Eenvoudige vissers (2005)

A-cyclus · Tijd door het jaar · 14e zondag · groen

Broeders en zusters in Christus,

Vorige week hoorden we in het evangelie Jezus zeggen: ik ben niet gekomen om vrede te brengen, maar het zwaard. Waar Jezus komt wordt al het vanzelfsprekende en gewone op zijn kop gezet. Hij doet mensen verbaasd staan.
Hij roept eenvoudige vissers Hem te volgen. Gaat om met tollenaars en zondaars. Hij spreekt met randfiguren waar de maatschappij al lang niet meer mee spreekt, maar alleen nog over spreekt. Hij geeft mensen een nieuwe toekomst door hen niet vast te pinnen op hun verleden. Waar Jezus komt gaat het mes in de regels van een vanzelfsprekende, maar vaak onrechtvaardige maatschappij. Hij brengt mensen in beweging en beschaamt de rijken en zelfverzekerden.
God roept in het O.T. mensen uit hun rustige bestaan voor een onbegrijpelijke opdracht. Noach moet een ark bouwen waar helemaal geen water is en Abraham moet gaan naar een vreemd land van belofte. Wanneer het Woord van God in ons bestaan doorbreekt, kan als het goed is, niets hetzelfde blijven. Gods Woord moet ons wakker schudden, prikkelen en onrustig maken.
Zo moet de kerk als verkondigster van dat Woord, dynamisch, alert, waakzaam zijn.
Dat betekent dat de kerk altijd kritisch moet blijven tegenover de gevestigde orde en de staat en haar profetisch woord duidelijk moet laten horen waar het gaat om rechtvaardigheid en gerechtigheid.

In het midden van de negentiende eeuw leefde in Denemarken de theoloog en filosoof Sören Kierkegaard. Hij leverde felle kritiek op de kerk van zijn dagen. Een kerk van de gegoede burgerij, van vorm en ceremonie die iedere vitaliteit verloren had. Een kerk die het vuur van het geloof gedoofd had en de spanning van de bijbelse boodschap afgezwakt tot een mooi en stichtelijk verhaal op de zondagmorgen.
In deze ingeslapen kerk brengt Kierkegaard het zwaard. De bijbelse boodschap niet als een mooi verhaal en een goed gevoel op de zondagochtend, maar een boodschap die ons aan het denken zet, ons verwart en ergernis teweeg brengt door zijn onbegrijpelijkheid en tegenstrijdigheid.
In zijn boek “Oefening in het christendom” opent Kierkegaard met de evangelietekst van vandaag: komt allen tot Mij, die vermoeid en belast zijn en Ik zal u rust geven. Maar aan deze tekst is toch niets dat ergernis teweeg brengt, zult u zeggen. Dat zeggen wij 2000 jaar later. Maar hoe hadden wij gereageerd als wij tijdgenoten van Jezus geweest waren.
Jezus zou in onze ogen een zonderling geweest zijn. Iemand die spreekt over een koninkrijk dat niet van deze wereld is en omgaat met mensen die geen goede naam hebben. Jezus die in zijn vaderstad Nazareth de mensen in de synagoge zo geducht de waarheid zegt dat ze hem de stad uitgooien en willen doden.
Deze mens nodigt allen uit zonder uitzondering tot Hem te komen. Maar wat heeft hij te bieden. Als een rijke een aantal mensen uitnodigt, dan is dat begrijpelijk. Maar zeker niet allen. Jezus die niets bezit en arm is, nodigt allen uit. Kierkegaard zegt: dit is net zo dwaas als dat een zwerver die niets bezit bij de politie komt en zegt: ik ben bestolen.
De uitnodiging geldt voor allen. Zouden wij op deze uitnodiging wel willen ingaan? Willen wij een volgeling zijn van deze excentrieke man zonder enig maatschappelijk aanzien, die zoals het ernaar uitziet zijn belofte nooit kan waarmaken. Hem volgen zou redelijkerwijs onverstandig en dwaas zijn. Deze gedachten hadden allemaal bij ons kunnen opkomen als we tijdgenoot van Jezus geweest waren.
Jezus zegt dan ook : zalig die aan mij geen aanstoot neemt. Hoe kunnen wij geen aanstoot aan hem nemen en op zijn uitnodiging ingaan. Dat kunnen we alleen door een groot vertrouwen en geloof. Dat is de ogenschijnlijke tegenstelling, de paradox van het geloof, die met het verstand niet begrepen kan worden. De keuze voor het geloof is een grote sprong in het onzekere, een waagstuk.
Alhoewel de wereld dit dwaas vindt, zijn wij toch dit waagstuk aangegaan en zullen wij ingaan op de uitnodiging van Jezus. Hij die arm is, zal ons geen aardse rijkdom geven. Hij is zachtmoedig en nederig van hart en zal ons rust geven voor onze ziel.

Bij Zacharia hoorden we de profetie van de koning van de vrede die Jeruzalem binnen zal gaan. Hij is rechtvaardig en zegevierend, nederig en rijdend op een ezel. Ook hier weer een ogenschijnlijke tegenstrijdigheid. Een koning op een ezel. Koningen gaan toch te paard. In het ware Jeruzalem, stad van vrede, zullen de tekens van macht en geweld, paard en strijdboog teniet gedaan worden. De koning van de vrede komt niet als een machthebber te paard, maar op een ezel, het rijdier van de armen en nederigen.
Daarom gaat Jezus op Palmzondag Jeruzalem binnen op een ezel, om deze profetie te vervullen. Jezus in de gedaante van een vredevorst.
Jezus zal ons rust, vrede geven voor onze ziel, omdat hij verwijst naar God, de Vader. Wij mogen nooit vergeten dat het tenslotte gaat om God als eindpunt. Jezus is de weg.

Rust vinden voor onze ziel. Het leven van alledag met al zijn beslommeringen en zorgen, brengt een zekere onrust met zich mee. In onze welvaartmaatschappij zijn dat niet alleen de dagelijkse levensbehoeften. We willen nog zoveel meer. Hebben we het één, dan verlangen we al weer naar het ander. En als we materieel alles voor elkaar hebben, dan kan ons het gevoel bekruipen dat dat toch niet alles is en bedenken we dat dit geluk heel broos en tijdelijk kan zijn.
Vroeg of laat komen we bij de grote vragen over de zin van alles en de grote mysteries van leven, dood en God. Vragen waarop geen direkte antwoorden zijn. En toch moeten we ze stellen en er over nadenken.

In de bijbel ontstaan rond deze vragen verhalen over mensen die door God geroepen, al doende ervaren wie God is. God roept hen en maakt hen onrustig opdat ze opstaan en op weg gaan om al zoekend naar God te ontdekken wie zij zelf zijn.
Zo roept Hij ook ons op om niet vast te houden aan onze vooroordelen, onze zelfgenoegzaamheid, maar ons ten volle te ontplooien en te verwerkelijken binnen het plan dat Hij met ons heeft.

Wij mogen geloven en vertrouwen dat God trouw is tot in eeuwigheid en niet laat varen het werk van zijn handen. God als de vaste grond van ons bestaan. Als we dat geloven, dan kunnen we op weg gaan. En al ons handelen zal gedragen worden door een rust en zekerheid door alle twijfel en onmacht heen.
Of met de prachtige woorden van Augustinus: Gij hebt ons gemaakt naar U toe, en rusteloos blijft ons hart totdat het zijn rust vindt in U.

Zoeken in Preken Online