# Op weg naar Bethlehem en vandaar verderop

- Auteur: Antoine Rubbens
- Datum: 11 december 2015
- Liturgie: C-cyclus · Kersttijd · wit
- Bron: https://preken.be/c/kerst/op-weg-naar-bethlehem-en-vandaar-verderop/


De kalkoen en de spar, vaste waarden voor kerst! Zo staat het op een reclamefolder van een grootwarenhuis: “*Naast een kerstboom is een gevulde kalkoen een symbool van Kerstmis*.” De kersttijd is voor kalkoenen geen te beste tijd en het hakken van dennen en sparren lokt bezwaren uit. De kerstboom in de publieke ruimte krijgt in bepaalde landen contestatie. Hij zou de neutraliteit schenden. Over het algemeen houdt de verlichte kerstboom toch stand. Hij raakt even het gemoed, dat houdt van vriendschap, verstandhouding en vrede.

Lena Moechina hield als jong meisje tijdens het beleg van Leningrad (Sint Petersburg) een dagboek bij. Godsdienst komt er nauwelijks in voor. Ze vernoemt toch even het kerstfeest, dat in Rusland in januari wordt gevierd,

Op school weerklinkt luidruchtig\
het gieren en gelach van kinderen.

Zeg, zijn ze vandaag niet bij elkaar\
gekomen om iets te leren?

Nee, de kerstboom\
wordt vandaag op school ontstoken,

hij maakt de kinderen blij\
met zijn bonte tooi.

De speeltjes lokten de kinderblik;\
Hier paardjes, daar een wolfje,

daar een jachthoorn.\
En lantaarntjes, en sterretjes,

die als diamantjes branden!\
En gouden noten.

En een doorzichtige druiventros!\
Wees gezegend jullie -\
jullie wier goede hand\
deze kerstboom heeft opgetuigd\
voor de kindjes van de arme man!

(Lena Moechina, *Lena’s dagboek*)

Ze brengt in haar dagboek een verhaal uit een schoolboek van 1917. Het is een oude overlevering over een kleine kerstboom.

*“De heilige nacht brak aan, de nacht waarin het kindeke Jezus werd geboren. Een engel die onhoorbaar langs de bomen, de bloemen, de planten vloog, verkondigde hun de geboorte van het heilige kind. De hele natuur jubelde. ‘Kom, we gaan ons buiten voor het kindeke. We brengen het lekkere vruchten, we brengen het de fijnste geurige bloemen’ zeiden de planten. Ze togen op weg. Ze werden door een heldere ster geleid. Ook het bescheiden kerstboompje liep achter hen aan. Het kwam aan, ging bedroefd aan de kant staan en huilde: het had geen gave om het heilige kind mee te verblijden. De engel zag het, had medelijden met het arme kerstboompje en wierp het van grote hoogte een helder ster toe. De ster viel op de top van het kerstboompje en verspreide helder licht in het rond. Het heilige kind keek ernaar en glimlachte. Sindsdien wordt het kerstboompje elk jaar versierd en krijgt het een ster op de top” (Op. cit. p. 198*).

Kerstmis vraagt om stilte. Het feest nodigt uit om even te mijmeren in het open veld en er een ster te zien flikkeren. Dit gebeurt her en der tijdens een nachtelijke kersttocht:

*Ja, Kerstmis is de stilste dag van ’t jaar. \
Dan hoor je alle harten vurig slaan \
als klokken die de avond doen verstaan \
dat Kerstmis is de stilste dag van ’t jaar. Dan worden alle kinderogen groot, \
alsof de dingen groeiden die ze zien, \
en moederlijker worden alle vrouwen \
en alle kinderogen worden groot. Dan moet je buiten in het wijde land, \
wil je de kerstnacht zien, de onbezeerde, \
alsof je zinnen nooit de stad begeerden, \
zo moet je buiten in het wijde land. Daar schemert menig hemel boven jou \
die op de verre witte bossen staat. \
Onder de schoen de weg die groeien gaat \
waar menig hemel schemert boven jou. En in de grote luchten staat een ster \
die opbloeit als een felle gentiaan. \
De verten rollen als een golfslag aan \
en in de grote luchten staat een ster. \
R.M. Rilke, vert. P. Thomas*

*Het wonder van elk mensenkind*

Met kerstmis kijken we naar een kind en zijn moeder. Het kortste kerstverhaal steekt in een oude profetie van Jesaja (Jes. 4,14), die is overgenomen in het evangelie van Mattheüs (Mt. 1,22-23).

