# Een heel bijzonder koningschap

- Auteur: H. J. van Ogtrop
- Datum: 24 november 2009
- Liturgie: C-cyclus · Tijd door het jaar · Christus koning · wit
- Bron: https://preken.be/c/door-het-jaar/christus-koning/een-heel-bijzonder-koningschap/


De inzet van het proces \
dat tegen Jezus wordt gevoerd lijkt te zijn het antwoord op de vraag: \
'Zijt Ge de koning der joden?' \
Voordat we de beklaagde aan het woord laten eerst dit. \
Ik kan mij goed voorstellen dat onze broeders en zusters \
uit het jodendom vandaag op deze vraag luid zouden antwoorden: \
'Nee, nee, nee, dat is Hij niet!' \
Na alles wat wij, christenen, \
de joden in de loop van de eeuwen hebben aangedaan \
mogen we nauwelijks iets anders verwachten, \
en helaas, wij moeten bekennen dat dit is gedaan \
in naam van de man die voor Pilatus stond.

Pius XI beoogde in het begin van de 20e eeuw \
met de instelling van dit feest een getuigenis \
tegen de in zijn ogen toen oprukkende goddeloosheid. \
De erbij behorende 'Oefeningen van eerherstel' \
(ook voor de beledigingen 'de geestelijke stand aangedaan') \
wilden de mensen uitnodigen zich te stellen \
onder de macht en de invloedsfeer van deze koning van het heelal.

Dit alles zou tegen de viering van dit feest pleiten: \
de dagen dat zo'n triomfalistische presentatie \
van het christendom op zijn plaats is zijn immers voorbij ... Maar toch. \
Het was de bedoeling van de evangelisten om te verkondigen, \
dat Jezus Messias dé gezant was van het Koninkrijk van God. \
Ja zelfs - zij het alleen als vernederde - 'koning' \
(een koning die zich als knecht openbaarde) \
genoemd mag worden van dat Rijk.

Als Paulus spreekt over de komst van Christus (zie 1 Kor. 15,24-28) \
noemt hij Hem ook één keer 'Koning'. \
In de Paulus-brieven is dit de enige plaats \
waar Jezus 'Koning' wordt genoemd. \
Meestal wordt er alleen maar gesproken over het Koninkrijk van God. . \
Dat Koninkrijk van God krijgt reeds nu gestalte \
in het Koningschap van Christus. \
Samenvattend: het koningschap van Christus is geen massief koningschap\
van een heerser die eeuwig op zijn troon blijft zitten, \
maar een koningschap als een aanvoerderschap \
van heel de mensheid naar de Vader toe ... een gebeuren.

'In die tijd riep Pilatus Jezus bij zich en zei tot Hem: \
'Zijt gij de koning der joden?'\
De situatie is dramatisch! \
Pilatus vervult in dit verhaal een heel kwalijke rol. \
Het is bekend dat de evangelisten de Romeinse Pilatus doorgaans sparen \
(uit angst voor Romeinse represailles tegen de jonge christengemeenten?) \
Hij wast zijn handen in onschuld, (alsof dat voldoende was). \
Hij is wijs en aarzelt. In werkelijkheid was hij een trouwe handlanger \
van een onderdrukkend systeem, heeft hij talloze moorden op zijn geweten \
en heeft hij zeer terecht een opvallende plaats in de geloofbelijdenis. \
Zijn soldaten zijn het die Jezus bespotten Jo. 19,1-3), \
zijn oordeel is het dat Jezus'dood zal betekenen, \
zijn soldaten dobbelen om Jezus' kleren en \
zijn soldaten slaan Jezus aan het kruis.

Het begin van de uitlevering aan Pilatus is vreemd. \
In Joh. 18,29 vraagt Pilatus naar de aanklacht. \
Men antwoordt: 'als hij geen verkeerde dingen deed, \
zouden wij hem niet aan u uitleveren'. \
Na wat heen en weer geschuif vraagt Pilatus plotseling, \
zonder dat iemand het hem in de mond legt: \
'Bent u de koning der joden?'. \
Het is duidelijk dat dit 'verslag' juridisch van geen kanten deugt. \
Hier is de theoloog aan het woord die ons wil vertellen \
dat Jezus de ware getuige is van Gods Koninkrijk, \
ja dat Hij het koningschap van God op deze wereld present stelt. Maar hoe?

