# 31e zondag door het jaar C - 2004

- Auteur: Frans Mistiaen
- Datum: 24 oktober 2001
- Liturgie: C-cyclus · Tijd door het jaar · 31e zondag · groen
- Bron: https://preken.be/c/door-het-jaar/31/31e-zondag-door-het-jaar-c-2004/


### DANKBAARHEID MAAKT KLEINE MENSEN GROOT

Zacheüs leek geslaagd in het leven.\
Hij had een belangrijke functie en hij was rijk.\
Maar hij was "klein van gestalte".\
Dikwijls vermeldt het evangelie iets over de buitenkant\
om in feite iets te zeggen over de binnenkant van de mens.\
"Klein van gestalte" betekent hier vooral:\
klein van gehalte, klein van mentaliteit, klein van binnen.\
Inderdaad, Zacheüs, hoofdontvanger van de belastingen,\
in dienst van de Romeinse bezetter,\
collaborateur dus, was hebzuchtig\
en stak geld in eigen zakken.\
Vooral innerlijk was Zacheüs\
een petieterig, egoïstisch, geborneerd manneke.\
Natuurlijk werd hij niet graag gezien en uitgestoten.\
Hij was rijk, maar kleinzielig en had geen vrienden.\
\
Eigenlijk was Zacheüs dus niet gelukkig.\
Maar, onder de uiterlijke status en de rijkdom,\
leefde diep in zijn hart blijkbaar toch nog een groot verlangen\
naar iets anders, naar iets meer.\
"Zacheüs probeerde te zien wie Jezus was."\
Herkennen wij niet iets van onszelf\
in die zelfgerichte, kleine man,\
die, door zijn functie, status en verplichtingen,\
niet goed weg wist met wat in zijn binnenste leefde?\
Beseffen ook wij niet op een bepaald moment\
dat wij nogal voor onszelf leven\
en eigenlijk heimwee voelen naar een dieper geluk\
van warmte, mededeelzaamheid en samenhorigheid.\
\
Blijkbaar wilde Zacheüs die dag een inspanning doen\
om op zijn diepste verlangen in te gaan:\
"Hij liep hard vooruit\
en klom in een wilde vijgenboom om te zien",\
wellicht zonder veel gezien te worden.\
Hopelijk ontmoeten wij allen\
op het goede moment in ons leven zo'n soort vijgenboom:\
iemand bij wie wij terecht kunnen,\
die ons discretie en bescherming biedt,\
iemand bij wie wij ons veilig voelen en die echt naar ons luistert.\
Het zal dan ook wel iemand zijn die ons durft optillen\
uit onze laag-bij-de-grondse, wat kleingeestige mentaliteit\
en die ons de mogelijkheid biedt om ruimer en méér te zien.\
\
Merkwaardig hoe Jezus die kleine man\
doorheen de bladeren van zijn vijgenboom opmerkte.\
Er staat niet dat Zacheüs Jezus zag of Hem toeriep.\
Er staat dat Jezus Zacheüs zag en hem aansprak.\
Het initiatief ligt bij de Heer.\
Daarbij kijkt Jezus nooit vanuit de hoogte op mensen neer.\
Hij kijkt altijd naar mensen op. Hij maakt hen groter.\
Maar Hij roept hen ook uit hun eenzaamheid tot nieuwe gemeenschap.\
Jezus had waarschijnlijk wel aanbiedingen genoeg\
om ergens te gaan eten,\
maar Hij doorzag blijkbaar het diepe verlangen van Zacheüs' hart\
en stelde hem voor naar zijn huis te komen.\
Méér dan de eer bood Hij\
die kleine, zondige man Zijn vriendschap aan.\
En Zacheüs werd er een andere mens van.\
Zijn hart liep vol van dankbare vreugde\
en van daaruit besliste hij geld weg te schenken aan de armen.\
\
Het is toch wel niet onbelangrijk de volgorde van het gebeuren,\
zoals het evangelie het voorstelt, te benadrukken.\
Het is niet zo dat Zacheüs zich eerst bekeert,\
eerst zijn schuld moet bekennen,\
en daarna het aanbod van Jezus' vriendschap krijgt,\
als een soort beloning achteraf.\
Lucas legt er in zijn evangelie sterk de nadruk op\
dat in feite juist het omgekeerde gebeurt.\
God neemt het initiatief.\
Eerst is er Gods aanbod van vriendschap voor ieder van ons.\
En die is onvoorwaardelijk.\
God biedt ons Zijn vriendschap aan, wat er ook gebeurd is,\
wat onze voorgeschiedenis ook is, zonder ons eerst eisen te stellen.\
En het is vanuit een overvloed van erkentelijkheid en dankbaarheid\
voor zo'n overstelpende vriendschap en vergeving\
dat wij ertoe komen om iets goeds te doen voor anderen.\
Een bekering tot een meer echte christelijke levenshouding\
gebeurt dus niet vanuit de hoop op een beloning\
omwille van onze prestaties en verdiensten,\
maar wel vanuit een overvloed van dankbaarheid\
tegenover Gods liefdesaanbod\
dat wij persoonlijk reeds diep hebben ervaren.\
De voorstelling dat wij ons eerst zouden moeten bekeren\
en dan pas waardevol genoeg zouden zijn\
om door God graag gezien te worden, klopt dus niet.\
Als wij het goede doen om beloond te worden,\
dan stellen wij toch weer onszelf in het middelpunt.\
In het christendom gebeurt liefdadigheid niet\
vanuit een hoop op beloning voor ons,\
maar vanuit een overvloed van dankbaarheid jegens God.\
\
Vandaag is dit huis heil ten deel gevallen, zegt Jezus,\
want ook deze mens is "een zoon van Abraham",\
dat wil zeggen "een lid van uw gemeenschap".\
Hij nodigt dus alle omstanders uit\
Zacheüs terug op te nemen in hun kring.\
Die was verloren, althans volgens het oordeel van de mensen,\
maar niet verloren in de ogen van God,\
die hem opnieuw Zijn vriendschap aanbood.\
\
Zacheüs is het voorbeeld\
van de kleine mens in ieder van ons\
die, ondanks alles wat er gebeurd is,\
toch steeds waardevol genoeg blijft\
om door God graag gezien te worden.\
Die gratuite liefde doet ons leven.\
De dankbaarheid daarvoor maakt ons, kleine mensen, groot.\
\
Wat kunnen wij nu doen?\
De Heer vraagt niet dat wij nu allen plotseling\
de helft van ons bezit aan de armen zouden geven.\
Het eerste wat wij het best doen\
is ons meer erkentelijk tonen tegenover onze God,\
die ons zo blijft liefhebben,\
ook ondanks onze soms zo kleinzielige, eigengerichte mentaliteit.\
Die dankbaarheid voor Zijn onverdiende vriendschap\
zal ons wel inspireren om te oordelen\
wat wij dan het best concreet doen voor anderen.\
\
Maar, om tot zulke dankbaarheid te komen,\
moeten wij misschien eerst de moed opbrengen\
om terug te luisteren naar het diepste verlangen van ons hart\
en, ondanks onze functie en statiekledij,\
in de boom durven kruipen van deze biddende geloofsgemeenschap.\
Hier zegt de Heer tot ieder van ons:\
Vandaag wil Ik bij u te gast zijn.\
Laten wij Hem bij de communie\
eerst vol blijdschap in ons huis ontvangen.\
Dan zullen wij wel horen wat Hij\
van ieder van ons persoonlijk vraagt.