“*Een jong meisje zal moeder worden en een zoon baren*.”

Dit gebeurt elke dag en op zovele plaatsen.

Elke zwangere vrouw is teken van verwachting en toekomst. “*Zolang er kinderen geboren worden, is er hoop op andere tijden*” (Herman de Dijn, *Vloeibare waarden*).

Een zwangere vrouw beleeft heel sterk dat zij leven mag dragen en schenken. Zij neemt de verantwoordelijkheid op voor het andere dan zij zelf. Door het kind, dat komt, wordt een vrouw wie ze zijn kan en mag, namelijk moeder. Een kind is de vrucht van haar schoot en toch niet helemaal van haar. Het ontstaat uit de liefde van twee mensen. Het zal naderhand zijn eigen weg gaan.

Elk kind, een wonder van nieuw leven. Het promoveert een vrouw tot moeder en een man tot vader. Het gaat de lange weg van groei naar volwassenheid.Het rekent op aandacht, begeleiding, bescherming, opvoeding, vrijheid.

Een kind geeft aan het gezin een glans van tederheid.

De evangelist Lucas vertelt van twee mensen Jozef en Maria, die zwanger was. Zij waren onderweg naar Bethlehem, waar ze zich moesten laten inschrijven. Zij zoeken een onderkomen en vinden er geen tenzij in een arme stal, waar herders beschutting hebben. Aan de rand van het stadje wordt hun kind geboren. Acht dagen later wordt het besneden en krijgt het de naam Jezus (Lc. 2,21). Kunstenaars hebben dit zelden geschilderd. Door de besnijdenis uit te beelden geeft men intrinsiek toe dat Christus een jood is.

*Gods veelgeliefde Zoon*

Door het kind in de kribbe is God ons heel nabij gekomen. Lucas haalt in het kindheidsevangelie hemelse boden om te zeggen wie dit kind is: Zoon van God (Lc. 1,35), Redder en Messias (Lc. 2,11).

Bij de kerststal spreken we de diepste woorden uit van ons christelijk geloof. We belijden met de evangelist Johannes dat “*het Woord mens is geworden en onder ons is komen wonen*” (Joh. 1,14). Wij geloven “*in Jezus Christus, eniggeboren Zoon van God. Hij heeft het vlees aangenomen door de Heilige Geest uit de Maagd Maria en is mens geworden.*” Een zware belijdenis die ons bevattingsvermogen overtreft.

Marcus heeft geen kerstverhaal. Zijn evangelie begint bij het optreden van Johannes de Doper en dat van Jezus, die vanuit Nazareth naar de Jordaan kwam om zich te laten dopen. Bij dit doopsel klonk een stem uit de hemel: “*Jij bent mijn veelgeliefde Zoon*” (Mc. 1,11). Het leven van deze man eindigt in Jeruzalem, waar soldaten hem buiten de stad brachten om hem te kruisigen. Wanneer Jezus de laatste adem uitblies, zei een centurio: “*Deze mens was Gods zoon*” (Mc. 15,39).

Met kerstmis begint voor Jezus de weg naar Jeruzalem. Durven we hem volgen? Mag hij al op die dag bij ons binnenkomen?

*Misschien is je huis te klein, \
er kan niemand meer bij.*

*Misschien is je huis te groot,*

*Hij zou er zijn weg niet vinden.*

*Misschien is je hart te koud\
om met kleinen te spelen.*

*Misschien is je hart te zwak*

*om nog van goedheid te dromen.*

*Misschien is het licht van je geloof al gedoofd*

*en het vertrouwen van ontgoocheling gestorven;*

*Misschien ben je te gespannen, door dwaal- of toverlicht bespookt.*

*Misschien is er voor niets en niemand plaats,*

*tenzij voor angst en vrees en dreiging.*

*Misschien is de deur al op slot,*

*Misschien ben je niet thuis, niet eens voor jezelf.*

*Misschien…*

*Wat doet het ertoe?*

*Was de tijd beter, waren de mensen anders toen Hij kwam die eerste keer?*

*En Hij kwam toch, en ieder jaar komt Hij terug.*

*Eugeen Laridon*

Kerstmis is een dag van vreugde. God is gekomen en verlaat ons niet. Jezus is gekomen voor herders en wijzen, groten en kleinen. Hij nodigt ons om zijn vrede te aanvaarden en ze door te geven. Hij vraagt onze solidariteit met zwakken, vluchtelingen, zoekende mensen. Hij blijft op zoek naar bruggenbouwers.

