17e Zondag door het jaar (2010)

×

Waarschuwing

JUser: :_load: Kan gebruiker met ID: 419 niet laden

De laatste keer dat ik u op deze plek mocht toespreken, dierbare parochianen, was twee weken terug, op de dag van de finale van het wereldkampioenschap voetbal in Johannesburg, Zuid-Afrika. Op die dag was alles oranje, zelfs in meer of mindere mate in de kerk - terwijl de kleur van de liturgie van de zondag wél gewoon groen was, precies als vandaag, en Jezus in het Lucas-evangelie vastberaden naar Jeruzalem gaat, de stad van God. Jezus is op Jeruzalem gericht en niet op Jericho - dat in het evangelie van de bewuste zondag (over "de barmhartige Samaritaan") óók voorkomt. Jezus is niet op Jericho gericht, laat staan op Johannesburg, wél op Jeruzalem. In dat verband heb ik u verteld dat Jeruzalem hóóg ligt, op een berg, terwijl Jericho láág ligt, vér onder zeeniveau. De afstand tussen beide plaatsen, Jeruzalem en Jericho, is maar twintig kilometer. Maar het hoogteverschil is groot: wel negenhonderd meter. Ik heb u toen ook verteld dat in het Lucas-evangelie dat hoogteverschil een theologische betekenis heeft, namelijk in de zin van: in Jerúzalem moet je zijn voor God, níet in Jericho. Als je naar Jericho gaat, dan beweeg je van God wég. Ga je náár Jeruzalem, dan beweeg je naar Hem toe. En zo doet uiteraard Jezus. En Hij nodigt ons uit om achter Hem aan te gaan. Want Hij wil ook ons bij God brengen.

In de eerste lezing van vandaag, uit het boek Genesis, is iets dergelijks aan de hand. Daar gaat het om de steden Sodom en Gomorra. Ook die beide steden liggen láág, precies als Jericho. De mensen zijn er dan ook díep gezonken. Wij hoorden hoe God tegen Abraham sprak: "Luid stijgt de roep om wraak uit Sodom en Gomorra op! Uitermate zwaar is hun zonde! Ik ga naar beneden om te zien of hun daden werkelijk overeenstemmen met de roep die tot Mij is doorgedrongen; Ik wil het weten."

De vraag wat er nu precies mis is met en in Sodom en Gomorra kunnen we laten rusten.  Daarover vertelt de lezing van vandaag niet. Maar dát het daar in Gods ogen niet goed gaat en dát Hij zich zorgen maakt en op het punt staat om "corrigerend op te treden" omdat men daar in Sodom en Gomorra eigenlijk om vráágt, daar mogen we vandaag wél over spreken. Die houding van God is voor ons trouwens herkenbaar. Want ook wij kunnen ons ernstig zorgen maken over wat wij om ons heen, met mensen, binnen onze samenleving, in onze wereld, zien gebeuren. Wij kunnen ons er zorgen over maken. En we kunnen ons erover opwinden.

U weet, veelgeliefden, keer op keer slaagt onze kerk er tegenwoordig in om de voorpagina van de krant en het achtuurjournaal te halen. Nu weer vanwege "Obdam". Mijn fantastische collega Paul Vlaar, een geweldige, in het dorp zeer geliefde pastor, die volle kerken trekt, heeft het dit keer wel erg bont gemaakt, dat wil zeggen: erg oranje. Zódanig dat de Heer en dat de heiligheid van de eucharistie erdoor zijn ondergesneeuwd vindt onze bisschop Jozef Punt. En hij heeft Paul geschorst. Hij mag zijn ambt tijdelijk niet uitoefenen. Een paar maanden lang moet hij zich verplicht in een klooster bezinnen. Leiden in last. Heel Holland valt weer over onze kerk en met name over de bisschop. Paul heeft duizenden steunbetuigingen ontvangen terwijl naar eigen zeggen de disciplinaire reactie van de bisschop "ook adhaesie" heeft opgeroepen. "Uitermate zwaar is hun zonde!" wordt over en weer min of meer beweerd. Paul heeft het helemaal verkeerd gedaan. De bisschop heeft het helemaal verkeerd gedaan. Zo vindt men. In een brief die de bisschop op 19 juli aan "de gelovigen van het bisdom haarlem-Amsterdam", aan ons dus ook, schreef; daarin heeft hij het over een dubbele crisis waar wij als kerk mee te maken hebben: "een morele crisis, waarvan het kindermisbruik in het verleden het zwaarste weegt, en waarvan we ons oprecht proberen te zuiveren." Maar daarnaast is er ook sprake van "een geloofscrisis" stelt de bisschop. De "kwestie Obdam" zou zijns inziens illustreren dat "het besef van Gods aanwezigheid in de eredienst, de eerbied dus voor het heilige, in onze Nederlandse katholieke kerk is verzwakt."

