De wijsheid van God

×

Waarschuwing

JUser: :_load: Kan gebruiker met ID: 233 niet laden

'God ziet u', u kent die afbeelding wel: een groot, open oog in een driehoek. Een oog dat je in de gaten houdt. Gods oog op een schilderijtje aan de wand, of ergens afgebeeld, hoog in de gewelven van een kerkgebouw.

God houdt mensen in de gaten. Hij Iet er vooral op of ze geen verkeerde dingen doen, zo dachten en leerden wij als kinderen. Groter geworden hoorden wij op school en in de kerk, dat God het goede loont, maar het kwade straft. Uitkijken geblazen, je bent gewaarschuwd. Het was de tijd, dat we heel goed wisten, wie God was voor de mensen. Dat hing samen met het feit, dat ook in de samenleving de verhoudingen duidelijker lagen dan tegenwoordig. je had bazen en knechten. je leerde eerbied voor hen die boven je stonden. je hield je mond als ouders of onderwijzers je tot de orde riepen. En als het gezag in kerk en maatschappij besliste, had je dat maar te nemen. Zij hadden hoe dan ook het gelijk aan hun kant. De angst dat we onze plek in de samenleving zouden verliezen, dat we zouden worden weggestuurd, uitgesloten, in de hoek gezet, op de gang of naar bed, hield ons in het rechte spoor. Meestal tenminste...

Deze zienswijze is grondig veranderd. Er zijn - gelukkig - andere verhoudingen gegroeid. We kunnen beter met elkaar praten en naar elkaar luisteren, de angst voor het gezag is bij velen verdwenen. En daarmee is ook het beeld van God veranderd. Hij is voor ons niet meer zo almachtig, alwetend, alziend. Er gebeurt teveel, waar we geen raad mee weten en God kennelijk ook niet. Velen hebben daarmee een streep gehaald door God en zijn bestaan voor mensen. Wat moet je tenslotte met een God, die van verre toekijkt, maar aan de ellende geen einde kan maken en Iaat gebeuren wat gebeurt?

De teksten van vandaag kunnen misschien helpen om die streep niet te zetten. Lees maar, hoe in het boek Spreuken geschreven wordt over de goddelijke wijsheid. Vol bewondering wordt genoemd waarin die wijsheid te herkennen is. De schepping lijkt een speeltuin, waarin de wijsheid die God zelf is, speelt met de mensen, tot wederzijds genoegen. Dat is de bedoeling: die opdracht legt Hij ook in onze handen als speelgenoten van Hem. Een totaal ander beeld dan de God als politieman.

Ook het evangelie relativeert alle menselijke kennis over God, waarschuwt ons God niet te snijden naar ons beeld, maar roept op om ons aan Hem toe te vertrouwen. God staat niet tegenover ons, maar deelt met ons dezelfde ruimte, dezelfde lotgevallen. Hij zal in de moeilijke toekomende tijd onze gids zijn. Hij geniet van onze vreugde, maar lijdt evengoed aan onze twijfel en onbegrip. Lees maar hoeveel moeite Jezus doet om zijn vrienden duidelijk te maken, wie God voor hen is. En Hij heeft geen ander woord dan 'Vader'.

God, geen verre onbewogen rechter, maar een dichtbije reisgezel, aan wiens hand we door onzekerheid en angst geraken. Hij brengt ons op vaste grond.

Jezus zegt: 'Mijn God is Vader en absoluut betrouwbaar, niet de onbewogen eeuwige Waarheid, maar meelevend en nabij in het bepleiten van het recht voor de ontrechten.' De Geest die Jezus ons nalaat, verschaft ons geen weten of kennis over God, maar inspireert ons hart tot bekommernis. Het alziende oog van schuld en straf is geworden tot de zachte blik van mededogen. Met die blik mogen wij elkaar in het oog houden, als kinderen van één Vader, als broers en zusters die elkaar tot leven brengen.