Kerkwijding Lateraanse basiliek (2003)

Openingswoord

In tegenstelling tot wat velen denken
is de Sint Pieter in Rome niet de hoofdkerk van de christenheid.
De Sint Pieter is ‘gewoon' een kerk boven het graf van Petrus.
De kathedraal van het bisdom Rome,
die dus de hoofdkerk van de katholieke christenheid is,
is de Sint Jan van Lateranen. Om de verwarring compleet te maken
heet die kerk eigenlijk niet de Sint Jan van Lateranen maar
de ‘Kerk van de Allerheiligste Verlosser.'
De koosnaam Sint Jan etc. is van de doopkerk naast de kathedraal overgewaaid. Allemaal heel ingewikkeld maar toch leuk om te weten.

Als onze Bavokerk haar wijdingsfeest heeft (1 mei)
steken wij de wijdingskaarsen aan.
Als de hoofdkerk van de christenheid
(noem hem nu maar ‘de Lateraanse Basiliek') feest heeft
zijn alle katholieken verheugd.
Een kerk is een rijk bezit.
Dat merk je als er een gesloten moet worden ook.
Een kerk is een plek waar mensen op hun dierbaarste momenten komen.
Bij huwelijk, doop en uitvaart.
Daarnaast is het ook de plek waar we iedere zondag weer
het voedsel voor onderweg vandaan halen.
Dat doen wij deze zondag weer samen.
Vieren wij dankbaar de Eucharistie.

Preek

Merkwaardig opeens een zondag waarop een kerkwijdingsfeest valt.
Dat van de basiliek van Sint Jan van Lateranen.

Is deze Sint Jan zomaar een kerk ?
Neen, het is de oude hoofdkerk van Rome,
ouder dan de Sint Pieter en hoofdkerk van het bisdom Rome:
belangrijker dus dan de St. Pieter die ‘alleen maar' de grafkerk van Petrus is.

Het is goed om, zo om de zeven jaar, wanneer dit feest op een zondag valt,
aandacht aan dit feest te schenken.
Het is een aanleiding na te denken over het kerkgebouw in onze eigen tijd
en wat daar allemaal mee samenhangt.

We leven in een tijd waarin vele kerken moeten worden gesloopt?
tot verdriet van velen. Andere kerken -waaronder de onze -
zullen blijven staan en worden mooi gemaakt.
In de krant lees je iedere dag: ‘de kerken lopen leeg.'
Wat is er toch allemaal met die kerken aan de hand ?

Het grappige is dat het wezenlijke zich aan onze waarneming onttrekt.
Het woord kerk staat voor meer dan de gebouwen die die naam dragen.
Kerk staat voor een groot netwerk van gemeenschappen
over heel de wereld die allemaal gebouwen gebruiken.
Het gaat nooit om de steen alleen.

Paulus brengt ons op het juiste spoor als hij zegt:
‘ jullie zelf zijn de kerk, het lichaam des Heren.'
Wij zijn samen Gods bouwwerk
gebouwd op het fundament van Jesus Christus.

Wij zijn samen als volk van God, gods bouwwerk.
God hoort bij ons en wij bij Hem.

Dat werd in Israel gesimbolisserd
door de tent waarin de stenen tafelen van het verbond bewaard werden.
God hoort bij ons en wij bij Hem. Ging het volk verder,
dan werd de tent opgeslagen en verder meegesleept.

Toen het volk Israel tot rust gekomen was en een eigen land had
werd die tent vervangen door een stenen gebouw.
Koning Salomo had het ingewijd ooit en gebeden
dat de mensen die daar zouden komen God zouden dienen.
De tempel van Jeruzalem,: de allereerste kerk:

God hoort bij ons en wij bij Hem.
Maar mensen gaan soms van God weg
en dan staat de tempel er voor niets.
De profeten hadden al gewaarschuwd:
‘ zeg niet de tempel, de tempel van God staat hier dus alles is goed.'
Neen: je zult zelf moeten laten zien dat je bij God wilt horen
anders heeft die tempel geen betekenis.

Het evangelie van vandaag vertelt over die tempel van steen,
de tempel waarin God gediend moest worden.
Dat gebeurde ijverig in een bepaalde zin.
De priesters waren druk in de weer met hun offers,
het hele tempelgebeuren werkte perfect als een goed geolied bedrijf.

