De kruiken vullen

“Eén, één, één is één, ·

ene God alleen, ene Zaligmaker en anders geen.

Twee, twee, twee is twee…”

We kennen dit aftelliedje of optelliedje over de ene God, de twee stenen tafelen, de drie patriarchen, de vier evangelisten, de vijf dwaze maagden. We komen zo bij de zes kruiken wijn, die op de bruiloft van Kanaän staan.

We mogen ze deze zondag opnieuw vullen. Meer en beter: we mogen er goede en waardevolle wijn uit scheppen.

Johannes neemt ons mee naar Kana, naar een bruiloftsfeest.

Dit is een geliefde evangelietekst over een huwelijk met wijn in overvloed!

De eerste lezing van deze zondag heeft er ons op al voorbereid.

Jesaja spreekt er met de taal van verliefden.

De Heer aanziet Israël als zijn bruid. “De HEER verlangt naar jou en je land wordt ten huwelijk genomen” (Jes. 62,4),

Bij de drie lezingen op zondag hebben de eerste lezing uit het oude testament en het evangelie meestal met elkaar verband.

Dit is duidelijk op deze zondag met het evangelie over Kana.

De eerste lezing bevat een belofte. Ze geeft een beeld van de omgang van God met zijn volk.

Een thema van het huwelijk als verbond van God met volk is frequent aanwezig in de Bijbel, het sterkst in het Hooglied.

Te Kana in Galilea

Bij de opbouw van zijn evangelie neemt de schrijver van het vierde evangelie het gebeuren bij de bruiloft van Kana als het eerste teken van de werken van de Messias. Zoals elk van deze tekenen roept het vreugde op, al geeft het daarna aanleiding tot discussie.

Elk teken is een verwijzing naar het grote uur. De wijn van Kana verwijst naar wat Christus ons schenkt aan het kruis. De grote hoeveelheid wijst naar overvloed. Het illustreert de grondinstelling van Jezus: “Ik ben gekomen opdat zij leven zouden bezitten, en wel in overvloed” (Joh. 10;10).

Het huwelijk bron van vreugde, dit drukt de titel al uit van Amoris laetitia, de brief geschreven na de synodes over het gezin. Blij om de liefde van man en vrouw. De trouwdag is een feest, al is dit niet altijd zo. Er zijn gedwongen en opgelegde huwelijk, kinderhuwelijken,

Een bruiloftsdag is uiteraard feestelijk, al ziet de bruid met de mysterieuze glimlach er toch niet zo gelukkig uit op het Bruegliaans schilderij de Boerenbruiloft. Of toch. Er is rijstpap in overvloed. De kruiken worden gevuld, al is het niet met wijn dan toch met Brabants bier.

Het schilderij de Boerenbruiloft is waarschijnlijk in 1568 klaar gekomen.

Ze hebben geen wijn meer

Tijdens de negende werelddag van de gezinnen luisterden de deelnemers in Dublin naar getuigenissen van gehuwden. Paus Franciscus haakte er op in zijn toespraak. Hij had daarbij de bruiloft in Kana voor ogen. Hij zei onder meer: “Oprechtheid is een vereiste in een huwelijk. Het is nodig steeds terug te keren naar de bron van waarheid en liefde die in Jezus is te vinden. Hij is zijn openbaar optreden begonnen bij een huwelijk. In Kana heeft hij het water in goede wijn veranderd. Zo kon het feest verder in vreugde verlopen. Wat zou het geweest zijn had Jezus dit niet gedaan. Zou het niet erg geweest zijn om een bruiloftsfeest met water te moeten beëindigen? Maria had dit begrepen en zegt aan haar zoon; Zij hebben geen wijn meer. Jezus, heeft het begrepen dat een feest slechts met water slecht zou eindigen. Zo is het met de echtelijke liefde. De nieuwe wijn begint te gisten tijdens de verlovingstijd. Deze is noodzakelijk maar voorbijgaand. De nieuwe wijn rijpt doorheen het huwelijksleven in een, wederzijds schenken van zichzelf. Dit maakt de echtelingen bekwaam als twee ‘een vlees’ te worden en ook om zich te openen voor hen, die nood hebben aan liefde, in het bijzonder de eenzamen, de verlatenen en de zwakken, voor allen die door de wegwerpcultuur gekwetst zijn en afgezonderd worden. De cultuur, waarin we nu leven, werpt alles weg. Zij werpt alles weg wat men niet nodig heeft, zij werpt de kinderen weg, omdat ze last bezorgen. Zij werpt de bejaarden weg, omdat ze niet nuttig zijn. Alleen de liefde beschermt ons tegen een wegwerpcultuur.”

Met gaven uit vele kerken

De zes kruiken staan klaar. Wij kunnen ze vullen met onze gaven. We kunnen daaruit, zoals de dienaren in Kana, de Christuswijn schenken.

Deze zondag valt in de week van de eenheid.

In de tweede lezing somt Paulus de vele gaven op, aanwezig in de gemeenschap van Korinthe. Paulus erkent in die gemeente veel gaven. In zijn brieven vernoemt Paulus 27 gaven. De christelijke gemeenschappen zijn uitgenodigd hun gaven aan te brengen.

