Tweede kerstdag (2008)

Iets dat Fransen van Nederland niet begrijpen, is het bestaan van een "Tweede Kerstdag". In Frankrijk is dit verlengstuk van Kerstmis totaal onbekend.
Eigenlijk kent ook de liturgie van onze kerk geen "Tweede Kerstdag". De liturgische kalender gaat na Kerstmis gewoon door, en herdenkt vandaag de heilige van de dag, de H. Stefanus, diaken en martelaar.
Het geeft onze liturgie wél een spannende overgang. Gisteren was alles wit, vandaag is alles rood. Gisteren Kerstmis, vandaag de viering van Stefanus, de eerste martelaar. Gisteren het leven, vandaag de dood. Gisteren de vreugde om een pasgeboren kind, en vandaag de bedrukking om de eerste martelaar, de eerste bloedgetuige. Gisteren de vreugde om de puurheid, de zuiverheid, de onschuld van een baby, en vandaag de doodsangst van het martelaarschap. Zonder overgang slaat de vreugde van Kerstmis om in doodsangst.
Dood en leven liggen naadloos tegen elkaar aan. Gisteren waren we blij om de geboorte van een kind, vandaag komt de harde werkelijkheid op ons af, de harde werkelijkheid van die mensenwereld, waarin toch die kleine baby van gisteren geboren wordt.
Daarmee wordt ook een domper gezet op de romantiek van Kerstmis, en gaat het vandaag over het harde leven, waar de baby van gisteren straks in terecht zal komen. Die wereld waarin Mensenrechten, ondanks de plechtige verklaringen, 200 jaar geleden bij de Franse Revolutie, 60 jaar geleden bij de Verenigde Naties, nog steeds, over heel de wereld, met voeten getreden worden. Die wereld waar hebzucht, geweld, doodstraf heersen. Een wereld met oorlog hier, oorlog daar. Een staatsgreep hier, een staatsgreep daar. Raketten hier, vergelding daar. Die wereld waar schreeuwen en stenen gooien soms de enige vorm van gesprek is.
In wat voor wereld komt dit kind terecht?
Dat is ook één van de vragen die wij altijd stellen aan de ouders bij onze dekenale doopvoorbereidingen, waarbij wij de doopouders met elkaar in gesprek brengen. In wat voor een wereld gaat uw kind straks opgroeien?
In wat voor wereld komt dit kind terecht?
Het was in Jezus' tijd niet anders. Een oorlogssituatie, aanslagen, religieus fanatisme, terrorisme, een bezet gebied.
En toch. En toch, en daarom is het vandaag ondanks de moord op de diaken Stefanus, tóch Tweede Kerstdag. En toch heeft God het aangedurfd om in de wereld te komen op de meest kwetsbare manier, als baby.
En dan zijn we toch weer bij Kerstmis. De geboorte van een kind. Onvoorstelbaar, dat God dit risico heeft genomen. Onvoorstelbaar, dat deze uiterst kwetsbare gebeurtenis het begin is geweest van een Boodschap, een Inspiratie, een Geest, die het aanschijn van de wereld zou gaan veranderen.
En al die honderden mensen, die dezer dagen met Kerstmis tot bezinning komen, hebben het feilloos aangevoeld: ‘ook al zijn de volken rumoerig', zoals psalm 2 zegt, de kwetsbaarheid van het Kerstkind, dát is de echte boodschap, de boodschap die uiteindelijk de rumoerige wereld zal overwinnen.