Maar dat is niet genoeg!
Als het om de tempel gaat, gaat het om meer:
om de waarachtige dienst aan God en de naaste.

Jesus gaat op de tempel toe en dan gebeuren er vreselijke dingen.
U hoorde in het evangelie hoe Hij op de tempel afdavert
en de eersten die het moeten ontgelden zijn de geldwisselaars.
Dat waren overigens hele keurige lieden.
Ze waren in dienst van het kerkbestuur van de tempel
en moesten ervoor zorgen
dat er geen munten met afbeeldingen van de keizer erop
in de offerblokken werden gegooid.
Dus moesten die munten met afbeeldingen van de keizer erop
op het plein voor de tempel worden ingewisseld
voor tempelmunten die je dan in de offerblokken kon doen.

De geldwisselaars en de verkopers van de offerdieren
(ook hele keurige mensen) moeten het ontgelden
en Jesus geselt ze de tempel uit.

Het getuigt van Zijn ijver voor het huis van God.
De ijver voor God zelf die Jesus' hele leven bezielde.
Die ijver zal Hem later het leven kosten.
Nu geselt Hij de geldwisselaars en de offerdieren-verkopers met touwen.
Later zal Hij zelf gegeseld worden.
En deze kostbare mens, zelf beeld van God zal afgebroken worden
en weer worden opgebouwd door Zijn Vader die in de hemel is

Wij willen in zijn voetspoor treden.
Wij willen samen kerk zijn in Zijn geest.
Wij komen in onze gebouwen samen en willen samen,
zoals Jesus ons dat leerde, kerk zijn in deze dagen.
Een moeilijke opdracht. Maar laten we de moed niet zakken.

Wij zijn samen een wereldwijde gemeenschap nu al bijna tweeduizend jaar.
Maar wij zijn niet vermolmd !
Binnen in de kerk is er een zich steeds vernieuwende traditie.
We staan er voor en zorgen er voor
dat in onze dagen nog steeds de Sacramenten worden toegediend.
EEN op de DRIE Nederlanders vraagt daar nog steeds om:
jonge mensen vragen om de doop.. steeds weer,
treurende families vragen erom dat hun dierbaren kerkelijk worden begraven.

Samen oefenen wij ons in dat de mens niet geschapen is
om alleen te zijn maar om een gemeenschap te vormen
opdat niemand verloren loopt.
En dat kunnen wij omdat er Iemand is die van ons houdt:
die vindt dat wij er mogen zijn: de God en Vader van Jesus Christus
die ons dan ook nog in dienst neemt om dat te verkondigen en Hem te helpen.

Te helpen door onze dienst aan de wereld.
Een dienst die in deze tijden weer nodiger wordt dan ooit.

Die dienende kerk is over heel de wereld actief
en in Haarlem zijn WIJ die kerk: Kerk wij samen.
Het gebouw waarin wij samen komen dient die gemeenschap.
Net zoals de St.Jan van Lateranen in Rome al eeuwenlang pelgrims ontvangt.

Ons gebouw herbergt een levendige gemeenschap.
De vorige week eerden wij op Allerzielen met zeer velen onze doden,
gisteren hielden wij een processie
met de dopelingen van de afgelopen maanden en hun ouders,
we houden hier onze ouderendag en vieren met onze jongeren,
vandaag dopen we weer in onze kerk.

we vieren diensten m Zaterdag/vandaag vieren wij een jongerendienst,
Morgen/vandaag dopen wij weer in onze kerk;

De Bavo in 2003.
In het beleidsplan van onze parochie van 1979 zeiden we:
Ik citeer er even uit:

‘Het is van belang dat de kerk, ook in de toekomst, duidelijk gepresenteerd wordt. Het is daarom nuttig als er een HERKENBAAR KERKGEBOUW is waar de liturgie goed gevierd kan worden en de verkondiging krachtig kan klinken. Mensen kunnen daar binnenkomen zonder direct hun privacy te verliezen. Mensen van allerlei slag zijn welkom. Mensen van verschillende vroomheid, geloofskennis, maatschappelijk niveau moeten zich welkom en begrepen kunnen voelen.

