Wanneer een processie opgesteld moet worden, kan het soms onduidelijk zijn welke volgorde gekozen moet worden. Wie gaat voorop en wie gaat achteraan? U begrijpt dat er duidelijke protocollaire regels zijn. Die zijn er niet voor niets omdat ze de verhoudingen en structuren van een organisatie zichtbaar maken. Of het een koninklijke, militaire of kerkelijke stoet betreft: telkens zijn er bepaalde regels die gevolgd moeten worden. Bij het leiden van een stoet moet er veel in de gaten worden gehouden. Er moet gekeken worden of men wel de goede weg inslaat, of niemand zich losmaakt van de groep en of iedereen wel mee wil komen. Een leider van de groep moet dus eigenlijk overal zijn: aan het begin, midden in de optocht en aan het einde. Dat is dus onmogelijk. Bovendien moet gekeken worden of de eenheid van de optocht wel in stand gehouden wordt, of iedereen wel meedoet met datgene waar de optocht om begonnen is.
Je kunt je ook afvragen: waarom zouden mensen mee willen lopen in zo’n optocht, processie? Ze willen waarschijnlijk ergens aankomen, ze hebben een reisdoel, maar ze willen vooral duidelijk maken dat ze iets willen uitdragen. Of het nu een demonstratie is of een sacramentsprocessie: er is een centrale gedachte, een boodschap die de deelnemers bij elkaar brengt. Bij een demonstratie is het meestal zo dat voorop de initiatiefnemers lopen, met duidelijke spandoeken. Zij bepalen richting en tempo en maken duidelijk waar het in de demonstratie om gaat. Daarnaast lopen er mensen letterlijk en figuurlijk achteraan die het met de boodschap het eens zijn en die de boodschap door hun aanwezigheid willen onderstrepen.
Bij een kerkelijke processie komt de belangrijkste altijd achteraan: men gaat voor de bisschop uit, of voor het sacrament uit. De voorganger is als het ware de navolger. De bisschop of bij een sacramentsprocessie het Sacrament zelf leiden de processie door achteraan te gaan. Door die opstelling van een kerkelijke processie kun je zeggen dat het de leider is die dienstbaar is aan de groep voor wie hij is aangesteld. Door de Geest van zijn navolging bepaalt hij de richting van de groep, maar hij hoeft niet voorop te lopen omdat de boodschap zelf de richting bepaalt. Het is dus niet de groep waar hij achteraan loopt, maar het is de boodschap die door de processie wordt uitgedragen en waar de deelnemers aan de processie zo vertrouwd mee zijn, die richting gevend is. Omdat die boodschap zo sterk is hoeft de leider niet voorop te lopen.
Het evangelie heeft een bijzondere opvatting van leiderschap die ook al door de profeten van het Oude Testament wordt verkondigd. Vandaag lezen we dit bij Zacharia: de nieuwe koning die door God gezonden wordt, heeft heerschappij van zee tot zee, hij regeert over een schijnbaar onbegrensd land. Toch komt hij niet met strijdwagens, en gezeten op een indrukwekkend paard. Hij komt op een ezel die meer bekend staat om zijn koppigheid en zijn klagerige balken, dan om zijn indrukwekkende verschijning.
Op deze zondag dat namens de bisschop een nieuwe pastoor wordt geïnstalleerd wordt in deze parochie, is het goed te bedenken wat leiderschap betekent in onze kerk. De pastoor heeft vele bevoegdheden en bepaalt de richting van de geloofsgemeenschap. U mag van hem verwachten dat hij U groene weiden wijst, dat hij U voorgaat naar de toekomst. In deze tijd van Samenwerking geboden 2 is dat geen eenvoudige opgave: U moet nieuwe kaders organiseren om pastorale nabijheid te realiseren, een vitale geloofsgemeenschappen mogelijk te maken.
Het leiderschap van de pastoor is geen juk dat U zal drukken maar dat licht is omdat zijn dienstwerk U verbindt met Christus zelf, de ware Herder, de goede Herder. Pastoor Franken zal diens Evangelie verkondigen. Het is Christus die richting geeft aan onze geschiedenis en leiding blijft geven aan zijn Kerk. De wereld van wijzen en verstandigen zal dat niet altijd begrijpen omdat die denkt in termen van macht en aanzien, omdat die denkt in termen van groeicijfers en welvaart. Juist de eenvoudigen, de kinderen Gods begrijpen dat het altijd weer om de bezieling gaat waarmee mensen in het leven staan en inhoud geven aan hun levenstaak.
U krijgt vandaag een nieuwe pastoor die de opdracht krijgt het evangelie uit te dragen en de parochie, nog meer dan ze al is, instrument te laten zijn van de barmhartige liefde van God. Aan pastoor Franken is een belangrijke taak toevertrouwd; aan U allen wordt gevraagd om uw eigen onmisbare plaats in te nemen in de kerkelijke beweging die Kerk van Christus heet en om samen de processie te vormen naar het Koninkrijk dat Jezus beloofd heeft. Dan gaat het er niet om welke plaats U inneemt en of de pastoor wel overal in de processie zijn gezicht laat zien: het is immers de boodschap van de Goede Herder die de processie bijeenhoudt en die de richting bepaalt. Die bevrijdende binding met de boodschap van het evangelie en met haar geloofsgemeenschap, dat zachte juk en die lichte last, moge die Uw gemeenschap kenmerken in hartelijke gastvrijheid, barmhartigheid en aanstekelijke liefde. Moge op die manier, zoals Paulus schrijft, de Geest van Christus in U wonen; moge Hij Uw gemeenschap bezielen en Uw pastoor inspireren. Amen.