De arme: een definitie

×

Waarschuwing

JUser: :_load: Kan gebruiker met ID: 233 niet laden

Binnen de kring van de christenen wordt de arme mens met zeer veel aandacht vereerd. Deze aandacht wordt al meer dan veertig jaar gevoed met acties en discussies. Wie zich vandaag christen noemt, haast zich te zeggen dat hij iets doet voor de arme, de gemarginaliseerde, de verknechte en de verworpen mens. Vooral bij religieuzen m/v staat de naam van de arme gegarandeerd op de eerste pagina van hun leefregel. En dat is meer dan een mode. Dat is heilige ernst. Dat is het heilzame gevolg van een nieuwe lezing van de bijbel en van het leven. De arme staat op ons kerkplein. God loven en prijzen met heel zijn hart en daarnaast geen hart hebben voor de sukkelaar, dat is een ongehoord gebrek aan logica. Dat kán niet. De arme is een toetssteen geworden. Hij is niet langer een steen des aanstoots. Hij is één van de hoekstenen geworden van onze spiritualiteit.

Toch ligt dat alles niet zo eenvoudig. Wat bedoelen we precies? Wie is arm? Wij spreken van voorkeursliefde voor de arme. Wij spreken van de sociaal armen. Van de kansarmen. Van de geestelijk armen. Wij zeggen zoveel zus en zoveel zo... allemaal om aan onszelf te bewijzen dat wij voor de arme een grote plaats hebben gereserveerd. Wij durven haast niet meer anders te spreken. Dat staat niet goed. Dat is ongepast en onzindelijk spreken. Wie spreekt over liefde voor de arme, is het echter aan zichzelf verplicht een beetje zindelijk te zijn in z'n woordgebruik. Zonder dat is al ons gepraat steriel. En vooral. .. de arme wordt er niet beter van. Zodat heel ons discours over de arme een gevaarlijke dode letter wordt.

Eerlijk, laatst heb ik in een zeer goede revue tien definities over die ‘plotseling geliefde armoede' mogen lezen. Het is allemaal goedbedoeld, maar het is ook allemaal wazig. Vooral: het is allemaal gepraat van mensen... die niet arm zijn. Maar zo gaat alles de bekende mist in. Zo willen wij wel nadenken en spreken over schuldvermindering van arme landen. Op één voorwaarde: dat wij mogen blijven wie we zijn. Welvarend en rijk. Onze stoel staat tot in eeuwigheid vast. Onze voorrechten blijven hoe dan ook overeind. Ons leven gaat door. Zo blijven we steken in het burgerlijke schema van de rijke die zich ontfermt. Hij blijft toch rijk, maar omdat hij geeft, is hij een goede rijke!

Lucas zegt iets anders. Hij biedt een definitie die raak is. Indien wij het menen met onze liefde voor de armen, geeft hij ons een stelregel die alles heeft wat een stelregel hebben moet. Lucas zegt ons iets wat heel concreet is en wat snijdt in ons vlees. Wellicht is hij de man die ons eindelijk een definitie geeft van de arme? En die definitie zullen we moeten doen! Anders is het slogantaal naast zoveel ander geblaat. Lucas toetst niet alle mogelijke geleerde politieke en economische analyses. De finale waarheidstest is: nodig mensen uit die u niets terug kunnen geven. Enkel waar dat gebeurt, eindigt het paternalisme. Alleen wie zijn mooie huis laat besmeuren door mensen zonder manieren en zonder papieren, mag spreken over liefde voor de arme. De rest is show. Goed voor het modieuze theater.

De definitie van de arme... stelt ons vele vragen.