De nabijheid moet gegarandeerd worden: de kerkgangers vormen geen anonieme massa. In deze parochie zal dan ook gewerkt moeten worden aan de GEMEENTEOPBOUW (gemeenschapsopbouw) opdat niemand verloren loopt.

Vanuit de kerkelijke gemeenschap die de uitvoerende verantwoordelijkheid draagt voor liturgie en prediking dient ook zorg gedragen te worden voor de KATECHESE IN AL HAAR FACETTEN. Katechese als toeleiding naar de Sacramenten (doop, eerste Communie, Vormsel, huwelijk). Daarbij moet men in het oog houden dat er tegenwoordig steeds meer tieners en jong-volwassenen en ouder-volwassenen zijn die zich tot de kerk wenden om gedoopt te worden. De katechese mag niet ophouden bij de toediening van het Sacrament maar zal daarna moeten voortgaan. Vandaar zal er ook zorg moeten worden gedragen voor eem ‘education permanente' een voortgaande geloofsverdiepingsmogelijkheid voor allen.

Daarnaaast moet er (last but not least) een NETWERK VAN DIAKONIE zowel klein- als grootschalig worden opgebouwd. Onder kleinschalig wordt verstaan het Zonnebloem-werk e.d. Het is van het grootste belang dat wij ons onze plaats in de buurt bewust zijn en solidair zijn met de activiteiten in de wijk. Onder grootschalig wordt verstaan het werk van Amnesty International, Missiegroepen etc. samengebracht onder de noemer M.O.V (Missie- Ontwikkelings- en Vredeswerk).
Dat heeft nog niets aan actualiteit verloren. Vanmiddag komt het
joods-arabisch jeugdorkest in onze kerk spelen.
Deze week werd ook het feest van Sint Willibrord gevierd. Dan denken
we ook aan het werk van de oecumene, samen met andere kerken komen
nieuwe vragen op ons af in deze multiculturele samenleving.
We bezoeken samen moskeeen en werken aan een leefbaar Haarlem.
Neen, we hoeven geen duimen te draaien.

De kerkwijding van de Sint Jan van Lateranen
bood een goede gelegenheid om dat weer even te noemen.

Zeven jaar geleden waren we op de 9e november onze kerk aan het verbouwen, nu bezinnen we ons, voor de grote restauratie die over enkele jaren moet beginnen, op onze taak in deze tijd.
Wij zijn in deze maanden aan onze kerk aan het bouwen,

In alle tijden zijn kerken gebouwd, verbouwd, afgebroken..
Wat hetzelfde gebleven is, is een grote stroom van levend geloof, verder gedragen door mensen, veelkleurig, met menselijke tekorten, met diepte en hoogtepunten.

Soms is die geloofsstroom diep ingebed in het dagelijks leven
- zoals in de gloriedagen vroeger van deze kathedraal -
soms lijkt de geloofsstroom bijna drooggevallen.
Maar de stroom gaat toch verder?
een steen in het water kan wel de stroom verdelen maar haar niet doen ophouden.

De profeet Ezechiël droomt in zijn eerste lezing
over levend water dat vanuit een hemelse nieuwe tempel
overal vruchtbaarheid brengt en zegen.

Dat water verbeeldt de kracht van God
zoals die heel de wereld binnenstroomt.

Het kenmerk van water dat een land overstroomt is
dat het overal binnendringt.
Het dringt door tot in ieder klein muizenholletje:
overal waar de bodem laag genoeg is
overal waar bescheidenheid is en ontvankelijkheid
kan het water binnenstromen,
kan Gods liefde binnendringen.


En, weer terug naar onze eigen kerk toe:
Wij zijn dankbaar met ons gebouw en met alle andere kerken
waarin mensen herinnerd worden aan hun taak.
Waar wij kunnen dopen, trouwen en begraven
waar wij iedere zondag het woord kunnen horen
en het Manna, het brood voor onderweg, kunnen ontvangen.

Wat zou het goed zijn als onze kerk later een beetje zou lijken
op die nieuwe tempel waar de profeet Ezechiel over droomde:
Een tempel waar LEVEND WATER UITSTROOMT,
waar nieuwe impulsen voelbaar zijn
waar God de ruimte kan krijgen die Hij verdient
en waar mensen zich thuis kunnen voelen bij Hem en bij elkaar.

AMEN