Lezingen Jer 20, 10-13 · Ps 69 (68) · Rom 5, 12-15 · Mt 10, 26-33
Bedrijven houden introductiedagen voor nieuw personeel. Deze krijgen daarbij de opdrachtverklaring mee, waarvoor het bedrijf, het centrum, de instelling staat.
Een nieuwe taak opnemen, dit houdt verplichtingen en verwachtingen in. Je kan je onwennig voelen, angst hebben of je het wel zal aankunnen en of het zal lukken.
Jezus voorzag een introductie voor zijn leerlingen en hij heeft hen verder tijdens zijn tochten in Galilea en op weg naar Jeruzalem gevormd. Mattheus heeft zijn evangelie opgebouwd rondom vijf lange toespraken: de Bergrede (5, 1 -7,29), de zendingsrede (10, 1 – 11, 1), de parabelrede (13, 1-53), de gemeenterede (18, 1 – 19,1) en de eschatologische rede (24, 1 – 26,1).
De evangelist Mattheus groepeert in de zendingsrede consignes en raadgevingen die Jezus aan zijn leerlingen mededeelt en die hun vertrouwen moeten geven.
De kracht van het Woord
Zij moeten vertrouwen hebben in de kracht van de boodschap, die, al begint ze klein en bescheiden, een grote uitstraling zal hebben. “Wat ik u zeg in het duister, spreekt dat uit in het licht en wat ge u in het oor hoort fluisteren, verkondig dat van de daken (Mt. 10.27).” Wat zij aan de oever van het meer, in de stilte van een avond, ergens in een bescheiden ruimte van Jezus hebben gehoord, dit is een boodschap, bestemd voor velen. Wat eerst stil is begonnen, mag nadien luid verkondigd worden. Wat in Galilea begon en op weg naar Jeruzalem is gezegd en wat daar met Jezus is gebeurd, zou wereldnieuws moeten worden.
Mattheus denkt hierbij allereerst aan de groep van de twaalf en de leerlingen die dicht bij Jezus staan, maar hij heeft ook al de jonge christengemeente voor ogen die ontstaat na het heengaan van Jezus. Ook zij moet doorgeven wat Jezus aan zijn leerlingen heeft gezegd. En dit verwacht Jezus ook van ons, die vandaag zijn woord beluisteren.
Weerstand
Zowel de leerlingen van Jezus als de gemeente die zich vormt na het heengaan van Jezus ervaren dat de boodschap van en over Jezus op tegenkanting stuit. Op de kerkelijke kalender staan de namen van veel martelaren, namen van mannen en vrouwen die omwille van Jezus werden vervolgd en gedood. Kerk in Nood houdt de gegevens bij van velen, die in de tijd van nu vervolgd worden.
Jezus heeft zijn leerlingen duidelijk gezegd dat hun opdracht niet gemakkelijk is en dat zij op tegenstand zullen botsen. Hij zendt hen als ‘schapen tussen wolven’ (Mt 10,16). Hij drukt hun op het hart dat ze niet moeten vrezen. Wij horen het hem vandaag driemaal zeggen: “Vrees niet, wees niet bang.” Hij zegt het ook tot ons vandaag. Een woord dat we in het evangelie van vandaag driemaal horen;
Angsten
Vrees, angst, schrik wijzen op gevoelens, die dichtbij elkaar liggen. Zij waarschuwen voor gevaren. Wie ze niet heeft, dreigt roekeloos te zijn en te handelen.
Gevoelens van vrees en angst zijn van alle tijden. Een medemens, een huisgenoot kan mijn vijand worden. Mensen zijn bekommerd. We hebben de covid achter ons. Andere uitdagingen zijn gebleven. Mensen maken zich zorgen over de opwarming van de aarde, de weerslag ervan op volksverhuizingen. Zij zijn ongerust over de oorlog in Oekraïne, over de stijgende levensduurte, om nog zoveel meer. De geluk barometer duidt geen al te hoge score aan.
Maar altijd zijn er mensen die niet berusten bij onheil en die zich inzetten voor solidariteit, voor zorg en verbinding.
