4e zondag in de veertigdagentijd B - 2006

"Wie de waarheid doet, gaat naar het licht, opdat van zijn daden moge blijken dat zij in God zijn gedaan."

‘De waarheid doen, zusters en broeders. Ze niet alleen zeggen, maar ze doen. Waarheid is, net zoals liefde, een werkwoord, een doewoord. Waarheid is goed spreken en goed handelen. En van zulk ‘goed handelen' zegt Jezus dat het ‘in God is gedaan'. Een tekst die beter aansluit bij deze eerste zondag van broederlijk delen kunnen we ons wellicht moeilijk voorstellen. Want broederlijk delen, dat is inderdaad waarheid doen aan anderen, niets meer maar ook niets minder.

Dit jaar steunen we een Filippijns project. Ik zeg uitdrukkelijk ‘Filippijns', omdat Broederlijk Delen niet de fout maakt die hulporganisaties wel eens durven maken, met name aan de mensen daar gaan zeggen wat ze moeten doen en hoe ze het moeten doen. Die mensen eigen opvattingen, eigen doelstellingen en eigen productiemethodes opdringen. Dat doet Broederlijk Delen niet. Nee, Broederlijk Delen werkt altijd samen met plaatselijke organisaties, en steunt de initiatieven die van die organisaties uitgaan. Immers, zij kennen de noden en de mogelijkheden ter plaatse. Wij met ons westers denken en onze moderne technologie, wij denken natuurlijk op onze manier, vanuit onze eigen maatschappij en onze eigen westerse mogelijkheden. Dat werkt wel hier, maar niet in het Zuiden. Broederlijk Delen heeft dat jaren geleden al ingezien.

Dit heel toekomstgerichte Filippijnse project werd opgestart door de bergboeren van Sibulan, een dorp op Mindanao, en dat is een van de zevenduizend eilanden van de Filippijnen. Enkele jaren geleden beslisten die bergboeren om te weerstaan aan de druk van multinationale groepen die hun vruchtbare grond wilden inpalmen voor de teelt van exportbananen. Zowat de hele omgeving was en is al ingepalmd, maar zij wilden niet meedoen. Ze beslisten om zelf bananen te telen, in eigen beheer, en ze via een circuit van eerlijke handel te verkopen op de Japanse markt. Om sterker te staan verenigden ze zich in een coöperatie, waarbij elke familie het eigen stuk grond bewerkt, maar het oogsten, inpakken en verhandelen gezamenlijk gebeurt. Heel sympathiek en toekomstgericht is verder dat die boeren kunstmest en chemische producten vermijden. Zo beschermen ze het grondwater dat tegelijk het drinkwater is, niet alleen van hen maar van een groot deel van het eiland. En om erosie en bodemuitputting tegen te gaan, doen ze aan mengteelt: ze planten en zaaien bananen, kokospalmen, fruit en landbouwgewassen op hetzelfde stuk land.

Zusters en broeders, om het met de woorden van de eerste lezing te zeggen: die mensen proberen te ontsnappen uit de ballingschap van de armoede en de slavernij van de uitbuiting. Dank zij de steun van Broederlijk Delen, steun die in de vorm van goedkope leningen wordt aangereikt, hebben ze hun leven al kunnen verbeteren, hebben ze een school gebouwd voor hun kinderen, hebben ze een primitieve maar goedwerkende waterleiding kunnen aanleggen, hebben ze de gezondheidstoestand in het dorp drastisch kunnen verbeteren, zien ze licht in de ellende waarin ze eeuwenlang geleefd hebben. Hun duisternis verdunt, hun werk voor zichzelf, voor elkaar, voor hun gezin, voor hun gemeenschap mag het licht zien, en hun leven wordt echt leven. Daaraan te kunnen en te mogen meehelpen, danken we aan Broederlijk Delen.

Zusters en broeders, laten we waarheid doen, laten ook onze werken van die aard zijn dat ze naar het licht toegaan en dat ze licht scheppen voor hen die minder geluk hebben dan wij. Waarheid doen dus, niet alleen in de omhaling van Broederlijk Delen zo dadelijk, maar in ons hele leven: waarheid doen aan onszelf en aan anderen, in Gods naam, zoals Jezus ons heeft voorgeleefd. Amen.