# Duidelijke taal

- Auteur: H. J. van Ogtrop
- Datum: 26 september 2010
- Liturgie: C-cyclus · Tijd door het jaar · 26e zondag · groen
- Bron: https://preken.be/c/door-het-jaar/26/duidelijke-taal/


Het lijkt wel een sprookje: \
‘er was eens een rijk man die iedere dag feestvierde\
en een arme, die Lazarus heette- die naam betekent God helpt!- \
die als bedelaar aan de deur lag..... ‘\
maar het is helemaal geen sprookje\
het is een protestverhaal van Jezus\
tegen een wereld waarin rijk rijk is en blijft\
en arm arm. In de arme landen zijn er honderden doden\
als er een tornado komt, de gammele hutjes waaien weg\
en de armen zijn weerloos.\
In de rijkere landen zorgt\
de rijke structuur van het land\
voor steviger huizen: ze kunnen een stootje hebben.

Toen ik in enkele jaren geleden eens les gaf op een pedagogische academie en \
-sprekend over de joodse wortels van het christendom - \
vertelde dat de God van de joden en christenen zich het lot van de armen aantrekt \
kwam er een fiere baghwanner op mij af die zei: \
"wat een onzin verkondigde u weer, \
Ik ben rijk, ik ben blij dat ik rijk ben \
en heb verder met niemand wat te maken.'

Gelukkig liggen de meeste boeken van de Baghwan nu bij de Slegte.

Merkwaardig genoeg zijn er een aantal andere boeken, \
de eeuwen door behouden gebleven \
en hebben ze niets aan actualiteit ingeboet: \
de 72 boeken van de Heilige Schrift \
over de God van Abraham, Izaak en Jacob \
en over Jezus, Gods trouwe getuige.

We krijgen vandaag veel stof tot overweging. \
Om te beginnen van de profeet Amos. \
Neen geen verheven leraar maar een nuchtere landbouwer.

Om precies te zijn een vijgenkweker uit Tekoa, \
het noorden van Israël die over een scherpe opmerkingsgave beschikte \
en in woord en geschrift \
de hooggeplaatsten in kerk en samenleving \
onverbloemd de waarheid zei.

Zijn aanklacht laat niets aan duidelijkheid te wensen over. \
'Wee de zorgelozen in Sion, \
de zelfverzekerden op Samaria's berg. \
Ze liggen op ivoren rustbedden \
en strekken zich lui en vermoeid uit op hun sponden.

Ze willen ook nog wel eens vroom doen \
en zingen en de harp spelen \
denkend dat zij Davids gezangen evenaren; \
ze drinken wijn uit brede schalen \
en zalven zich met kostelijke olie maar...\
de arme verkopen zij voor een paar schoenen \
en de Heer walgt van jullie gezang, \
hou maar op en doe recht!'\
Dat was Amos, \
een van de duidelijkste profeten van het Oude Testament. \
Hij kwam het eerst aan het woord en daarna Sint Lucas, \
de evangelist van dit kerkelijk jaar \
naar wie we nog enkele weken mogen luisteren.

Het evangelie van deze zondag vertelt \
over het no nonsense-denken waar ik zojuist over sprak \
tot in zijn uiterste consequenties.

Ikke ikke en de rest kan.... \
Dat laatste, dat kunnen stikken, \
geldt voor de arme weerloze Lazarus \
die buiten de poort van de villa van de rijke ligt.

Alleen de honden die zijn zweren aflikken \
besteedden nog aandacht aan hem. \
De rijke in het verhaal is gezien in het dorp \
en krijgt na zijn dood een eervolle begrafenis.

Dat laatste detail is wrang. \
De begrafenis van de arme die al eerder gestorven was \
is immers geheel onopgemerkt gebleven, \
misschien hebben alleen de honden om hem getreurd. \
Maar.. bij God is alles omgekeerd.\
De arme kreeg een vorstelijke ontvangst in het koninkrijk Gods. \
Hij komt in Abrahams schoot. \
De rijke blijkt echter in de hel terechtgekomen te zijn.

Een onplezierig thema misschien, de hel, \
maar in dit verhaal is hij echt nodig.

Na de eervolle begrafenis van de rijke met de slechte afloop dus \
wordt een prachtig discussie beschreven tussen de rijke, \
de arme Lazarus en Abraham die namens God spreekt.\
'Geef mij wat te drinken' \
vraagt de rijke aan Lazarus de arme die in de hemel is.

'Geef mij te drinken',\
dat had Lazarus eerder aan de rijke gevraagd, \
maar steeds tevergeefs: \
'ik was dorstig, ge hebt mij niet te drinken gegeven'.

'Geef mij wat te drinken' smeekt de rijke nu, \
maar de afstand is niet meer te overbruggen.

