Allerhande arm volk (Kerstmis, nacht)

×

Waarschuwing

JUser: :_load: Kan gebruiker met ID: 233 niet laden

Er is veel volk op de been in de kerstnacht, hier in de kerk, maar ook in de verhalen. We horen over de groten van de aarde, de Romeinse keizer Augustus, en de plaatselijke provinciebestuurder Quirinius, maar ze spelen geen hoofdrol in het kerstspel. Het zijn bijrollen, figuranten die niets te zeggen hebben. Wie wel wat te zeggen hebben, ook al hebben ze geen enkele zeggenschap, zijn de herders van Betlehem. Ze liggen op de hei, tegen hun wollige schapen aan. Want de nacht is koud en warmte moeten ze van hun schapen hebben.
Hun schapen? Nee, ze hoeden de schapen van andere, rijkere mensen, die in een bed kunnen slapen en het goed hebben onder elkaar. En als ze niet kunnen slapen, die herders, gaat er van alles door hun simpele kop. Waar ze voedsel vandaan zullen halen voor zichzelf en hun schapen. De herders zijn een beetje op hun schapen gaan lijken: ze vinden overal wel iets om van in leven te blijven. Of ze denken over de toestanden in hun arme land. De Romeinse bezetters slepen alles weg en de bazen betalen slecht uit, ontslaan hier en daar hun makkers. Oproerkraaiers maken daar gebruik van, om mensen tegen elkaar op te zetten. En straks zullen de Romeinse soldaten weer komen en een bloedbad aanrichten. En wie zijn het kind van de rekening? Juist, de mensen die tóch al niets hebben, die betalen het wel met hun leven.
De slaap wil niet komen, hun hoofd zit vol dreigende gedachten. Hoe zal dit aflopen?
Samen kijken ze in de sterren, die koud zijn en ver, die niets goeds voorspellen. Dat doen de sterren alleen voor de rijke mensen, die ervoor kunnen betalen. Nee, sterren zijn aan deze arme mensen niet besteed.
Dan breekt die onherbergzame hemel open en staat daar iemand met een goede boodschap voor deze barre en ongenadige wereld. Hij Iaat de herders weten dat er een nieuwe geboorte heeft plaats gehad in Betlehem. Deze wereld zou er wel eens anders van kunnen worden. Er is daar een nieuw begin, waar je alles van mag verwachten. Iemand zei ooit: de betekenis van arme mensen is, dat ze de hoop levend houden. Zij hebben weinig anders om van te leven; met hoop moeten zij het doen, hopeloosheid kunnen ze niet gebruiken.
De herders stoten elkaar aan, en stellen de eeuwige vraag van al wie arm is: zou het waar kunnen zijn, dat er redding komt opdagen, dat een andere wereld aanstaande is? Vrede, in plaats van het eeuwige geruzie om nóg meer bezit, macht, gelijk? Dat de nooit-genoeg-hebbers eindelijk eens gaan delen met de alles-tekort-komers?
De herders zullen het een goed teken gevonden hebben, dat de nieuwe wereldhervormer iemand is van hun soort. Vertelde de engel hun niet dat Hij, in een voerbak voor beesten ligt? Geen koning op een gouden troon en met boeken vol maatregelen achter de hand, om zichzelf in te dekken.
De engel, gestalte van licht, weet dat je arme mensen niet helpt, met hun charitatief (van boven af) toe te stoppen wat je zelf te veel hebt. Nee, je moet bij hen gaan staan, en zélf arm worden. Je moet hun zelfbewustzijn opwekken, hun laten zien, dat ze zélf wat kunnen.
De redder is van hetzelfde maaksel als 'allerhande arm volk'. Dat hebben de arme herders begrepen. Alleen zo werkt het en komt er iets wezenlijk nieuws.
Kunnen wij de oude boodschap van vanavond horen? Wij, die soms wakker liggen van de problemen: hoe redden we deze wereld, hoe krijgen we haar opnieuw leefbaar? Juist voor dat 'allerhande arm volk', viervijfde van de mensheid? Waar halen we voldoende werk, voldoende voedsel, voldoende gezondheid vandaan? Is het geen onbegonnen werk?
Met de herders van Betlehem mee mogen wij ons gesterkt voelen door het feit, dat Hij ook zo 'van onder af' begonnen is. Gewoon en haast letterlijk 'uit de lappenmand', tegen de armoe in is Hij gaan leven en uit de armen heeft Hij broeders en zusters gemaakt, hun vrede en welzijn in het vooruitzicht gesteld. Hij heeft hun gevraagd met Hem mee te gaan, dezelfde weg en daarbij te leven met God als garantie.
'Kom, laten we naar Betlehem gaan, samen met 'allerhande volk'. Om te zien wat er gebeuren kan, als we leven met God, Hem achterna in alles wat we doen en zeggen