Lezingen Zach 9, 9-10 · Ps 145 (144) · Rom 8, 9.11-13 · Mt 11, 25-30
Als ik tegen u, of u tegen mij zou zeggen: je bent een ezel,
dan zouden we dat elkaar niet in dank afnemen.
Je bent een ezel is toch zoiets als: je bent een stommeling,
en dat hoort niemand zich graag noemen.
En toch zou ik u vandaag willen zeggen:
ik hoop dat u allemaal een beetje een ezel wilt zijn,
niet in de zin van domoor, maar wel in bijbelse zin.
In de joodse wereld van toen was de ezel een edel lastdier:
het droeg de lasten van de mensen zonder klagen,
het stond symbool voor trouwe dienstbaarheid,
voor eenvoud, deemoed, zachtmoedigheid en vredelievendheid.
Een ezel was heel iets anders dan een paard,
dat oorspronkelijk alleen gebruikt werd door buitenlandse overheersers.
Het paard stond in de joodse wereld symbool
voor macht en machtsmisbruik, voor oorlog en geweld.
Maar zoals we in de eerste lezing hoorden:
de joodse koning moest een deemoedig en vredelievend man zijn,
en daarom past de ezel bij hem als zijn rijdier.
En we weten dat op palmzondag ook Jezus Jeruzalem binnentrok op een ezel.
Ook dat heeft zijn symbolische betekenis:
ook Jezus werd toen gezien als een koning, maar niet een in macht,
maar wel in trouwe dienstbaarheid, in deemoed en vredelievendheid.
Daar sluit ook het evangelie van vandaag helemaal bij aan:
Jezus zegt tegen zijn leerlingen en tegen ons:
leert van mij: ik ben zachtmoedig en nederig van hart.
Maar dat zijn nu precies zaken die nu helemaal uit de tijd zijn.
Je moet wel een ezel zijn, een domoor
om zachtmoedig en nederig van hart te willen zijn
in onze hedendaagse samenleving,
want dat wordt zonder meer geassocieerd met zwak en slap zijn.
Als moderne mens moet je voor je rechten opkomen,
je moet ervoor vechten, je moet hard zijn,
anders tel je niet mee in onze wereld, anders bereik je niets.
En toch, Jezus was zo’n ezel dat hij dienstbaar wilde zijn,
dat hij zachtmoedig en mild was voor zijn medemensen.
En hij vraagt van ons hetzelfde,
dat ook wij de lasten van anderen willen meedragen
in een houding van trouwe dienstbaarheid,
dat wij gevoelig durven zijn voor andermans verdriet.
Kortom: dat we een beetje ezel, lastendrager, voor elkaar zijn.
De zogenaamde wijzen en verstandigen van onze tijd
zullen het onzinnige taal en soft gedoe vinden.
Ze vinden dat je een stommeling en een slappeling bent,
als je je eenvoudig opstelt en je dienstbaar wilt maken,
als je andermans lasten wilt meedragen en verlichten.
Maar is het niet veeleer het tegendeel:
is het geen wijsheid en kracht, als je je zo durft opstellen?
Is een houding van zachtaardigheid en mildheid,
is de bereidheid om met anderen mee te leven en mee te lijden,
niet de enige weg om echt mens en medemens te zijn,
de enige mogelijkheid waarop onze samenleving
weer menselijk en menswaardig kan worden?
En die houding is beslist geen teken van zwakheid,
integendeel er is juist veel moed voor nodig:
deemoed, de moed om te dienen,
zachtmoedigheid, de moed om steeds mild van gemoed te zijn, edelmoedigheid, de moed om barmhartig te zijn.
Kortom: er is moed voor nodig om
een ezel te zijn, een lastendrager voor anderen.
En, om eerlijk te zijn: het is ook een beetje dom, zeker in deze tijd,
want als ezel stel je je heel kwetsbaar op,
je kunt lelijk je vingers branden, men kan teveel van je vragen.
Maar als gelovige mens moet je ook een beetje
de koppigheid van een ezel hebben om door te zetten.
En als we die last op de schouders willen nemen,
dan zullen we ook merken dat het een lichte last is,
geen last die ons doet zuchten en steunen,
maar een die ons vervult van stille blijheid,
een die ons heel wat gelukkiger maakt
dan alle gemakken en pleziertjes die de wereld ons voorhoudt.