# HH. Petrus en Paulus (2008)

- Auteur: Maarten Jansen
- Datum: 25 juni 2008
- Liturgie: Feest · 29 juni · Heilige apostelen Petrus en Paulus · rood
- Bron: https://preken.be/feesten/juni/29-sint-peter-en-paul/hh-petrus-en-paulus-2008-maarten-jansen/


Wie zegt *U* dat ik ben? Wat zult U*straks* zeggen, als ik klaar ben met deze toespraak: wat een snotneus, wat
een groot redenaar? Of iets er tussenin? - Nou, het was wel een aardig wat-ie
zei, maar iets nieuws heb ik niet gehoord! Of: wie was die vent eigenlijk? - Ik
weet het, ik ben geen theoloog en ik kan me op weinig beroepen, waardoor ik
bij voorbaat al uw respect of luisterend oor heb. Ik zal me over mijn twij-fels
heen dienen te zetten en mijn woorden goed moeten kiezen, opdat uw gedachten
niet afdwalen naar, laten we zeggen, de APK-keuring van uw auto, de EK-finale
van vanavond of dat u straks in uw hoofd al op weg bent naar uw
vakantieadres. Twijfel, onzekerheid, angst om niet serieus te worden genomen:
ik heb daar wel eens last van. Aan de andere kant: kritiek kan nuttig zijn,
moet ik kunnen verdragen. Ik kan er zelfs wat van leren. Maar ik weet ook - wat
U er ook van vindt: in diepe dalen en het omgaan met commentaar van ‘de
mensen' kan ik ook bij Jezus terecht. Als eerste, wijst de Zoon van God mij
de weg!

Wie zegt *God de Vader* dat ik ben? - Dat is het enige waar de Zoon zich
door laat leiden. Jezus laat zich geen appels voor peren verkopen! En dat zou
ook eigenlijk niemand moeten doen. Petrus biedt vandaag het ideaalbeeld van
de gelovig mens die zich evenmin van de wijs laat brengen door alle praatjes
die over Jezus de ronde doen. Petrus heeft geleerd volledig op Hem te
vertrouwen. Dat horen we vandaag: als Jezus hem persoonlijk vraagt wie *hij* zegt dat Jezus is, dan toont Petrus
zich de man waarvoor Jezus hem heeft ooit geroepen, door ronduit te antwoorden:
*U bent de Messias!* Jezus, op Zijn beurt, horen we dan raadselachtige
woorden spreken: *jij bent Petrus, op
die steenrots zal Ik mijn kerk bouwen*. - Over wat voor *kerk* heeft Jezus het? En wat zijn dat
voor *sleutels van het koninkrijk der
hemelen* die Petrus zal krijgen? Wat voor taak krijgt deze leerling van
Jezus?

*U bent de Messias!* - antwoordt Petrus dus zijn leraar. Hij heeft
blijkbaar goed begrepen dat we mensen kunnen maken én breken. Met woorden heb
ik de macht om de ander zodanig in zichzelf op te sluiten dat hij niet meer
kan functioneren zoals God dat van hem wil. Zelfs onze eigen woorden en
gedachten over onszelf - over wie wij denken te zijn - kunnen ons doen
opsluiten in onze schulp, in de door onszelf gebouwde, donkere kerker. Jezus
ziet dat *Zijn* woorden een goede
uitwerking hebben gehad op de eenvoudige visser uit Galilea die Petrus ooit
was: Petrus is tot grote bloei gekomen als Zijn volgeling. En door het
antwoord van Petrus ziet Jezus in hem de *steenrots*waarop Hij zijn kerk kan bouwen; bij Petrus zijn de *sleutels van het koninkrijk der hemelen* in uitstekende handen. Ik
denk dat Jezus ons zelfs laat weten dat Hij de ongeletterde Petrus, door zijn
vaste geloof in de goede zaak, véél beter in staat acht - dan alle zogenaamde
schriftgeleerden - om het woord van God te vertalen naar de dagelijkse praktijk.
Jezus zit niet op moralistische praatjes te wachten, die voor de meeste
mensen onbegrijpelijk zijn en die mensen eerder afschrijven dan met ons mee
laten doen. Nee, Jezus wil echt iets concreets opbouwen, nl.: dat koninkrijk
der hemelen!

