Lezingen Ex 19, 2-6a · Ps 100 (99) · Rom 5, 6-11 · Mt 9, 36 – 10, 8
ZENDING VAN DE TWAALF (Mt. 9,36 - 10,8)
* “Bij het zien van de menigte werd Jezus door medelijden bewogen.” Beginwoorden van dit evangelie. Het is niet de enige plaats waar Jezus medelijden heeft. Dat herhaalt Matteus (Mt 15,32) en met hem Marcus juist ook voor de eerste broodvermenigvuldiging, met de terugkerende verklaring: “want ze waren als schapen zonder herder.” (Mc 6,34). Deze klacht doet denken aan Jezus’ verzuchting na zijn strafrede tegen de Farizeeën: “Hoe dikwijls heb Ik uw kinderen willen verzamelen, zoals een kloek haar kuikens verzamelt onder haar vleugels…” (Mt 23, 37). En uiteindelijk aan Jezus’ klacht op het kruis: “ Ik heb dorst” (Joh 19, 28). Zijn dorst naar mensen.
* Het woord “door medelijden bewogen” betekent letterlijk: “tot in zijn ingewanden geschokt”. In de evangeliën is deze uitdrukking uitsluitend voorbehouden aan God en Jezus. Barmhartigheid en medelijden is het eigene en het typische van God, omdat Hij in wezen Liefde is. Als men bemint ziet men waar de noden liggen, hoe grensloos veel er nog te doen is.
-
Deze uitlatingen verraden een dieptekijk van Jezus op de wereld. Hij ziet de wereld zoals die feitelijk is. Net zoals een internist de diagnose opmaakt van een ziekte, omdat hij het lichaam van binnen bekijkt en beluistert; of zoals een vlieger vanuit de hoogte op ondiepe zeebodem verdronken steden ziet, of de resten van oude vestingen afgetekend in een korenveld. (a) En wat ziet Jezus vandaag? Op TV zien wij elke dag heel wat. Hoe ziet Jezus deze beelden ? - Een vierde van de mensheid ligt tegen de grond. Jezus ziet zoals wij, maar nog veel reëler, en in de ware verhoudingen: de miljoenen armen, de talloze epidemieën, de stervende of zieke en ondervoede kinderen, slachtoffers van zelfzucht uitgedrukt in oorlogsgeweld of onverschilligheid. - Hij ziet beter dan wie ook de morele ellende. De moedlozen en uitgestotenen, mensen die niet kunnen beminnen omdat ze niet worden bemind. De vlucht naar drugs en teugelloos seksleven, naar uiterlijke gefeest, maar waarin veel verborgen droefheid en innerlijke vereenzaming . - Een wereld waarin God afwezig lijkt of geen plaats vindt om te wonen, omdat de mens zelf zich autonoom verklaart. Een wereld waarin het evangelie door het secularisme afgebogen wordt naar de culturen, waar het juist de culturen zijn die wij moesten evangeliseren. Een wereld met veel onwetendheid. Een kerk in de branding, een verdeelde Kerk steeds maar zoekend naar eenheid, een Kerk wellicht meer bezig met haar eigen structuren en organisatie dan met haar spiritualiteit. Daarbij komt nog de stille vrees en de zwakheid van velen, die verantwoordelijkheid dragen. (b) Maar Jezus ziet ook in de harten, wat er binnen in de mensen leeft. Uiteindelijk wil de mens iets anders, ook al weet hij er geen woorden voor; ook al weet hij niet waar de oplossing ligt. Jezus hoort hun schreeuw, die mij doet denken aan het beroemde schilderij van de Noor Edvard Munch, “De Schreeuw”, doek dat tweemaal werd gestolen. Munch stond op een avond op een brug in Oslo, aangegrepen door het landschap onder zwangere hemel met de ondergaande zon. Heel de kosmos ging aan het schreeuwen. Zulke schreeuw hoort Jezus. Die schreeuw is positief. In die schreeuw ligt rijping. “De oogst is rijp, maar waar zijn de arbeiders om te oogsten ?” (Mt 9, 37-38)
-
Het is juist vanuit dit zien en horen dat Jezus leerlingen roept en zendt. Juist twaalf, het aantal van de twaalf stammen van Israël. Jezus doet wat God in de Bijbel deed: Hij spreekt verrassend kleine, broze, zwakke mensen aan. Mozes, aan wie God een heilszending toevertrouwde (Ex 19,2-6, eerste lezing), had eerst gebeefd: “ik ben een stotteraar”, Jesaja: “Ik ben een man met onreine lippen”, Jeremia: “ Ik ben een kind en kan niet spreken”, en Amos: “ Ik ben maar een geitenboer en een vijgenkweker.” – “God heeft wat voor de wereld zwak is uitverkoren, om het sterke te beschamen… opdat tegenover God geen mens zou roemen op zichzelf.” (1 Kor 1,27-29) – En dit was opnieuw het geval bij de apostelenkeuze. Hij koos doodgewone mensen. Had Hij hiervoor sociologen en psychologen geraadpleegd, of een CLB hetzij PMS-centrum, zou Hij nooit zijn korps hebben gevormd: Simon Petrus onberekenbaar en opvliegend, Simon de Zeloot te impulsief, Johannes te jong en zonder ervaring, zijn broer Jacobus te ambitieus, Nathanaël en Thomas al te sceptisch, Matteus met een verleden van corruptie en collaboratie… Judas zou er het minst slecht uitgekomen zijn: een tacticus, praktisch en met doorzicht… Zo echt zijn de evangeliën dat deze gebreken niet werden weggemoffeld. De apostelen waren de onvolmaakte instrumenten voor wat de Heer wilde doen. Dat was de aanzet van Jezus’ zendingsrede. Daarin gaf Hij met klem de raad niet al te veel te rekenen op menselijke middelen. Wie gezonden wordt zal belangloos het goede nieuws verkondigen, hij zal het lastig hebben, maar hij moet niet vrezen. * Ook vandaag roept en zendt Hij beperkte mensen voor een ‘onhaalbare’ taak. Niemand was meer bewust van eigen ontoereikendheid dan Paulus. Hij was het die deze diepe zelfervaring heeft meegedeeld: “Heel onze bekwaamheid komt van God. Hij is het die ons bekwaam heeft gemaakt dienaars te zijn van een nieuw verbond…” (2 Kor 3,5-6); “Wij verkondigen immers niet onszelf, maar Christus Jezus, de Heer… Wij dragen deze schat in aarden vaten opdat duidelijk zou blijken dat deze overgrote kracht van God komt en niet van ons…” (2 Kor 4, 5-7) – En de Heer zei hem: “Mijn genade is u genoeg. Mijn Kracht komt pas in zwakheid terecht.” (2 Kor 12,9)