Vijanden

×

Waarschuwing

JUser: :_load: Kan gebruiker met ID: 233 niet laden

Soms is het alsof de bijbel een oud en voorbij boek is. We kennen er de beste verhalen uit. We hebben het allemaal wel zo'n beetje bekeken. Zij die dit menen hebben gelijk, en ze hebben ook ongelijk, omdat de bijbel een boek is, dat niet af en uit is. Lees er de laatste verzen van de verschillende evangelies maar op na. Ze eindigen allemaal met een zending, een opdracht, een nieuw begin. Het boek dat Handelingen van de apostelen heet - hoewel het over zoveel meer niet-apostelen gaat - heeft ook zo'n open einde. Het vertelt hoe Paulus tijdens zijn huisarrest, in een zelfgehuurde woning, twee jaar lang allerhande mensen ontving en dat hij ongehinderd het koninkrijk van God kon verkondigen.

Wat er in die boeken begon is nog steeds door aan het gaan. Er is geen einde gekomen aan de geschiedenis van Jezus en zijn volgelingen in deze wereld. Neem de tekst van vandaag: ‘Bemint uw vijanden, doet wel aan die u haten, zegent hen die u vervloeken, en bidt voor hen die u mishandelen.' Voor Jezus waren dat niet alleen maar woorden. Hij leefde wat hij verkondigde, bij zijn arrestatie genas hij het oor dat gewond werd door een zwaard zwaaiende Petrus. Dat gebeurde tweeduizend jaar geleden. Waar is die Jezus nu?

Als we ons zijn volgelingen herinneren, gaat het vaak over mensen die eeuwen geleden leefden. Nog niet zo lang geleden hoorde ik een predikant doodernstig beweren dat de tijd van de martelaren voorbij is. Hoe kun je nu in onze dagen van Martin Luther King jr, Oscar Romero, de vier Maryknoilzusters in Nicaragua en de zes jezuïeten, hun huishoudster en haar dochter in El Salvador zoiets beweren? Zijn er op het ogenblik geen getuigen - want dat is wat martelaar betekent - van Jezus geest onder ons?

Ik kan het verhaal vertellen van zo'n getuige die ik persoonlijk heb gekend. Iemand die de woorden van Jezus over het beminnen van je vijand letterlijk nam. Het verhaal speelt in Afrika. Een continent waar veel Afrikanen zich zo vaak afvragen waarom de wonderlijke dingen die in de eerste dagen van de christenheid gebeurden nu niet onder hen gebeuren. Natuurlijk gebeuren ze daar ook.

Heel vroeg in de morgen van zaterdag 5 februari klommen er een handvol soldaten over de muur van het huis van de anglicaanse bisschop Janani Luwum in Kampala in Oeganda. Het was in de tijd van president Amin. Ze forceerden de deur en bedreigden de bisschop met revolvers. Ze haalden zijn hele huis overhoop en terroriseerden zijn kinderen. Hij zei: ‘Er zijn hier geen wapens in huis, we bidden voor de president en we bidden voor zijn troepen.' Na twee en een half uur gaven ze het op. Ze hadden niets gevonden. Ze vroegen hem de poort in de heg voor hen open te doen. Zijn vrouw zei tegen de bisschop: ‘Niet open doen. Laat ze maar gaan zoals ze binnen gekomen zijn.' Janani Luwum zei: ‘Wij zijn christenen, we hebben een gezuiverd hart, en als getuige daarvan open ik de poort voor hen.'

Dat is wat hij deed. Tien dagen later verdween aartsbisschop Janani Luwum. Hij werd hoogstwaarschijnlijk tijdens een maaltijd met de president doodgeschoten. Hij wist hoe gevaarlijk het was na die huiszoeking diens uitnodiging te aanvaarden, maar hij deed het. Hij dacht de gelegenheid om goed te doen niet te kunnen missen. Weer nam hij Jezus' woorden letterlijk.

Ook zijn geschiedenis is niet voorbij. Hij is dood, dat staat vast. Amin liet hem tot as verbranden, en die as werd ergens in het oerwoud van Afrika in de wind weg gestrooid. Maar hij is ook níét dood, ook dát staat vast. Hij is niet weg. Zijn geschiedenis gaat door. Janani Luwum besloot op een geweldloze manier te reageren tegen het geweld, dat tegen hem gebruikt werd. Hij won die strijd. Hij brak door die cyclus van geweld. Geweldloosheid is de enige manier om die cirkel te doorbreken. Hij was zeker van de overwinning omdat Jezus Christus eerder die strijd op dezelfde manier gewonnen had.