Geen twee heren

×

Waarschuwing

JUser: :_load: Kan gebruiker met ID: 233 niet laden

Wat de rentmeester hier doet, gebeurt altijd weer. Mensen kunnen blijkbaar moeilijk weerstaan aan de zuigkracht van de mammon, de geldduivel. Die wil almaar groter worden en vindt daartoe geen middel te vies. Zo wordt hij ongemerkt de baas. Hij gaat het doen en laten van mensen helemaal bepalen.

Jezus waarschuwt herhaaldelijk en fel tegen de geldduivel. Zo moest Hij met lede ogen aanzien hoe een rijke jongeling, die het eigenlijk heel goed meende, Hem uiteindelijk toch de rug toekeerde. De reden lag bij de mammon: de man kon geen afstand doen van zijn bezit. Dat betekent niet dat Jezus radicaal tegen geld en bezit gekant was. Ook in het verhaal van de onbetrouwbare rentmeester wordt de mammon niet zonder meer slecht genoemd. Je kunt er zelfs heel goede dingen mee doen: ‘Maak je vrienden met behulp van de geldduivel'! Maar daar zit het hem nu juist: om dat te doen maak je van heer mammon een dienaar, en dat laat hij maar node gebeuren. Dat vindt hij heel onrechtvaardig. Hij wil immers zelf heer zijn.

Ten aanzien van dit soort strenge waarschuwingen liggen altijd twee vluchtwegen open. Je kunt zeggen dat die woorden bestemd zijn voor mensen die rijk zijn, die veel geld hebben. Met dat ‘veel' wordt dan bedoeld: veel meer dan ik. Besluit: die gelijkenis gaat niet over mij. Of je kunt zeggen: zaken zijn zaken, daar heeft het geloof niets mee te maken. Besluit: je moet nu eenmaal meedoen, anders val je uit de boot. Toch laat het evangelie zich niet zo gemakkelijk muilkorven. Het zegt dat de middelen goed zijn, hoe groot of hoe klein ze ook mogen wezen. Maar ze moeten middelen blijven. Geld en bezit - hoe veel of hoe weinig ook - zijn goede middelen, bijvoorbeeld om vrienden te maken of mensen te helpen. Het grote gevaar is dat geld en bezit dat zelf niet willen en de bezitter doen voorbijlopen aan de nood van anderen. Dan zijn ze zelf heer geworden, dan zijn ze onrechtvaardige mammon.

Zolang het evangelie zijn kracht blijft behouden, zal het niet alleen waarschuwen voor de macht van de mammon, maar zal het alles te lijf gaan wat op de een of andere manier ‘heer' wil worden. Het evangelie kan dat, omdat het heel klaar kan zeggen wie wel heer is, de Heer, de ene en enige. Hij alleen is het waard Heer te zijn en Hem moeten we dienen. Jezus haalt die woorden uitdrukkelijk aan op het moment dat de verleider Hem komt opzoeken in de woestijn: ‘De Heer uw God zult u aanbidden en Hem alleen dienen' (Lc 4,8). Al het andere wordt dan middel, ook de mammon. Dienen doen we allemaal en altijd, al was het maar ons eigen persoontje en zijn grillen. De vraag is: wie of wat dien je met de middelen die jou ter beschikking staan? Dat kan geld en bezit zijn, maar evengoed niet-materieel kapitaal zoals kennis en vaardigheden. Toch blijft het materiële bezit de grote toetssteen. Zolang het evangelie zijn kracht bewaart, zal het willen doordringen tot in onze portefeuille. Zelfs als daar niet veel in steekt