Zou het zo zijn? Is dat wáár wat onze bisschop schrijft? Ik denk: het kan helemaal geen kwaad om ons dat af te vragen - samen met pastor Paul in het klooster als het ware. Ik denk: de bisschop heeft daar best een punt waar hij voor opkomt - terwijl ik tegelijkertijd denk: die pastor Paul Vlaar in Obdam, die is helemaal uit het goede hout gesneden. Paul is ongetwijfeld diep doordrongen van het besef van Gods heiligheid in de eredienst. Dat zie je aan zijn gezicht zou ik bijna zeggen. Hij is, in mijn ogen althans, een edele, zuivere jongen. En zonder dat ze er misschien zelf erg in hebben geeft hij dat besef van Gods heiligheid aan de kerkgangers in Obdam ongetwijfeld méé - mét en in de oranjetompouce zelfs die de kerkgangers na afloop van de viering kregen. Daar ben ik heilig van overtuigd.

Ja, veelgeliefden, graag pleit ik hier voor mijn collega Paul, een beetje hoop ik zoals Abraham het deed voor de mensen van Sodom en Gomorra. Natuurlijk, zij deugden niet. Wij deugen ook niet. Jezus zegt het zélf in het evangelie van deze zondag, in een bijzin, tussen neus en lippen door, maar tóch: "Als jullie, slecht als je bent ..."

Er mag dus bést wat, of véél zelfs, aan te merken zijn op Sodom en Gomorra, op Obdam en op Amsterdam. Maar, je kunt de zaak dan wel op de schop nemen of er de brand in steken of hoe je dat ook wilt aanpakken, maar ... pas op: er kan dan ook het nodige goede verloren gaan ... Het is me niet nogal kostbaar dat in deze tijd van kerkelijke kommer en kwel er zo duidelijk léven zit in de kerk van Obdam. Een roos bloeit in de woestijn. "Vergeef ons onze zonden, want ook wij vergeven ieder die ons iets schuldig is." De Heer heeft de vergeving toch niet voor niets tot een kern, zo niet dé kern, nee de zíel van zijn leven en bidden en leer gemaakt? Laat de bisschop pastor Paul alsjeblieft zo snel mogelijk zijn wel erg enthousiaste oranjemis vergeven. En laat pastor Paul alsjeblieft de bisschop zijn wel érg stoere "disciplinaire maatregel" vergeven. Zand erover alsjeblieft en verder. Paulus, schrijft ons vandaag in zijn brief aan de Kolossenzen: ""Hij heeft ons al onze overtredingen vergeven. Hij heeft de oorkonde met al haar bepalingen, die in ons nadeel was en tegen ons getuigde, verscheurd. Hij heeft haar uit ons midden weggenomen en aan het kruis genageld." Precies altijd in alle opzichten de regels volgen veelgeliefden, dat lukt ons niet en als het ons al zou lukken, dan zou het ons toch niet bij God brengen. Nee, zeker niet! Kijk maar naar Jezus, genageld aan het kruis. Dát is wat gebeurt als we met ijzeren discipline en consequentie de regels volgen: dan wordt leven ondraaglijk zwaar, dan gaan mensen ten onder, dan breken ze. Als een misdadiger is Jezus aan het kruis gestorven. "Er is geen koe zo bont of er zit wel een vlekje aan" denken de mensen dan (óók in Obdam). "Dan zal die wel wat verkeerd hebben gedaan." "Dan zal die wel wat op z'n kerfstok, op z'n geweten hebben". Als het met mensen niet goed gaat of zelfs "verkeerd afloopt", dan hebben ze dat toch aan zichzelf te danken ook. Zo denkt men. Zo denken mensen. Zo denken wij - als we niet oppassen. Jezus van Nazareth echter heeft met en in zijn kruisdood door die rekening nu precies een grote, dikke, vette streep gezet. Juist de mens die er volgens de regels, volgens de wet helemaal náást zat, was "helemaal goed", zo wist Paulus. Mogen wij het ook weten en er in ons leven van getuigen. Amen.