*Jij bent Petrus, op die steenrots zal Ik mijn kerk
bouwen; de poorten van het dodenrijk zullen haar er niet onder krijgen!* Hiermee zegt Jezus volgens mij dat met Petrus, en
met mensen als Petrus aan onze zijde, nare praatjes weinig macht meer kunnen
hebben en dat de mogelijkheid van dat koninkrijk blijft voortbestaan. Jezus
belooft ons de komst van dat koninkrijk, áls ik tenminste mezelf en anderen
de kans geef, los te komen van onze vooringenomenheden, om tot bloei te komen
en de mooie mensen te kunnen worden wie wij feitelijk *kunnen* zijn in de liefdevolle ogen van God.

Wat schenkt Jezus dus met *de sleutels van het koninkrijk der hemelen*aan Petrus, en daarmee - volgens mij - aan álle mensendie net als hij in Jezus geloven als *de Messias,* de *Zoon van de levende God*? Die sleutels zijn, vermoed ik: het
vermogen om de H. Schrift met levende woorden bruikbaar te maken voor de
wereld waarin we nu leven, opdat het Woord van God ook bijv. de jongeren van
vandaag aanspreekt. Ook vandaag is het de voornaamste taak van de kerk om steeds
weer met hedendaagse ogen het evan-gelie te beschouwen - de *sleutels* die de kerk heeft ontvangen
te gebruiken om het evangelie te vertalen naar de praktijk van vandaag. Door
deze gewichtige taak op de juiste wijze te vervullen, is de kerk in staat de
weg te openen naar het koninkrijk der hemelen. Maar belangrijk is dan ook dat
we die kerk niet alleen zien als een groepje theologen of stelletje schriftgeleerden.
Want de kerk is vooral: wij hier, mensen *als*
Petrus!

Ook *wij* snakken naar mensen als Petrus om ons heen, die ons met begrijpelijke
woorden en eenduidig handelen kunnen bevrijden uit situaties die ons als
uitzichtloos doen voorkomen. Zulke mensen geven ons de kracht te doen
oprijzen uit onze ellende. Net als in het verhaal dat we hoorden uit de
Handelingen, waarin de engel bevrijdende woorden spreekt. Let wel: niet voor
niets op het feest van Pasen, waarbij de uittocht uit Egypte wordt gevierd! De
engel zegt dan tot Petrus in zijn gevangenis: *Sta op, sla je mantel om en volg mij!*

Gelukkig blijft God ook in de
wereld van vandaag zijn ‘zonen' en ‘dochters' sturen - *mensen als Petrus* dus. Ik noem bijv. onze ‘kleine Trees' (H. Teresia
van Lisieux), maar ook bijv. paus Johannes Paulus II - die door sommigen al
‘de Grote' is genoemd. Voor een gezonde basis zijn ongecompliceerde en vooral
*verstaanbare* mensen als Petrus nodig,
die ook vandaag nog putten uit de bron van leven die de Heilige Geest is. Om
het wankele geloof van de moderne mens in een betere wereld te bewaren.

De mens Petrus spreekt ons
aan. Hij intrigeert *mij* als weinig
anderen van alle personages in het NT. Alleen al door het feit dat zo'n
eenvoudig mens als hij uitgroeit tot een geestelijk leider van ongekend
formaat. - Zelf werd ik met mijn neus op Petrus' contrasterende eigenschappen
gedrukt - de grootsheid én de eenvoud -, toen ik in 2005 met een groep van
deze parochie bij zijn graf stond - in de *scavi*,
de gewelven onder de St.-Pietersbasiliek te Rome. Tegelijk op het moment dat
ik me op die zeer bijzondere plek zo bewust was geworden van de enorme
samenballing van geschiedenis, materie en andere dimen-sies, ontroerde me dat
kleine plexiglas doosje met zijn menselijke resten. Sindsdien voel ik die
verbon-denheid met een mens van vlees en bloed waarover we in het evangelie en
de Handelingen horen.