“Weest niet bevreesd voor hen die wel het lichaam kunnen doden, maar niet de ziel” (Mt. 10,28), zegt Jezus. Vrees niet en blijf zorgen voor bezieling.
Zorg voor de ziel
Invictus, de Latijnse titel voor een gedicht uit 1875 van William Ernest Henley. Nelson Mandela putte uit dit gedicht heel veel kracht tijdens zijn jarenlange gevangenschap.
In de duisternis die mij omsluit,
Zwart als een put waar men verdrinkt,
dank ik God wie hij ook is,
Voor mijn onoverwinnelijke en trotse ziel.
Onder wrede omstandigheden
kreunde noch huilde ik,
Onder de slagen van het toeval
bloedt Mijn hoofd maar blijft rechtop.
In deze plaats van woede en tranen,
Doemt de schaduw van de dood op,
En hoewel de jaren dreigen,
ben en blijf ik onbevreesd.
Hoe smal de weg ook is,
Vele beruchte straffen,
ik ben de meester van mijn lot,
ik ben de kapitein van mijn ziel.
De grootste vrees is dat we onze ziel zouden verliezen.
De waarde van een mens
“Vrees niet”, zo zegt Jezus. Elke mens heeft waarde in Gods ogen. Wij zijn meer waard dan een zwerm mussen. Als God al voor de mussen zorgt, hoeveel meer zal hij dan zorgen voor zijn mensen. Het is een mooie uitspraak. Maar hoe komt het dat wij hier nog zelden mussen zien? Waarom vliegen nog nauwelijks zwaluwen in de lucht? En waarom komen er zoveel mensen om en wordt een mensenleven niet geëerbiedigd?
Ook daarop antwoordt Jezus dat wij niet moeten vrezen. Wij zijn geborgen in Gods hand. In leven en sterven behoren wij Hem toe.
Jezus dringt erop aan dat wij in Hem blijven geloven. Hij waarborgt ons het leven. “Ieder die Mij bij de mensen belijdt, zal ook ik als de mijne erkennen bij mijn Vader” (Mt. 10,33).
Jezus belijden bij de mensen
En hier is dan de vraag waar en hoe getuigen wij van onze verbondenheid met de Heer. Ja, wij doen het in de kring van gelijkgezinden. Ga ik naar anderen toe? Treed ik met hen in gesprek? Hoor ik hun zorgen en hun vreugde? Wanneer ik dit verwaarloos en aan Jezus voorbijga, dan herhaalt hij de waarschuwing, die hij richtte tot de kerk van Laodicéa: “Ik ken uw daden, gij zijt nog koud noch heet. Omdat gij lauw zijt en noch heet, noch koud, daarom zal ik u uitbraken uit mijn mond” (Apoc. 3, 15-17).
Wij geloven in Jezus, maar wij hebben wellicht nog maar weinig gedaan om Hem te verkondigen aan wie Hem niet kennen. Ons geloof heeft ons nog geen bloed gekost (vgl. Hebr. 12,4). In Christus gedoopt zijn wij nochtans opgeroepen om Hem bij de mensen te belijden. Deze opdracht staat in de Katechismus van de Katholieke Kerk als volgt omschreven:
“De volgeling van Christus moet niet alleen het geloof bewaren en ernaar leven, hij moet het ook belijden, ervan getuigen vanuit een diepe zekerheid, en het verspreiden: “Allen moeten bereid zijn om Christus tegenover de mensen te belijden en Hem te midden van vervolgingen die de kerk nooit bespaard zullen worden, op zijn kruisweg te volgen”.(Lumen Gentium 42). De dienst en het getuigenis van het geloof zijn vereist voor het heil: “Ieder die Mij bij de mensen belijdt, hem zal ook Ik als de mijne erkennen bij mijn Vader die in de hemel is. Maar ieder die Mij zal verloochenen tegenover de mensen, hem zal ook Ik verloochenen tegenover mijn Vader die in de hemel is” (Mt. 10,32- 33)” (KKK, 1816).