De oecumene is er op vooruitgegaan. Aanvankelijk stonden kerken en gemeenschappen tegenover elkaar. Nadien leefden ze eeuwenlang naast elkaar. Geleidelijk werden wij minder vreemd voor elkaar en groeit de toenadering om samen met elkaar op te trekken. We wezen vroeger vooral op de tegenstellingen. We beseffen nu al beter wat we gemeenschappelijk hebben als ledematen van het ene lichaam van Christus. We hebben meer en meer oog voor waarden, die de grote kerken kenmerken. "In de Eucharistieviering ben ik katholiek, bij het aanhoren van het woord van God ben ik evangelisch, en, wanneer ik me verdiep in de mystiek ben ik orthodox.” (Moeder Teresa)

Paus Franciscus was in juni 2018 aanwezig in Genève bij de viering van het zeventig jaar bestaan van de Wereldraad van Kerken. Het was een hartelijk bezoek Hij heeft een grote oecumenische ingesteldheid en hij bevordert de oecumenische dynamiek. In een vraaggesprek met la Repubblica in 2013 zei Franciscus dat hij gelooft in God, niet in een katholieke God.

Toch blijft de weg naar de toenadering moeizaam. Het panorthodox concilie is geen al te groot succes geweest wegens de afwezigheid van enkele patriarchaten.

De spanningen in de Oekraïne en de Krim hebben geleid tot een verkilling tussen Moskou en Istanboel wegens de erkenning van een patriarchaat.

Binnen de rooms-katholiek kerk manifesteert zich verdeeldheid. De volgelingen van bisschop Marcel Lefebvre binnen het ¨Pius X genootschap verharden hun houding tegenover Rome. Binnen de kerk voeren groepen acties tegen het beleid van paus Franciscus. Kardinaal Kasper, die jarenlang het departement van de eenheid heeft geleid, zei in een interview: "Ich habe manchmal den Eindruck, es gibt evangelische Christen, die sind mir näher als manche Katholiken, seien es ganz Liberale oder seien es Ultrakatholische." Er zijn evangelische christenen met wie ik me meer verwant voel als met een aantal katholieken, die mij ofwel te liberaal of te ultrakatholiek overkomen.”

We vuilen de kruiken vullen met onze goede gaven, Elke Christengemeenschap heeft er. Elke kruik bevat Christuswijn maar met een eigen smaak verschillend naar gelang de kerk.

Bidweek voor de eenheid

“Zoek het recht en niets dan het recht” (NBV) “Alleen wat recht is moet u nastreven” (Willebrord). Deze uitspraak uit Deuteronomiu 16,20 is het thema van de Week van het gebed voor christelijke eenheid 2019.  Het is voorbereid door christenen uit Indonesië. Met een bevolking van 265 miljoen, van wie 86% moslim is, staat Indonesië bekend als de grootste moslimbevolking van welk land dan ook. Ongeveer 10% van de Indonesiërs is echter christen van verschillende tradities. In termen van zowel de bevolking als de enorme uitbreiding van het land is Indonesië de grootste natie in Zuidoost-Azië.

Wanneer we deze week in het bijzonder bidden voor de oecumene en de toenadering van de christenen, hebben we ook de verbondenheid voor ogen tussen de religies en alle mensen van onze planeet. De oecumene heeft een vooruitgang gemaakt dank zij het concilie. Ter gelijker tijd is daar onze blik verruimd naar de niet-christelijke godsdiensten en zijn eveneens de verhouding met de joden gewijzigd en ten goede gekeerd;

In de kruiken is er plaats voor de gaven van andere religies. Als christen bidden we ook dat het licht dat Jezus brengt eveneens bij hen binnen mag:

De dichter Rumi, een soefi uit de dertiende eeuw, zei ooit: “De waarheid is een spiegel die God per ongeluk liet vallen op de aarde en die daar in ontelbare scherven uiteenspatte. Iedereen raapte een stukje van die spiegel op en dacht dat hij over de waarheid beschikte. De waarheid was echter verdeeld onder hen allen." Pas als we onze stukjes bij elkaar leggen, ontdekken we de echte waarheid.

In het gedicht “De herberg” raadt Rumi ons een ontvankelijke houding aan voor wie bij ons binnenkomt.

Dit mens-zijn is een soort herberg
Elke ochtend weer nieuw bezoek.

Een vreugde, een depressie, een benauwdheid,
een flits van inzicht komt
als een onverwachte gast.

Verwelkom ze; ontvang ze allemaal gastvrij
zelfs als er een menigte verdriet binnenstormt
die met geweld je hele huisraad kort en klein slaat.

Behandel dan toch elke gast met eerbied.
Misschien komt hij de boel ontruimen
om plaats te maken voor extase…….

De donkere gedachte, schaamte, het venijn,
ontmoet ze bij de voordeur met een brede grijns
en vraag ze om erbij te komen zitten.

Wees blij met iedereen die langskomt
de hemel heeft ze stuk voor stuk gestuurd
om jou als raadgever te dienen.

Het gaat over een oecumene die verruimt. Het liefst met zes volle kruiken!