Tijdens datzelfde verblijf in
Rome kwam mij ook een *hedendaags* persoon
heel nader, een mens van nu die we goed met Petrus kunnen vergelijken: Johannes
Paulus II (JPII) - hij kwam zojuist al ter sprake. JPII overleed precies op
het moment dat de parochiegroep in Rome was. Een aangrijpend gebeurtenis waardoor
mijn hele wereldbeeld veranderde, op zijn minst mijn *kerk*beeld; ik ben er beter door gaan in-zien dat er nog een
andere werkelijkheid bestaat, dan de beelden die Nederlandse journalisten,
weten-schappers en cabaretiers ons vaak over de kerk van Rome schilderen.

JPII kwam tot grote bloei tijdens
zijn pontificaat. Hij heeft de kerk veel moois geschonken, via zijn vele
reizen en de encyclieken, brieven en toespraken. Maar er is vooral iets wat voor
mij persoonlijk veel meer heeft betekend, en volgens mij voor heel veel
andere mensen in de kerk. Het állerbelangrijkste is niet zozeer dat pauselijke
werk. Nee, zijn grootsheid is in feite pas echt goed aan het licht gekomen bij
zijn lijdensweg en zijn dood. Op het einde, maar zeker ook na afloop van zijn
leven, kwam zijn wezen voor de kerk pas *echt*
tot bloei - juist in de confrontatie met de breekbaarheid van het mens-zijn.
Alles waarvoor hij zich altijd sterk had gemaakt - de waarde van het
menselijk leven in Gods ogen - kwam op het einde van zijn vruchtbare leven
volledig tot zijn recht, toen zijn krachten zo pijnlijk langzaam uit zijn
broze lichaam vloeiden. Sommige mensen heb ik tijdens die lijdensweg horen zeggen
dat hij maar beter kon aftreden - dat het toch eigenlijk tegen de menselijke
waardigheid zou zijn. Niet iedereen begreep meteen hoeveel betekenis zijn
voor de hele wereld zichtbare lijden aan anderen gaf. Dit openlijke lijden gaf
velen de kracht om zelf, ook onder moeilijke omstandigheden, te kunnen volharden
in het geloof. JPII mag daarom een mens als de apostel Petrus genoemd worden;
hij was in zijn mens-zijn net zo'n excellente leerling van Jezus.

De Geest van Jezus in deze
wereld, en in alle *mensen als Petrus*,
spreekt ons dagelijks persoonlijk aan. Volgens mij komt het steeds weer op de
twee existentiële vragen neer die Jezus ons ook vandaag de dag nog steeds persoonlijk
stelt: Wie zeggen ‘de mensen' - u en ik - wie ik ben? Tegenover: wie zegt *Jezus* wie ik ben? Met andere woorden:
wat wil *God de Vader* met mij - van ons
allen? God heeft ons Zijn Zoon gezonden om ons vanuit zijn mens-zijn op te roepen
over te geven aan de wil die we ten diepste gewaar worden, te zijn wie we ten
diepste zijn. - Tot bloei te komen! Zoals Jezus ons voordeed, maar daarna ook
Petrus en vele mensen als Petrus die volgden. Met álle gevolgen vandien! Ja,
ik zal op een bepaalde manier terrein verliezen, bijv. een oer-hollandse,
eigenwijze mening, of misschien zelfs wel vrijheid. Want voor elke mening of levenskeuze
offer ik een bepaalde mate van vrijheid op. Maar, vanuit het inzicht dat God Liefde
is - Hij *nooit* Zijn handen van mij
zal aftrekken - mag ik geloven dat élk offer dat ik met ware liefde doe een
reëler soort vrijheid oplevert, een vrijheid voor die *andere* realiteit, dat koninkrijk der hemelen, waarvoor Jezus
Christus, de Zoon van de levende God ons roept. Jezus kan het beste in ons
naar boven halen. Hij kent ons. Hij wil iets met u en mij bereiken in deze
wereld. Amen!

