van het zaad, op de weg van het kiemen, het groeien en vruchten dragen.

Jezus had oog voor de lelies op het veld, voor de vogels in de lucht, voor het werk van de zaaier, de taak van de wijnbouwer, voor het leven van vissers en de zorg van huisvrouwen. Wat hij ziet, gebruikt hij in zijn gelijkenissen om te spreken over de kracht van Gods woord en de groei van Gods rijk.

Profeten uit het Eerste Verbond in het land van Kanaän, zeker Jesaja, hebben de kracht van het zaad voor ogen wanneer ze spreken over Gods woord. Dit blijft niet zonder vrucht (Jes. 55,10-11).

Jezus vertelt aan het volk en aan zijn leerlingen het verhaal van de Zaaier. Het zaad valt op een viervoudige bodem. Het valt op de weg, op beton en asfalt.

Een andere deel valt op rotsachtige plekken. Een derde deel komt terecht tussen doornen. Het grootste deel viel op goede grond, waar het veel vrucht voortbrengt.

Wilhelm Barnard bezingt het werk van de zaaier en hij bidt tot de Zaaier dat wij een ontvankelijke moedergrond zouden zijn voor het goddelijk Zaad.

Een zaaier ging uit om te zaaien,
hij zaaide zo wijd als de wind,
zo wijd als de winden waaien
waar niemand een spoor van vindt.

Een deel van het zaad ging verloren,

een deel van het zaad werd brood,

maar niemand weet van tevoren

de weg van het zaad in de schoot.

Het wordt op de wegen vertreden,

het valt in een vruchteloos graf,

het sterft aan de doornen beneden,

de vogels van boven af (Z.J. 596),

De lage, de hoge gevaren

bedreigen het kiemende graan,

maar soms kan het openbaren

de zin van het aardse bestaan

Er is geen verwachting van leven, tenzij in de dood van het zaad,

wij moeten de aarde vergeven

dat zij ons sterven laat.

O Zaaier, ga uit om te zaaien,
de kiem waaruit leven ontstond,
zo wijd als de winden waaien
en maak ons tot moedergrond! (ZJ 596).

Jezus, de zaadkorrel

“Jezus gebruikt opvallend vaak het beeld van het zaad. Het ‘Rijk Gods’ is als een zaadje aanwezig. Het is onooglijk klein, kan licht over het hoofd gezien worden. Het mosterdzaadje – een beeld voor het Godsrijk – is het kleinste onder de zaden. Toch draagt het een hele boom in zich. Het zaad is aanwezigheid van de toekomst. In het zaad is op verborgen wijze nu al tegenwoordig wat nog geschieden moest. In het zaad ligt belofte” (J. Ratzinger, Jezus van Nazareth, deel I, p. 187). Jezus zelf is de zaadkorrel, die sterft en aldus rijke vruchten voortbrengt (Joh. 12,24).

Jezus geeft verklaringen waarom het resultaat van het zaaien zo divers is. Hij hield er altijd rekening mee dat niet elkeen ingaat op zijn boodschap. Dit heeft ook Mattheus ondervonden. Hij heeft gemeenschappen gekend die aanvankelijk met vreugde zijn evangelie hebben beluisterd, maar weinig standvastig waren om vol te houden, (Mt. 13,20) en andere die gevallen zijn en verdwenen bij vervolging en onderdrukking (Mt. 13,21). En dan nog anderen voor wie de impact van de zorgen van de wereld en de invloed van de rijkdom te groot was (Mt. 13,22).

Mensen tot wie de evangelist zich richtte, hielden hun hart en oren gesloten voor de boodschap van Jezus. Niet elkeen stond open voor het zaad waarover het weiland fluistert.

Al het gezaaide spreekt Gods woord.

Het plant zich duizendvoudig voort,

We is zo doof dat hij niet luistert?

Wie is zo traag dat hij niet weet

Hoe God een Heiland komen deed,

een zaad waarvan het weiland fluistert? (ZJ 525)

Op onze dagen hebben een aantal mannen en vrouwen geleidelijk het contact met de kerk verbroken en hebben ze afgehaakt.

Hopelijk lukt het de predikant het woord van Jezus zo over te brengen dat het vrucht draagt. Wie instaat voor de verkondiging, moet toch vragen of hij en zij niet te kort zijn geschoten. We moeten dankbaar zijn voor het verdienstelijk werk van hen die langs sociale media en andere vormen het goede zaad uitstrooien.

Here Jezus, om uw woord
zijn wij hier bijeengekomen.
Laat in ’t hart dat naar U hoort,
uw genade binnenstromen.
Heilig ons, dat wij u geven
hart en ziel en heel ons leven.

Ons gevoel en ons verstand
zijn, o Heer, zo zonder klaarheid,
als uw Geest de nacht niet bant,
ons niet stelt in ’t licht der waarheid.
’t Goede denken, doen en dichten
moet Gij zelf in ons verrichten.

O Gij, glans der heerlijkheid,
licht uit licht, uit God geboren,
maak ons voor uw heil bereid,
open hart en mond en oren,
dat ons bidden en ons zingen
tot de hemel door mag dringen. (ZJ 809)

Zaai en blijf steeds zaaien

« Het Woord Gods in het leven en de zending van de Kerk »., dit was het onderwerp van de bisschoppensynode in 2008. Kardinaal Danneels had er toen een belangrijke rol. In een slotbeschouwing zei hij: « Het klopt dat het vandaag allesbehalve eenvoudig is om het woord Gods te prediken. Maar veel meer dan de hindernissen te zoeken buiten ons, kunnen we daarvoor maar beter allereerst diep in onszelf kijken. “Is het probleem niet vooral onze bekoring om het maar op te geven? Of meer nog, onze onwetendheid over de wetten die gelden voor de verkondiging van het Rijk Gods.” Aan de hand van de drie parabels en de gelijkenis uit het vierde hoofdstuk van het Marcusevangelie formuleerde hij vervolgens “vier wetten van de communicatie over het Rijk Gods”.

De parabel van de zaaier staat voor de eerste wet: geloven dat er altijd ergens goede grond is. “Zaai en zaai overal en altijd: er is altijd ergens vruchtbare grond. Alleen weten jullie niet waar.” De tweede wet is het geloof en het vertrouwen van de zaaier in de kracht van het zaad zelf. “Het Woord Gods haalt zijn kiemkracht uit zichzelf, niet uit onze bijdrage, uit onze overdreven bezorgdheid en zeker niet uit onze verificatiehonger.” De derde wet is die van de disproportie tussen de investering en de opbrengst. Een onooglijk mosterdzaadje wordt een boom waarin talloze vogels kunnen nestelen. “Het Woord Gods kan het kleinste zijn van alle zaadjes, de oogst staat niet in verhouding tot het zaaisel. Dus, zaai … en let niet op de kleinheid van het mosterdzaadje.” En ten slotte de vierde wet, gebaseerd op de gelijkenis van de lamp op de kandelaar: wie begint met iets, doet voort, wat er ook gebeurt. »

Wij vertrouwen op God die het eerste en het laatste woord heeft.

God heeft het eerste woord.

Hij heeft in den beginne

het licht doen overwinnen.

Hij spreekt nog altijd voort

God heeft het eerste woord.

Voor wij ter wereld kwamen,

riep Hij ons reeds bij name,

zijn roep wordt nog gehoord.

God heeft het laatste woord.

Wat Hij van oudsher zeide,

wordt aan het eind der tijden

in heel zijn rijk gehoord

God staat aan het begin

En Hij komt aan het einde.

Zijn woord is van het zijnde

oorsprong en doel en zin. (ZJ 541)

Zoeken in Preken Online