Evangelieprikje 2016

Voor een paar mensen is het nu vakantie. Vakantie kan veel betekenen, maar bij heel wat mensen is het eens op reis gaan maar ook nog eens wat meer tijd vrij maken om mensen te bezoeken. Maar gelukkig hoeft het geen vakantie te zijn om mensen te bezoeken, dat kan eigenlijk het hele jaar door. Nu, als er mensen bezocht worden, dan zijn er uiteraard ook mensen die ontvangen, zo gaat dat. Vandaag horen we in de lezingen hoe Abram bezoek krijgt en hoe Jezus op bezoek gaat. Abram, duidelijk nog geen nieuwe man, laat zijn vrouw en knechten alles doen om het zijn gasten naar hun zin te maken. In het evangelie is het Marta die de bezige bij is, terwijl Maria gewoon zit te luisteren naar Jezus en geen klop uitsteekt. Maar tot grote verbazing van Maria en van heel wat mensen die zich uitsloven voor hun gasten waarschijnlijk, veroordeelt Jezus dat niet. Meer nog, Hij looft Maria omdat zij het beste deel gekozen heeft, wat dan weer vrij onbescheiden overkomt (vinden wij als bescheiden Vlamingen). En als je dat leest zou je je kunnen afvragen waar we in ons de Kerk nu mee bezig houden, want tips geven over hoe je mensen moet ontvangen is –zelfs in de jaarlijkse komkommertijd – toch misschien wat te veel van het goede. Maar het gaat hier natuurlijk niet alleen over hoe je mensen ontvangt. Jezus wil geen Jani avant la letter zijn voor gastvrijheid, misschien wil de evangelist ons gewoon even uitleggen dat we ons niet te veel met bijkomstigheden moeten bezighouden als we Jezus gastvrij willen ontvangen in ons leven. Mag ik twee voorbeelden geven?

Elke week worden christenen uitgenodigd om samen te komen om eucharistie te vieren. Ik durf – omdat ik dat vaak zo mag ervaren – er van uitgaan dat de gemeenschap alles in het werk stelt om de mensen die samenkomen voor de mis gastvrij te ontvangen. Met alles in het werk stellen bedoel ik niet dat er ballonnen in de kerk moeten hangen, integendeel, ook niet dat we die oude onbegrijpelijke teksten vervangen door iets moderner dat juist hetzelfde wil zeggen, ... Daarmee bedoel ik wel dat iemand achteraan in de kerk de mensen welkom heet, als het even kan de voorganger. Daarmee bedoel ik ook dat de liturgie goed voorbereid is, enz ... Als dat allemaal in orde is, dan kan het belangrijkste komen: de mensen mogen dan in de eucharistie Jezus ontmoeten. En dan is de vraag hoe gastvrij wij dan zijn. Zetten wij al onze kopzorgen even aan de kerkdeur of nemen we die gewoon mee en zitten we dan de hele tijd daar aan te denken? Beleven wij de eucharistieviering nog als een ontmoeting met God en Jezus of is het ook voor ons een uitgehold ritueel geworden? Luisteren we bijvoorbeeld naar de lezingen als naar God zelf die tot ons spreekt? Dat zijn vragen die gaan over onze gastvrijheid tegenover God en Jezus, daar zou het moeten over gaan.

Maar gastvrijheid beperkt zich uiteraard niet tot de eucharistie. Ook in het dagelijkse leven worden we opgeroepen gastvrij te zijn. Gastvrijheid is binnen de joodse godsdienst en ik durf te hopen ook binnen de christelijke geen bijkomstigheid, het is iets zeer belangrijks. Onze gastvrijheid is de afgelopen maanden serieus op de proef gesteld door een golf van vluchtelingen die Europa overspoelde. Ik hoef u niet uit te leggen dat niet iedereen even gastvrij is. Langs de andere kant is het misschien ook niet slecht vanuit enige realiteitszin te erkennen dat die gastvrijheid niet onbegrensd kan zijn en dat men beter de problemen die voor de vlucht zorgen, zou aanpakken. Het doet mij dan ook plezier dat er mensen zijn, dat er zelfs christenen zijn, dat er zelfs christelijke gemeenschappen zijn die de christelijke gastvrijheid niet alleen met woorden maar ook met concrete daden waarmaken. Het doet plezier te lezen op Facebook dat een christen vraagt of er nog iemand een grote pot heeft voor een gezin vluchtelingen, het doet goed aan het hartje als een oude zuster in Gent naarstig op zoek gaat naar halal-vlees voor haar gasten. Twee voorbeelden van mensen die gastvrijheid en de belangrijkheid ervan begrepen hebben. Voor christenen is mensen gastvrij ontvangen altijd synoniem van God gastvrij ontvangen. We worden dus verondersteld alle mensen te ontvangen als waren ze God zelf. Voor wie denkt dat het voor sommige mensen niet zo nauw steekt, die mispakt zich dus serieus. Het is niet toevallig dat één van de bekendste kerstverhalen ons vertellen dat Jezus niet welkom was en dat Hij dus helemaal niet gastvrij ontvangen werd..

En voor wie denkt dat het allemaal veel werk met zich meebrengt, die gastvrijheid, nog twee dingen. Één, bij echte gastvrijheid is gemeende interesse veel belangrijker dan de sjiekste menu in elkaar boksen, dat blijft zo. En ten tweede, onze gastvrijheid zal nooit opkunnen tegen Gods gastvrijheid, altijd weer verwelkomt Hij ons met open handen, zelfs als wij Hem wel eens durven vergeten als het ons goed gaat. Ook daar kunnen wij nog iets van leren bijvoorbeeld ...