Geen haar op je hoofd zal verloren gaan (Lc. 21,18)

Een moeilijke evangelietekst om te laten voorlezen door een kaalhoofdige. Zijn verschijning weerlegt het voorlaatste vers: “Geen haar van uw hoofd zal verloren gaan.” Deze uitspraak bedoelt dat ons leven bij God telt en niet verloren gaat.

Gans dit evangelie van de voorlaatste zondag van het kerkelijk jaar is zwaar. We mogen dan wel leven in een post-optimistisch tijdvak met een zinkend schip La Barca als symbool, we horen toch niet gaarne spreken over verval en ondergang. Lucas brengt een lange toespraak van Jezus en hij spoort ons daarbij aan om vol te houden in het heden en te geloven in de komst van de Mensenzoon.

Het evangelie begint met de verwondering en bewondering van volgelingen van Jezus over de indrukwekkende tempel. Ze krijgen van Jezus te horen dat deze tempel zal verwoest worden.

Schoonheid maakt indruk. A thing of beauty is a joy forever. Als we ze zien, denken we niet dat ze eens kunnen verdwijnen. De momenten die we oprichten voor eeuwen, houden toch niet eeuwig stand.

De dichter Horatius zegt wel van zichzelf dat hij met zijn poëzie een eeuwig blijvend monument had opgericht. Exegi monumentum aere perennius
“Ik heb een monument voltooid, duurzamer dan brons, grootser dan de Koninklijke piramiden. Het kan niet vernield worden door de bijtende regen, de razende wind, door een ontelbaar aantal jaar, zelfs niet door de snel voorbijgaande tijd”.

Jezus zegt naar het einde van zijn lange toespraak over de komst van de Mensenzoon: “Hemel en aarde zullen verdwijnen, maar mijn woorden zullen nooit verdwijnen” (Lc. 21,33).

Tempels worden puin

Onder de Koninklijke plaats in Brussel ligt een archeologische site met de resten van het grote Coudenbergpaleis. Het is het verblijf geweest van keizer Karel, die daar in 1555 troonafstand heeft gedaan. Tot in de 18de eeuw verbleven daar de vorsten van onze contreien. Toen heeft een brand het gebouw verwoest. Een aantal resten van deze gebouwen zijn te zien bij het bezoek door de straten van deze ondergrondse stad.

In Luik bevindt zich onder het Sint Lambertusplein het archéoforum, een groot archeologisch museum. Op die plaats stond de Sint Lambertuskathedraal. Deze werd in 1789 tijdens de Franse revolutie totaal verwoest bij een opstand tegen de macht van de prins-bisschop. Je ziet in dit museum de funderingen van de Sint-Lambertuskathedraal en van een Romeinse villa.

Ground Zero is de plek in New York van het memorial voor de slachtoffers van de aanval en de aanslagen op de Twin Towers van het Word Trade Center op 11 september 2001 (9/11).

Van 13 augustus 1961 tot 9 november 1989 stond in Berlijn de muur die Oost en West-Belijn van elkaar scheidde. Veel waardevolle gebouwen zijn in die stad tijdens de tweede wereldoorlog vernietigd.

De brand van de Notre Dame, de gotische kathedraal van Parijs in het begin van de Goede Week 2019 heeft velen geraakt, die vreesden dat zo iets schoons voor altijd zou verdwijnen;

Bezoekers van Jeruzalem trachten tot bij de Klaagmuur te komen, een restant van de tempel, die in de jaren 70 werd verwoest. Die tempel betekende zoveel voor de joden. Hij was onder Herodes gerestaureerd en vergroot. De joden blijven de vernietiging van deze tempel gedenken.

Jezus heeft dit mooi bouwwerk met zijn fraaie stenen en wijgeschenken gezien en is erbinnen geweest. Hij was er de laatste dagen van zijn leven. Hij wou dat het plaats van gebed zou zijn en geen plek van gesjacher. In al zijn eerbied voor de tempel, durfde hij deze toch relativeren: “Breek deze tempel en in drie dagen zal ik hem herbouwen.”

De apostelen en de evangelisten hebben het meegemaakt dat de prachtige tempel werd vernietigd en de stad verwoest. Zij zullen zich toen herinnerd hebben aan wat Jezus had gezegd dat het werk van mensen niet eeuwig is.

Zorgen in overvloed

Er is al zoveel vernietigd door rampen, door tussenkomst van een mens, door oorlogen. Gebouwen zijn kapot, mensen op de vlucht, doden met duizenden. Tot op vandaag gebeuren wrede dingen: bosrampen, aardbevingen, vluchtelingen op de dool, economische strijd tussen grote landen, klimaatopwarming.

De zorgen van vandaag, ter sprake gebracht in het werk van kunstenaars op de Biënnale van Venetië, zijn het immigratievraagstuk de klimaatverandering, de opkomst van nepnieuws en het toenemende nationalisme. De grote maar sombere blikvanger op de Biënnale van Venetië is de gehavende, roestige boot in de lagune van Venetië. Honderden migranten zijn in dit wrak verdronken toen ze in april 2015 de Middellandse Zee wilden oversteken: Barca nostra, het is geen feest.