De consequente no-nonsense leefwijze van de rijke op aarde \
wordt door God serieus genomen: \
er is geen weg terug meer.\
Wanhopig roept de rijke dan nog: \
'laat mij dan mijn eigen familie gaan waarschuwen' \
(waarom alleen die eigen BV??). \
En dan komt een zeer belangrijk antwoord:

ZE HEBBEN MOZES EN DE PROFETEN \
LAAT ZE NAAR HEN LUISTEREN!!

Een zeer belangrijke les wordt ons hier gelezen, \
een klemmende boodschap ons doorgegeven.

Ten eerste: wat wij hier en nu doen \
is bepalend voor ons hele lot.

En ten tweede: \
er worden geen speciale boodschappen doorgegeven \
achter de rug van Gods profeten om.

God neemt de verkondiging van zijn eigen helpers, zijn profeten,\
werkelijk serieus.

Ons Bavofeest is in aantocht:\
de volgende week gaan alle registers open.\
Mag dat wel zo'n feest vieren\
-dat deed de rijke toch ook iedere dag.\
Heb je nog wel redenen om feest te vieren\
in deze voor de kerk zo zorgelijke tijd?\
Al die schandalen, al die problemen:\
het is voor de kerk een buitengewone slechte tijd.

Ik wou dat nou toch eens een keer omdraaien:\
wj leven als kerk in een gezegende tijd:\
Als je gezegend wordt betekend dat\
Dat je door God wordt uitgedaagd:\
Bij je doop, je huwelijk, je wijding,\
als je wordt aangesteld door bisschop\
en collega's als pastorale werker.\
Je wordt geroepen er iets van te maken;

En bij iedere zegen weer aan het einde van iedere viering\
worden wij allemaal uitgedaagd er de komende week iets van te maken.\
Iets te gaan doen bijvoorbeeld, ter bevordering van de doorbraak van Gods vrede\
(we denken daar vandaag in het bijzonder aan\
nu de vredesweek ten eind loopt).

Iedere dag opnieuw moeten wij ons persoonlijk de vraag stellen:\
Waar ben ik mee bezig.

Ik noem deze tijd een gezegende tijd.\
Een tijd waarin wij samen, jong en oud,\
Worden uitgedaagd er toch te zijn; \
er te zijn voor God en de mensen die ons nodig hebben.

De oude getrouwe kerkgangers \
-toch nog zo'n kleine vierduizend in Haarlem vandaag-\
gaan steeds minder uit sleur maar zijn aan het ontdekken \
wat de werkelijke waarde is van het geloven \
en kunnen zo hun geloof beter doorgeven aan anderen.

En wat onze geloofsverantwoordelijkheden betreft:\
die staat ons nu, duidelijker dan vroeger, scherp voor ogen\
- de arme ligt aan de poort van onze welvaartswereld \
en smeekt om hulp, \
- de schepping is door al ons kunnen overmeesterd en misvormd.

We ontdekken onze gezamenlijke roeping \
en - en dat is typisch iets van nu-\
we herontdekken ook persoonlijk, ieder apart,\
de rijkdom en de inspiratiebronnen van ons geloof.

En in onze dagen glanst - ondanks alle problemen - \
het evangelie ons weer tegemoet \
in al zijn felheid \
en datzelfde geldt van de krachtige verkondiging \
van het Oude Testament \
waar we weer gevoelig voor zijn geworden.

Een geloofsleerling zei het nog deze week\
toen ik met hem de verwantschap van het Oude\
en het Nieuwe Testament besprak: ‘COOL' zei hij: ‘VERS!''\
(dat is het nieuwste woord voor iets geweldigs).\
Zo kunnen wij wijzer worden van de wijsheid \
waar Jezus zelf ook uit leefde.

Jonge mensen bidden weer\
-een onderzoek leerde\
dat van de jeugd kerkelijk of niet kerkelijk- 75 procent bidt;\
en waar het het dopen betreft gaat het stug door:\
we mogen er vandaag straks na de viering weer van genieten.\
Jonge ouders blijven - neen niet allemaal, soms tot verdriet van hun ouders- \
hun kinderen naar de kerk brengen\
en volwassenen treden, met enige regelmaat, tot de kerk toe.\
En als onze taak volbracht is wordt Lazarus: GOD HELPT betekende zijn naam\
weer genoemd in het lied waarmee onze dierbaren worden uitgedragen:

\
‘In Paradisum deducant te angeli' - zo begint het gezang - \
‘Mogen de engelen u naar het paradijs geleiden\
en .... moogt ge met de arme Lazarus - over wie Jezus eens sprak - \
de eeuwige rust genieten.'

God sterke ons allen ieder afzonderlijk\
bij onze eigen taak.