Jezus licht dat koningschap namens God toe: \
'Mijn koningschap is niet van deze wereld. \
Zou mijn koningschap van deze wereld zijn: \
dan zouden mijn dienaars er wel voor gestreden hebben \
dat ik niet aan de Judeeërs werd uitgeleverd, \
mijn koningschap is echter niet van hier'. \
Dat laatste woord is niet een aanduiding van een koningschap \
van Jezus in hemelse sferen, maar een getuigenis \
van zijn andere manier van koning-zijn op deze aarde. \
De term 'koning' blijft geheel voor de verantwoordelijkheid van Pilatus: \
'Dus u bent koning?' Dan antwoordt Jezus eindelijk bevestigend: \
'ja koning ben ik' maar terstond ligt Hij toe hoe: \
'Hiertoe ben ik gekomen: om getuigenis af te leggen van de waarheid (letterlijk staat er: 'trouw'). \
Alwie uit de waarheid is luistert naar mijn stem'. \
In Pilatus' oren klinkt dit als een zinnetje uit een filosofisch debat. \
'Wat is waarheid?' vraagt hij. Jezus bedoelde: \
'Ik kom om getuigenis af te leggen van de trouw van God'. \
Wat zal men discussiëren over een begrip als trouw? \
Trouw heb je of heb je niet ... trouw ben je of je bent het niet. \
Maar Pilatus besluit het debat waar hij niets van begrijpt \
met de verzuchting-. 'Wat is waarheid?' \
Hij weet niet dat 'waarheid' voor de jood 'trouw' is: \
trouw aan de Wet van God, trouw aan een opdracht \
die tot het laatste toe vervuld moet worden. \
Pilatus is in het Johannesevangelie een dode stro-pop. \
De aandacht wordt gericht op de Koning van Gods nieuwe werkelijkheid. \
Die zal gevolgd moeten worden in waarheid, in trouw. \
Die is in de weg, de waarheid en het leven. \
Maar wat moet Pilatus aan met deze trouw aan de minsten en de weerlozen!

Het evangelie van Johannes, waaruit vandaag gelezen werd, \
vertelde eerder hoe de mensen na het teken met de broden \
Jezus tot koning wilden maken (Jo. 6,15). \
In hun brooddronken ijver \
wilden ze deze broodkoning tot hun Heer uitroepen ... \
maar de mens leeft niet van brood alleen. \
Toen was Hij weggevlucht naar de bergen. \
Nu in het uur van machteloosheid wil Hij het wel toegeven ... \
ja ik ben koning. (Van de joden, het meest verdrukte volk ter aarde. \
Pilatus had nog zo hatelijk gevraagd: ben ik soms een jood?) \
Maar een koning van Israël kan nooit de plaats innemen \
van de eeuwige die zich aan zijn volk heeft verbonden. \
Als Hij die naam draagt, mag dat alleen betekenen: \
Hij is de man die bij het volk zal waken \
over de trouw aan Mozes en de profeten. \
Die taak heeft Hij volbracht.

Daarom wordt Hij door een handjevol mensen de dood ingejaagd. \
En de christenheid zal zich blijvend moeten herinneren \
dat Hij als jood heeft geleefd en dat Hij als jood is gestorven.\
Uit het joodse morgengebed:\
Verzamel allen die hun hoop op U gevestigd hebben \
uit alle vier windstreken van de aarde.\
Laat alle bewoners het erkennen en het weten,\
dat U alleen de God bent van alle koninkrijken op aarde,\
dat U de hemel, de aarde en de zee en al wat erop en erin is \
gemaakt hebt.

Wie onder al uw schepselen, van de hoogsten tot de laagsten, \
zou U durven zeggen wat U moet doen?\
Onze Vader die in de hemel is,\
bewijs ons liefde terwille van Uw grote naam, \
waarnaar wij genoemd zijn en vervul aan ons wat er geschreven staat:\
‘In die tijd zal Ik jullie thuisbrengen \
en in die tijd zal ik jullie verzamelen, \
ja dan zal ik jullie een goede en lofwaardige naam \
onder alle volkeren op aarde bezorgen \
als ik jullie gevangenen voor jullie ogen weer terugbreng, \
zegt de Eeuwige.\
Christus Koning vieren betekent \
leven vanuit de belofte van bevrijding van heel de mensheid.