Wees op je hoede

Een christen probeert altijd een glimp van hoop te zien, al hoort hij de zorgwekkende geluiden van zijn tijd. Jezus voorzag de moeilijkheden waar de christenen zouden voor staan. Omwille van hem zullen ze tegengewerkt worden. Hij waarschuwt, maar hij zaait geen paniek. Hij moedigt aan trouw blijven in zware tijden, waar tegenkanting zelfs uit eigen kring kan komen.

Jezus geeft aan zijn leerlingen geen cursus esthetica of architectuur. Hij wil evenmin een ongeluksprofeet zijn. Maar hij wil wel zijn leerlingen voorbereiden op de toekomst. Hij zegt duidelijk wat de keuze voor hem teweegbrengt.

Hij heeft nergens gezegd dat zijn project de brede autostrade is, waarlangs je vlot het doel bereikt. Hij zegt dat de navolging vervolging zal meebrengen, dat er tegenstand kan komen uit je dichtste familie.

Gehaat omwille van mijn Naam

Kiezen voor Jezus kan spanningen teweegbrengen in gezinnen. Er zijn mensen verraden door familieleden en geburen. Er zijn mensen omgekomen wegens de passiviteit van hun omgeving door gebrek aan moed om voor slachtoffers te kiezen. Wat hebben mensen gedaan wanneer joden opgepakt werden?

 

Toen de nazi's de communisten arresteerden, heb ik gezwegen;

ik was immers geen communist.

Toen ze de sociaaldemocraten gevangenzetten, heb ik gezwegen;

ik was immers geen sociaaldemocraat.

Toen ze de vakbondsleden kwamen halen, heb ik niet geprotesteerd;

ik was immers geen vakbondslid.

Toen ze de Joden opsloten, heb ik niet geprotesteerd;

ik was immers geen Jood.

Toen ze mij kwamen halen

was er niemand meer, die nog protesteren kon.

Martin Niemöller (1892-1984)

Tot op vandaag worden christenen vervolgd. Waar staan we aan hun zijde?

Jezus geeft ons enkele consignes mee. Wat hij zegt, houdt meer in dan de raad om het hoofd koel te houden. Wie dit kan, bereikt reeds veel zoals Rudyard Kipling het verwoordde in zijn gedicht, bekend als “If”. Een blogger geeft daarvan deze vrije vertaling:

.

Meester van jezelf

Als je in staat bent je hoofd koel te houden terwijl heel de wereld rondom je zijn hoofd verliest en je misschien de schuld geeft,

Als iedereen twijfelt aan jou, terwijl jij je vertrouwen in eigen kunnen niet opgeeft,

Als je in staat bent te wachten zonder vermoeid te worden van het wachten,

Als je niets dan hatelijke reacties krijgt, terwijl je zelf niet toegeeft aan tegenhaat, maar daarentegen je zachtmoedigheid en innerlijke vrede behoudt,

Als je Overwinning en Tegenslag tegenkomt en deze beide verleiders met dezelfde vriendelijkheid verwelkomt,

Als je de waarheid kan blijven verdedigen, hoeveel tegenwind je ook krijgt.....,

Als je op de ruïne van je levenswerk kan staan en de vernietiging van al je inspanningen als een proef kunt zien, zonder na te laten terug aan het werk te gaan om alles te herbouwen zonder je bezig te houden met één woord over je verlies,

Ja, als je iedere minuut van je leven nuttig kan besteden, dan ligt de aarde aan je voeten, de aarde met alles wat ze ook maar bevat, want je bent iemand die Meester is van zichzelf!

Dat wij het hoofd koel moeten houden, dat Jezus zegt ook. “Laat u niet uit het veld slaan”, zegt hij. Geen paniek. Maar hij zegt meer: de moeilijke tijd is een tijd om getuigenis te geven. Je zal niet alleen zijn. Hij zal bij ons zijn. “Ik zal u een taal en een wijsheid geven die geen van uw tegenstanders zal kunnen weerstaan of weerspreken.” Hij getuigt van vertrouwen. Jezus heeft het vaak gezegd in het evangelie dat wij niet moeten vrezen. Hij is bij ons, ook in de storm. Ik ben bij u wanneer je wordt vervolgd.

Geen haar van uw hoofd zal verloren gaan.” Zo we het letterlijk nemen, is deze belofte vaak niet in vervulling gegaan. Mensen, zeker de martelaren, hebben meer dan hun haar verloren. Maar deze uitspraak zegt dat ons leven bij God telt en dat het niet verloren gaat (Lc. 12,7; Hand..27.34). Deze uitdrukking was al gekend in de boeken van Samuel: (1 Sam.14,45; 2 Sam. 14,11).

Jezus vraagt vooral standvastigheid. “Red je leven door standvastigheid” Lc. 21,19). “'Besittet uwe zielen in uwe lijdsaemheyt” (Vertaling in de Statenbijbel). Standvastigheid is echter meer dan dulden en ondergaan.

Het is verrassend hoeveel synoniemen er zijn bij het trefwoord ‘standvastig’: bestendig, betrouwbaar, constant, duurzaam, flink, hardnekkig, kalm, onbezweken, onveranderlijk, onverstoorbaar, onverzettelijk, onwankelbaar, onwrikbaar, stabiel, sterk, trouw, vast, vastberaden, vasthoudend, volhardend, volstandig. Jezus verwacht zeker trouw, maar niet dat we star en stug zouden zijn.

We moeten onze ogen op hem gevestigd houden en volharden.