Het oog en het hart

×

Waarschuwing

JUser: :_load: Kan gebruiker met ID: 233 niet laden

Het is goed in ‘t eigen hart te kijken. Voor vele Vlamingen is dat een herkenbaar woord. Dankzij dit vers wordt Alice Nahon nooit meer vergeten. Ze schreef een diep sentimenteel avondgebed. Mooi. De mens die zijn ogen opent op zijn hart mag vol vrede de nacht ingaan... als hij geen mens heeft zéér gedaan. Een zalig gewetensonderzoek.

Het evangelie van Lucas heeft het vandaag ook over het oog en het hart. Hij biedt ons ook een gewetensonderzoek. Het betreft het rijk Gods. Hij roept ons op om te leren oordelen. Een hele kunst. Zijn logica is: als je wil oordelen over de anderen, oordeel dan eerst over jezelf. Dat is volkse en zeer bruikbare psychotherapie: wie leerling van Jezus wil zijn, is allereerst om zichzelf bedacht. Hij zal bescheidenheid leren en omzichtigheid in zijn oordeel over de anderen. En beginnen met de spiegel aan de eigen wand om eerst zijn eigen gelaat te zien. Hij kijkt eerst zichzelf in de ogen. Dat staat bovenaan. Om de anderen te oordelen, volgt hij een andere methode: hij kijkt liefst eerst naar hun hart. Zo zal de leerling van Jezus zich oefenen in waarheid en zo de liefde leren.

Echte waarheid begint bij de realiteit van onszelf. De wijze mens slaat zichzelf niet over. Hij loopt liefst niet zijn ziel voorbij. Zo zal hij leren eerbiedig om te gaan met het broze geheim van de andere mens. Dat zal hem gaandeweg leren zijn oordeel pas uit te spreken nadat hij onderzocht heeft waar het hart van de ander van overloopt. Dan pas geschiedt gerechtigheid. En die maakt Gods liefde voor de mens zichtbaar op aarde. Zo alleen heeft godsdienst een bijdrage voor de redding van mens en wereld. Dat heeft Lucas op het oog, als hij spreekt over het oog van de mens. Hij biedt daaromtrent goed nieuws. Hij is meer dan een moraalridder.

Volgens Lucas heeft Jezus het allemaal geweten. Hij heeft namelijk geloofd in het hart van de mens. Hij heeft geloofd in het onkruid en de tarwe op onze menselijke akkers. Hij was een gepatenteerd pedagoog. Daarom had Hij omgang met de kinderen, de vrouwen, de publieke zondaars. Hij zocht de spiegel van hun hart. Zo doorprikte Hij vele taboes. Hij keek noch naar de splinter noch naar de balk in ons menselijke oog. Hij peilde allereerst naar ons hart. Hij wist veel beter dan de vele rechters die in Jeruzalem en omstreken Gods bedoelingen met de mensen verduisterden door steeds opnieuw de vele splinters te zien. Om ze met hun lange vingers aan te wijzen. Was hun eigen oog dan wel zo zuiver-ziend? Jezus had daar terecht zijn twijfels over. Hij wist perfect wat er gaande was: godsdienstige mensen zijn zo graag de verdedigers van heilige waarden. Ze vergeten echter dat de mens nooit genezen wordt van buitenaf maar van binnenuit. Met enkel maar woorden over waarden, helen we geen wonden.

Uiteindelijk is dat de revolutie van het evangelie: als je over de andere mens iets te zeggen hebt, consulteer dan eerst de realiteit van zijn hart. Pas als je de eigen ogen opent op het hart van de ander, zal je de zaak van de gerechtigheid dienen. Wil je de andere mens waarderen, consulteer dan zijn passie, zijn drift. Zoek dan vooral de plaats waar hij geleden heeft.

Het zal ons nieuwe ogen geven.