Pinksteren (2010)

Twee weken geleden was ik met een Nederlandse groep op vakantie in China. Van het Chinees versta je als westerling geen woord, en spreken is helemaal moeilijk. Als je probeert om een paar woordjes te leren, zoals "dank je wel" kom je erachter, dat je behalve de woorden ook nog de bijbehorende toonhoogten moet leren. Want een verkeerde toon geeft een andere betekenis.
De Chinezen hebben vergelijkbare problemen met de westerse talen als het Engels. Zij breken hun tong over de letter r bijvoorbeeld. En vaak worden alle woorden aan elkaar geplakt.
Op een zondagavond waren we op een groot plein in een stad. Er waren veel mensen maar toch was het erg rustig. Maar opeens begonnen de fonteinen te spuiten en klonk er dansmuziek uit de luidsprekers. Grote groepen mensen begonnen onder leiding van een meester ritmisch te bewegen op de muziek. Wij keken verbaasd op en we waren nog meer verbaasd toen we door een meester met gebaren uitgenodigd werden om mee te doen. En zo bewogen we mee met alle Chinezen. Wij konden geen woord met elkaar wisselen, maar de taal van de muziek en de taal van de dans, die verstonden wij net zo goed als zij. Wederzijds lachten we elkaar toe en wij voelden ons verbonden met hen. Een indrukwekkende ervaring om nooit te vergeten.
In de eerste lezing hoorden we het bekende pinksterverhaal. Mensen uit alle delen van de toen bekende wereld hoorden de volgelingen van Jezus spreken in hun eigen taal. Als je dat letterlijk verstaat moet het een kakafonie geweest zijn waarin niemand meer iets hoorde. Maar het zou best kunnen zijn, dat al die vreemdelingen aangestoken zijn door het vurige enthousiasme van de leerlingen van Jezus. De taal van de Heilige Geest over de grote daden van God werkt aanstekelijk. Ook als je de woorden niet verstaat, en enthousiasme van de leerlingen moet van hun gezichten afgestraald zijn. En dat voel je als vreemdeling ook, zoals wij meebewogen op de Chinese muziek, zo zijn de vreemdelingen in Jeruzalem ontvankelijk voor de taal van de Geest.
En waar gaat die taal van de Geest over? Over Gods grote daden. Daarover spreekt Petrus in het vervolg van het boek Handelingen verder, hoe God Jezus heeft doen opstaan uit de dood. En hoe wij Jezus kunnen navolgen door op een manier te leven zoals hij ons heeft voorgedaan.
Tot dan toe waren de leerlingen van Jezus bang geweest. Na de vernederende arrestatie van Jezus waren de meesten gevlucht. Petrus die bij hem was gebleven, had hem nog verloochend ook. En de schandelijke kruisdood maakte duidelijk dat het met de boodschap van Jezus afgelopen was.
Maar toch ..... na drie dagen kwamen er berichten dat Jezus leefde. Hij was gezien, had gesproken met leerlingen....er leek toch toekomst. Maar de leerlingen waren en bleven bang, en hadden hun oude beroep van visser weer opgepakt. Wel bleven ze bij elkaar komen in de tempel. En zo werden ze verrast door de kracht van de Geest die de angst van hen wegnam. Overtuigd waren ze nu: Jezus leeft, en wij hebben de opdracht Jezus woorden verder te brengen. Aan ieder die het horen wil - jood of niet jood, landgenoot of vreemdeling: iedereen moet weten van Jezus. Zij spraken vol vuur, ze leken wel dronken. En al waren ze dan niet beschonken, ze waren dolblij te kunnen spreken over die Jezus met wie zij zulke grote ervaringen hadden opgedaan.
Dat die ervaringen niet altijd eenvoudig waren, blijkt uit het moeilijke stukje evangelie dat we hoorden. Jezus sprak soms heel moeilijk, als hij over God zijn Vader en de Geest sprak. Niemand heeft ooit God gezien en het is onmogelijk God in woorden te vatten. In dit stukje evangelie wordt wel een ding duidelijk: God liefhebben is doen zoals God wil, God liefhebben kan niet zonder de daad. We kunnen Jezus liefhebben door zijn geboden te onderhouden. Geboden: dat klinkt voor Nederlanders van 2010 vaak negatief: wij houden niet van geboden, wij willen zelf bepalen wat goed is. Maar ook hier moeten we door de taal van de Bijbel heen kijken, waar gaat het werkelijk om: om liefhebben. Het enige belangrijke gebod is het gebod van de liefde. Liefde tot God en liefde tot de medemens, en die twee zijn onverbrekelijk met elkaar verbonden. Liefde, een woord dat in onze taal heel veel betekenissen heeft gekregen die ons van de Bijbelse inhoud vervreemd. Bij liefhebben staat niet ik centraal, maar de ander. Het gaat niet over ik, maar over u en wij. In de brief van Johannes staat het nog duidelijker: wanneer je je medemens in nood niet helpt, kun je God niet liefhebben. Gods-dienst is gekoppeld aan dienstbaarheid aan mensen. Dat gold toen en natuurlijk geldt dat nog steeds in 2010.
Dat is lang niet eenvoudig en daarvoor hebben we kracht nodig. Maar God kan ook niet zonder ons. Zonder ons kan God zijn liefde niet laten zien in deze wereld. Jezus belooft een Helper, zijn Heilige Geest. Een Geest die ons in vuur en vlam kan zetten, zoals we in de eerste lezing hoorden.
Vandaag bidden we speciaal om die kracht voor onszelf, dat wij die Geest van liefde kunnen laten zien. Niet in grote daden, maar in de kleine dingen die het doen. Een lach voor de mensen om ons heen, vertrouwen tonen in moeilijke situaties, een helpende hand waar mogelijk, een gift voor de missionarissen, ....
We bidden vandaag ook voor de Kerk van Jezus, die die kracht bijzonder nodig heeft. Juist ook in deze dagen, waarin zoveel gesproken wordt over kwaad, dat helaas ook in de kerken uitgebreid voorkomt. We bidden uiteraard allereerst voor de slachtoffers van het kwaad in de Kerk. Maar ook bidden we dat de liefde mag groeien, echte liefde die wonden zoveel mogelijk heelt en vooral nieuw kwaad voorkomt.
Dat de Geest van God ons helpt die liefde in de praktijk te brengen.
Dat de Geest van God ons helpt die liefde ook van anderen te voelen.
Ik wil eindigen met een traditioneel gebed tot de Helihge Geest:
Kom, Heilige Geest, vervul de harten van uw gelovigen
en ontsteek in hen het vuur van uw liefde.
Zend uw Geest uit en alles zal herschapen worden;
en Gij zult het aanschijn van de aarde vernieuwen.
Laat ons bidden: God, Gij hebt de harten van uw gelovigen door de verlichting van de Heilige Geest onderwezen;
geef, dat wij door die Heilige Geest de ware wijsheid mogen bezitten
en ons altijd over zijn vertroosting mogen verblijden.
Door Christus onze Heer. Amen.