32e zondag door het jaar C (2001)

×

Waarschuwing

JUser: :_load: Kan gebruiker met ID: 201 niet laden
Zo'n 30 jaar geleden heb ik eens een film gezien met de titel: "Butterflies are free", vlinders zijn vrij. Het ging in die film om een blinde jongeman. Thuis had zijn overbezorgde moeder steeds alles voor hem geregeld, maar hij wilde op eigen benen staan, zijn eigen leven leiden en zich niet in alles door zijn moeder laten binden. Na lang touwtrekken mocht hij voor een maand op een flatje gaan wonen, om zijn gelijk te bewijzen.
In de flat naast hem woont een buurmeisje, een vrije vogel, echt een hippie, ze vlinderde maar wat rond zonder zich aan iets te binden. De film speelde zich af in de tijd dat de hippies de totale vrijheid preekten en beleefden.
Die jongen en dat meisje komen met elkaar in contact, en dat leidde tot hilarische toestanden: Die blinde jongen die altijd kort gehouden was voor wie alles steeds geregeld was en die vanwege zijn handicap ook orde in huis moest hebben want anders botste hij overal tegenaan. En dat meisje dat zich nergens aan stoorde en overal wanorde schiep, en alles overal liet slingeren.
Twee totaal verschillende werelden. Bij de een was het leve de vrijheid, bij de ander was orde en regel noodzaak maar vrijheid brengt wanorde en orde brengt onvrijheid, zo kan men dat heel kort door de bocht zeggen. Zo wordt het althans vaak ervaren.
Je hebt mensen die alles precies geregeld willen zien, en ze doen ook alles om die orde, hun orde, af te dwingen, soms uit bezorgdheid, soms voor eigen gemak, soms voor eigen glorie.
Maar dat kan heel beklemmende proporties aannemen, dat kan onmenselijke situaties scheppen. In de eerste lezing hoorden we daar een voorbeeld van: de koning wilde zijn orde afdwingen met de eis dat ze varkensvlees zouden eten. Iets dat voor de joden verboden was. Die dwingelandij is onaanvaardbaar, onmenselijk.
In het evangelie hoorden we een ander voorbeeld van zogenaamde orde. Voor ons is die tekst misschien een beetje lachwekkend, maar voor de wetgeleerden uit die tijd was dat een brandende kwestie. Of de orde die op aarde in hun godsdienstige opvattingen bestond en die keurig in regels was vastgelegd, ook in het hiernamaals bestond. En Jezus probeert ze duidelijk te maken dat aardse regels in de hemel niet meer gelden.
Ook dit was een confrontatie tussen de orde van de wetgeleerden die in Jezus' ogen mensen onvrij maakte en waartegen hij zich verzette, en vrijheid of de vrijzinnigheid van Jezus die in de ogen van de wettengeleerden alleen maar wanorde bracht.
Die confrontatie is nog steeds actueel, ook in de kerk. Ook hier heb je mensen die alles precies geregeld willen hebben, ze weten ook precies hoe je moet geloven, wat je wel of niet mag doen. Ze hebben het idee dat alle andere gelovigen blind zijn en dat ze hen moeten beschermen tegen onheil. Er moet orde zijn, anders lopen ze overal tegen aan. En ze eisen van anderen dat zij diezelfde ordening hanteren. En wie er tegenin gaat is in hun ogen een ketter.
Juist zoals in de jaren zestig in de maatschappij de hippies en soortgenoten in opstand kwamen tegen de strenge orde, en vergaande vrijheid preekten en beleefden, gebeurde precies hetzelfde ook in de kerk, vooral toen paus Johannes de Drieëntwintigste en een bisschop Bekkers de deuren open gooiden en een frisse wind binnenlieten.
Wij zijn geen blinden, zei men, wij willen niet zo gebonden zijn, we willen op eigen benen staan en zo namen ook in de kerk mensen steeds meer vrijheden en lieten zich niet meer in het nauwe korset persen van de gehoorzaamheid aan alle regels en regeltjes.
Die confrontatie tussen de vaak overbezorgde ordebewaarders in de kerk en de gelovigen die vrij willen zijn van hun bemoeizucht en hun eigen verantwoordlelijkheid willen dragen is in feite nog steeds aan de gang, en dat ook wel blijven. Het probleem is dat beide kanten het goede willen in en voor de kerk dat beide kanten een beetje gelijk hebben maar soms ook een beetje blind zijn. Daarom is het voor beide kanten zo wezenlijk dat ze oog hebben voor elkaar bedoelingen, begrip kunnen opbrengen voor elkaar standpunten en in elk geval naar elkaar blijven luisteren.