2de kerstdag (2007)

×

Waarschuwing

JUser: :_load: Kan gebruiker met ID: 194 niet laden

OPENINGSWOORD

Broeders en zusters, het lijkt erop dat kerstmis alweer voorbij is. De liturgische kleur is rood en niet meer wit. Misschien zijn de kerststerren, de planten, voornamelijk rood, ter ere van de martelaar, die wij vandaag vieren, de heilige Stefanus. Hij is de eerste volwassene, die zijn leven voor Christus heeft gegeven. Volwassene, want overmorgen vieren wij het feest van de Onnozele Kinderen. Zij hebben onbewust hun leven gegeven om dat van het kleine Christuskind te redden.

Stefanus is vermoord in aanwezigheid van Saulus, die zich later weer zou bekeren tot de grote heilige apostel Paulus. Het woordje 'martelaar' betekent oorspronkelijk 'getuige' en omdat de mooiste manier van getuigen is het geven van je leven - Christus zegt immers in het evangelie, dat geen groter liefde bestaat dan het geven van je leven voor je vrienden - betekent het woord 'martelaar' nu 'bloedgetuige'. Jezus Christus is 'dè bloedgetuige'. Wij vieren allereerst zijn gedachtenis. Wij danken God voor de gaven van zijn dood, opdat wij kunnen leven in eeuwigheid.

Laten wij nu eerst weer onze schuld belijden. Wij zijn misschien niet altijd zo standvastig als Stefanus geweest. Misschien waren wij weleens bang om te getuigen en hebben daarmee anderen een kans onthouden om God te leren kennen.

OPENINGSGEBED

Laat ons bidden. Heer, laat ons het voorbeeld navolgen van hem, die wij vandaag gedenken: dat ook wij onze vijanden leren beminnen. Want wij vieren de sterfdag van de heilige Stefanus, die zelfs voor zij vervolgers wist te bidden. Door onze Heer Jezus Christus, uw Zoon ... .

PREEK

Het lijkt vreemd, dat dit feest van Stefanus gevierd wordt in de kersttijd. Hoe hangt het daarmee samen? Kerstmis is toch een geboortefeest, een feest van nieuw leven op aarde? Maar in het evangelie van tweede kerstdag wordt er niemand geboren, tenminste niet op aarde. Stefanus beëindigt zijn aardse leven. "Na deze woorden ontsliep hij." Kerstmis is toch vrede op aarde, tenminste, dat zongen de engelen. Maar in de lezingen van tweede kerstdag is het één en al vijandigheid, oorlog. "Zij begonnen met Stefanus te redetwisten … Zij werden woedend, ze knarsetandden tegen hem … ze begonnen luidkeels te schreeuwen, ze stopten hun oren toe en stormden als één man op hem af. Ze sleepten hem buiten de poort en stenigden hem."

Stenigen is een bepaalde wijze van terechtstellen waaraan de hele gemeenschap deelneemt. Een sociaal ritueel van doden. Ze mogen allemaal een steen gooien. Ze hebben allemaal deel aan het doden, aan het uitstoten. Ze kwamen er allemaal bijstaan, als getuigen tegen Stefanus, zoals Saulus deed. Hij stond erbij. Hij stemde ermee in. Dat gebeurt dan ook buiten Jeruzalem, buiten de gemeenschap van de Joden. Jeruzalem is de 'stad van vrede', dat betekent de naam 'Jeruzalem' letterlijk. In die naam zit het woord 'salem', 'sjaloom', dat betekent 'vrede'. Het is echter geen vrede, maar oorlog, en wel een oorlog die verloren wordt. Stefanus bezwijkt onder het geweld van zijn vijanden.

Maar het nieuwe leven van Kerstmis op aarde is er wel, want door zijn leven te verliezen als getuige van Jezus, als bloedgetuige, redt Stefanus zijn leven. Hij wordt hier op aarde al geboren voor het nieuwe leven. Dat is toch het sterven van de heiligen? We vieren de sterfdag van de heiligen als hun geboortedag, de geboortedag voor het nieuwe leven. Dat nieuwe leven was al in Stefanus' hart gelegd door het doopsel, door het sacrament van het water en de Geest, en het werd voltooid door het doopsel door het vergieten van zijn bloed. Dat nieuwe leven was er dus al, en ook de vrede was reeds aanwezig. Vrede, niet bij zijn vijanden, maar in het hart van Stefanus. De vrede van Kerstmis, de vrede van Christus, de vrede van het hart. Een inwendige vrede, die stand hield in het geweld van zijn tegenstanders, ja, daarin zelfs tot volle wasdom groeide, want "waar de zonde heeft gewoekerd", zegt Paulus, "daar groeide de genade tot nog groter vrucht" (Rom 5,20). De vrede in het hart van Stefanus kwam tot volle ontplooiing toen hij het getuigenis volhield in de situatie van vervolging en verwerping tot in de dood.

Onze vrede, de vrede van het hart, komt tot voltooiing als ons getuigenis wordt volgehouden in situaties waarin dat getuigenis geen succes heeft. "Ge zult voor stadhouders en koningen gebracht worden omwille van Mij, om zo ten overstaan van hen en de heidenen getuigenis af te leggen (Mt 10,18). Dat is dat woord 'martyr', 'getuige', 'bloedgetuige'. Wanneer dus de macht van het kwaad tot volle wasdom uitgroeit: "dan spreekt door u de Geest van uw Vader" (Mt 10,20).

Het is dus toch Kerstmis vandaag! De liefde van God neemt vlees en bloed aan in zijn Zoon en in deze volgeling van Jezus, die zich met Hem verenigt in zijn lijden en dood, om zich zo ook te verenigen in zijn verrijzenis. Heiligen zijn mensen die leven in een andere wereld. Ze leven nog wel op aarde, maar ze zijn niet van de aarde. Ze zijn niet van deze wereld, ze zijn hemelkinderen, zoals Jezus. Van dag tot dag, van uur tot uur, herbronnen zij hun leven uit het leven bij God, hun Vader in de hemel. Dit wordt in de eerste lezing heel aanschouwelijk weergegeven: "Ik zie de hemel open en Jezus, staande aan Gods rechterhand", gereed om in te grijpen. En dat is precies wat er gebeurt met mensen die leven uit het geloof. Voor hen gaat de hemel open. Maar voordat de hemel helemaal opengaat, open blijft, moet er heel wat water door de Maas, moeten er heel wat traantjes worden vergoten, moet er een hele strijd gestreden worden. Want het is een geboorteproces met langdurige weeën en een pijnlijke bevalling. Maar God geeft ons voedsel, kracht, leeftocht voor deze strijd: het eucharistische voedsel. Voedsel dat is bereid onder luid geroep, geween en tranen, met goddelijke offerliefde. Die liefde kunnen wij putten uit zijn woorden en uit zijn zelfgave.