Beste dorpsgenoten,
“Aan wie heeft, zal gegeven worden, en wel in overvloed; maar wie niet heeft, hem zal nog ontnomen worden, zelfs wat hij heeft.” Dat waren de laatste woorden van het evangelie dat ik u heb voorgelezen, en dat begon met de vertrouwde gelijkenis van het zaad dat viel op allerlei soort grond. Ik kan mij niet voorstellen dat Jezus van Nazareth zo iets gezegd kan hebben. Niettemin het staat er. Ik voeg er geen eigen overdenking aan toe. In plaats daarvan haal ik stukken aan uit de nieuwe missiekalender voor 2006, die ik u allen heel dringend aanbeveel. Daar gaan je ogen van open! Op een paar bladzijden zie je dingen staan die zo nooit in de krant komen.
De kalender bevat foto’s van welsprekende wandschilderingen gemaakt door een schilder uit Ecuador in Zuid-Amerika. Hij laat zich inspireren door “De schreeuw van de uitgeslotenen”, de sinds 12 october 1995 aangeheven strijdkreet van de miljoenen armen in Brazilië. Onmiddellijk is die kreet blijven doorklinken namens 1.2 miljard armen in heel Zuid-Amerika. Want 12 october is de dag dat rond het jaar 1500 Zuid-Amerika in de handen van het graaiende, rovende en zeer christelijke Europa viel.
Die strijdkreet houdt vragen in als: waarom is de wereld in staat een man op de man te zetten maar niet om de mensen op aarde recht te doen, waarom kostbare satellieten uitsturen om het heelal te onderzoeken maar blind blijven voor de ellende van mensen op aarde, waarom steeds meer mensen die alles hebben en nog meer krijgen maar geen erbarmen voor hen die het van solidariteit moeten hebben.
Die strijdkreet, “De schreeuw van de uitgeslotenen”, herinnert er aan dat sinds 2000 de armoede in Latijns-Amerika ontzettend is toegenomen, b.v. Argentinië produceert elk jaar genoeg graan en vlees om 350 miljoen mensen te voeden. Toch zijn een op de vijf Argentijnen ondervoedt, in 1995 was het aantal armen in dat land 15% van de bevolking, in 2000 was het 30% en nu is het meer dan 50%. Na de Tweede Wereldoorlog kon Argentinië het verwoeste Europa voeden, nu is het een land van honger, kindersterfte en ontbering. De rijkste 10 % hebben een inkomen dat 84 maal hoger is dan dat waar de armsten het mee moeten doen. Steeds meer eigendomsrechten komen in handen van steeds minder mensen. Die produceren vooral exportgewassen die ze met grote winst verkopen aan Europa. In de V.S. rekenen de pensioenfondsen een ½ % aan administratie kosten, in Mexico 22% en in Argentinië 23% . Zo wordt ouderdomsvoorziening voor de meeste mensen onbetaalbaar.
U ziet het: als er één woord uit het evangelie letterlijk genomen wordt dan is het wel dit: “Aan wie heeft zal gegeven worden, en wel in overvloed; maar wie niet heeft, hem zal nog ontnomen worden, zelfs het beetje dat hij heeft.”
Ik eindig met een gebed van een vrouw uit Honduras, geschreven in 1999:
“Ik kniel voor u neer, mijn God, kijk naar mij en mijn pasgeboren kindje. Zijn wij niet de heilige familie van het derde millennium?
Ruik het zure zweet van het gescheurde t-shirt van haar vader, elke nacht schiet hij wakker, badend in het zweet om de schulden die hij heeft.
Kijk naar mij en mijn kind, God, zijn wij niet de heilige familie van het derde millennium?
Kijk naar de diepe groeven op mijn voorhoofd, vaak kan ik de slaap niet vatten, want de honger zeurt en doet vreselijk pijn.
Kijk naar mij en mijn kind, God, zijn wij niet de heilige familie van het derde millennium?
Hoor, hoe onze kinderen schreeuwen en huilen, mooie dromen hebben ze niet, honger en onrecht zijn hun deel.
Kijk naar mij en mijn kind, God, zijn wij niet de heilige familie van het derde millennium?
Wie kan nog het feest van uw Heilige Familie vieren, God? Wij hebben niet eens meer kaarsen om aan te steken in de kerk. Amen.”
Wat kunnen wij, hier in deze kerk, doen om ons solidair te voelen met die mensen in Latijns-Amerika? Dan denk ik niet aan geld op de eerste plaats, maar aan manieren om die mensen, onze medemensen, ruimte te geven in ons hart, dat we hen zichtbaar maken hier in onze kerk, dat we aan hen denken, met hen opstaan en met hen slapen gaan. Dat wij hen niet “uitsluiten” maar met hen dromen over betere tijden voor hen en dus ook voor ons.
Dat het zo moge worden.