Het eigene van de mens is allicht dat we toch meer vooruitkijken dan achteruit. Wij kunnen het verleden niet vergeten, we dromen van morgen al zijn we niet zeker dat wij er dan nog zullen zijn. Wij leven nu, met een verleden achter ons en een droom naar de toekomst.

Nieuwjaar

Een nieuw jaar is maar één dag meer dan die van gisteren. Toch houden we even halt. Even terugblikken maar vooral hopen dat wij het goede van gisteren mogen behouden en de toekomst beter mag zijn als dat wat achter ons ligt met covid, oorlog en het dure leven.

In de liturgie is nieuwjaarsdag de achtste dag na kerstmis, de octaafdag. Lucas vermeldt in zijn evangelie: “Toen de acht dagen voorbij waren en men het kind moest besnijden, ontving het de naam Jezus” (Lc. 2,21). Hij wordt de Emmanuel genoemd. God met ons.  Het is met Jezus dat wij het nieuwe jaar ingaan, de verdere toekomst tegemoet.

In het Westen delen we de tijd in deze van vóór Christus en de tijd na Christus. Sommige leggen de scheiding van de tijd vóór en na bij de uitvinding van de spoorwegen.   Anderen leggen het keerpunt bij de opkomst van internet.

Mariale feestdag

In de liturgie feliciteren we op deze dag eveneens Maria, de vrouw uit wie Jezus is geboren (Gal. 4,4). Wij eren haar om haar moederschap en danken haar voor haar vertrouwen, waarmee zij deze opdracht heeft aanvaard. Voor mensen begint de tijd wanneer ze bewust worden en voor elke mens is een nieuwe dag het begin van al de tijd die ons nog toegewezen is.

Zegenen

De liturgie spoort ons op deze dag aan God te danken om zijn zegeningen en reikt ons woorden aan om anderen te zegenen in deze tijd. Zij gaat daarvoor zelfs terug tot de tijd van Mozes. Deze reikt ons deze zegebede aan: “Moge de Heer u zegenen en u behoeden! Moge de Heer de glans van zijn gelaat over u spreiden en u genadig zijn. Moge de Heer zijn gelaat naar u keren en u vrede schenken!” (Num. 6,24-26).

Internationale dag van de vrede

Vrede, op wens van paus Paulus VI is 1 januari sinds 1972 een dag waarop we bijzondere aandacht schenken aan de vrede. Het voorbije jaar 2022 kende zoveel plaatsen in de wereld waar er onvrede was. In zijn boodschap voor de Wereldvrededag van dit jaar roept paus Franciscus op tot meer inzet en samenwerking voor de vrede. De titel van zijn boodschap is: “Onderwijs, werk, dialoog tussen de generaties: instrumenten voor het creëren van duurzame vrede.”

In elke eucharistie bidden we om vrede. “Geef vrede, Heer, geef vrede, de wereld wil slechts strijd. Geef vrede; Heer, geef vrede, de aarde wacht zo lang, er wordt zoveel geleden, de mensen zijn zo bang, de toekomst is zo duister en ons geloof zo klein, o Jezus Christus, luister en laat ons niet alleen” (ZJ 516).

De tijd, gisteren, vandaag en morgen

Het is nog niet zo gemakkelijk om te zeggen wat de tijd is.

Sint Augustinus had er al moeite mee: ‘Wat is tijd dan? Zolang niemand het me vraagt, weet ik het wel. Maar als ik op deze vraag antwoord moet geven, weet ik het niet meer. Toch durf ik te zeggen dat er geen verleden tijd zou zijn, als niets voorbijging, en dat er geen toekomstige tijd zou zijn als er niets naar ons toe kwam, en dat er geen tegenwoordige tijd was als er niets was’ (Belijdenissen xi,17).

Wat is de tijd? Er is de subjectieve tijdbeleving en de objectieve tijdmeting met de opeenvolging van seconden, minuten en uren. Het is de kloktijd, die we nu en dan aftellen. Het is een tijd die ons kan opjagen. God heeft de tijd geschapen, en de duivel de kalender.

Daarnaast is er de tijd van de dag en de nacht, van de seizoenen, de natuurlijke tijd van zaaien, groeien, maaien en oogsten.

Tijd is wat we beleven. Alles gaat zo vlug voorbij wanneer alles goed lijkt en het kan zo oneindig lang duren wanneer we lijden. “ Pourquoi, Seigneur qui fis le monde. - Pourquoi tu fis la nuit si longue, si longue ?” vroeg pater Duval in een van zijn chansons.

Er is de tijd van wachten, afwachten en verwachten, de tijd van afwisseling tussen dag en nacht, tussen werk en ontspanning.

Of is de tijd begonnen van zodra we bewust zijn? De tijd heeft twee gezichten, weergegeven met Griekse namen. Chronos en Kairos. Door Kairos ontstaat vernieuwing en bevlogenheid. Ja, de tijd is meer dan twee wijzers van de klok. Hij pijnigt en heelt, neemt en geeft.

Per dag beschikken we over 86.400 seconden. Hoe gaan we ermee om, met wie en waarvoor? Een Zwitserse confrater hield van de spreuk: “Gott hat die Zeit geschaffen, von Eile hat er nichts gesagt.“ God heeft de tijd geschapen en hij heeft niets gezegd over spoed en haast. Daar tegenover staat dan een andere vraag: “Wenn Gott die Zeit geschaffen hat, warum dann so wenig?”  Omdat de maatschappij ons te veel opdringt of omdat we te weinig bewust de tijd beleven.

Tijd en ruimte

Paus Franciscus acht de tijd belangrijker dan de ruimte. Ruimte heeft eerder te maken met bezit, met wat we willen bezetten, innemen, verwerven, veroveren. De tijd ontsnapt ons. Tijd wijst op perspectief , op wat voor ons ligt.

Laten we het nieuwe jaar ingaan met vertrouwen, dankbaar en tevens bezorgd om het leven, ons geschonken, erkentelijk om elk teken van goedheid en ontmoeting met een medemens, dankbaar wanneer we mogen genieten van de rust in de natuur. Dankbaar om zoveel zegeningen, deze die we mogen ontvangen en deze die wij anderen kunnen bezorgen.

" ... Oublie ton passé, qu`il soit simple ou composé,

Participe à ton Présent pour que ton Futur soit Plus-que-Parfait........ "