zondag Laetare (2009)

Beste Dorpsgenoten,

Toen het Latijn nog de taal van de liturgie was, heette deze vierde zondag van de vasten zondag Laetare, nu is het alleen nog Half vasten.

Laetare, dat betekent: ben blij, verheug je. Dat is een gemoeds- ervaring, een emotie die begint uit te sterven. Want we worden steeds meer blootgesteld aan en vertrouwd te raken met heb lol. Dag in dag uit worden we daartoe uitgenodigd, aangespoord, opgeroepen, door leuke advertenties op radio en TV.

Lol overkomt je van buiten af, juist zoals een klap in je gezicht. Lang geleden betekende het woord: eentonig zingen.

Vreugde, blij zijn, daarentegen, raakt je binnenste, borrelt op in je binnenste, al dan niet veroorzaakt van buitenaf. Niet alleen omdat je iets moois meemaakt. Sterker: die vreugde kan zich als een genade aan je openbaren op momenten dat je het allemaal moe bent, dat het je teveel wordt, dat je er niet meer tegen op kunt, dat je er geen zin meer in ziet. Op momenten dat je "in de woestijn" zit, een ervaring uit het leven van Jezus: Werden stenen maar brood. Tegen die bekoring zei Jezus absoluut nee.

Van veel belevenissen, ervaringen en bezittingen ontdekken we pas na een tijd dat ze stenen blijven en ons niet kunnen geven wat we er van verwachten.

Om goud te delven moet er veel werk verzet worden, zoals vroeger in de kolenmijnen: er moet eerst hard gewerkt worden om gruis, stof en stenen te verwijderen voor je uitkomt bij de goudader.

Zo is het ook met vreugde: je moet aan je zelf werken, leven met aandacht, veel verdragen, en uithouden, juist zoals in een sportclub waar je je in het zweet werkt of aan je lijn werkt. Dan zul je, vroeg of laat, onverwacht ervaren wat vreugde heet.

Steeds opnieuw word ik getroffen door foto's uit Afrika: straatarme mensen, en toch altijd lachenden gezichten. Ze hebben beslist geen reden tot lol. Een vriend van mij die het continent goed kent gaf in een flits antwoord op mijn vraag waarom die mensen ondanks hun armoe zo blij zijn: "They celebrate relationships:" zij zijn blij om elkaar. Zij zijn niet rijk, zij zijn niet eenzaam, want niets maakt ons zo eenzaam als onze geheimen. Wat zij hebben en zijn delen zij met elkaar, dát maakt hen blij. Anders gezegd: zij hebben aandacht voor elkaar, zij zien elkaar staan.

Ik zag laatst statistieken over incest en huiselijk geweld in Nederland. Zware woorden die onhandig zeggen dat wij iets missen dat onze medemensen in Afrika wel hebben.

Voor mij is dit een van de mooiste uitspraken van Jezus: "Dit zeg ik u, opdat mijn vreugde in u moge zijn en uw vreugde volkomen moge worden. (Joh. 15, 11).

Van harte wens ik u toe dat u daar gauw een keer "ja" op kunt zeggen.