4e zondag van de veertigdagentijd B - 2012

Zusters en broeders

Canvas, dinsdagavond, 20.40 u.: Nonkel Pater. Een hartverwarmend, niet te missen programma, met in de hoofdrol gewezen Congo-missionarissen. Kranige oude mannen van diep in de tachtig die honderduit vertellen over hun missiewerk in de jaren 50 en 60 van de vorige eeuw. Hoe ze bij hun aankomst overdonderd werden door Afrika, door de hitte, de manier van leven, de insecten, de roofdieren, het rare eten. Hoe ze, zonder enige opleiding, architect en bouwmeester en metser en timmerman en dokter en maatschappelijk assistent moesten zijn. Hoe ze de brousse introkken over wegen die er niet waren, gezinsruzies moesten oplossen, dorpsvetes moesten verzoenen, in de meest ondenkbare omstandigheden zwangere vrouwen moesten helpen bevallen, en meer van die dingen. Niet te verwonderen dat enkele van die Nonkel Paters in de voorbije afleveringen een paar keer hebben gezegd: Met de theologie en de filosofie die ik had geleerd kon ik maar heel weinig aanvangen.’ Want missioneren, de Blijde Boodschap verkondigen, dat ging niet met grote woorden, maar met dagelijkse daden. Elke dag opnieuw bewezen ze dat geloof en liefde  werkwoorden zijn, en doorheen die werkwoorden werd God zichtbaar. Helemaal naar het woord van Jezus dus. Hij zei: ‘Zoek eerst het Koninkrijk van God en zijn gerechtigheid, en dan krijg je alles erbij wat je nodig hebt.’ En het Koninkrijk van God, dat is het Rijk van liefde, van vrede, van rechtvaardigheid. In zo’n Rijk krijgt iedereen inderdaad alles wat hij nodigt heeft, juist omdat er liefde, vrede en rechtvaardigheid is.

Ons wordt gevraagd dat we zouden meewerken aan dat Rijk, op de manier zoals de Nonkel Paters het deden, dus niet met grote woorden, maar met daden. We moeten daarvoor niet, zoals zij indertijd, alles achterlaten en naar de vreemde trekken. Wat we wél kunnen doen, dat is hen steunen die zich daadwerkelijk voor dat Rijk inzetten. Vandaag kunnen we dat doen via Broederlijk Delen. Dit jaar wordt een project gesteund in Guatemala, een land in Midden-Amerika, en dat is de smalle strook die Noord- en Zuid-Amerika met elkaar verbindt. Guatemala is een heel arm land, dat met veel moeite herstelt van een jarenlange burgeroorlog, waarvan vooral de oorspronkelijke indiaanse bevolking het slachtoffer werd. En Guatemala is ook een behoorlijk griezelig land, met grove schendingen van de mensenrechten, een bijzonder hoog misdaadcijfer, algemeen verspreide corruptie, en veel geweld op de zwakkeren in de maatschappij. In dat klimaat proberen mensen van goede wil het lot van hun medemensen te verbeteren, meestal in zeer moeilijke omstandigheden, want wie het opneemt voor de armen wordt door de rijken en de machthebbers veelal als een misdadiger bestempeld, als een terrorist die moet bestreden worden, die in de gevangenis thuishoort en moet uitgeschakeld worden.

Broederlijk Delen steunt de plaatselijke organisatie AMMID, die strijdt tegen armoede, ondervoeding en uitbuiting. AMMID is onder meer werkzaam in het departement San Marcos, niet ver van de Mexicaanse grens. Daar is al enkele jaren een Amerikaanse goudmijn gevestigd, een reusachtige open put die de hele omgeving vergiftigt met zware metalen, vervuild drinkwater, opdrogend grondwater en meer van die dingen. Gevolgen zijn huidziekten, misvormingen en sociale en morele verloedering op grote schaal. De mijn breidt ook altijd verder uit, en daarvoor worden de indiaanse boeren gedwongen hun grond voor een appel en een ei te verkopen. En wie protesteert, wel ja, die is een misdadiger.

AMMID wil die mensen helpen. Hen weerbaar maken, betere landbouwmethodes aanleren, zodat ze niet alleen méér, maar ook gezonder en gevarieerder te eten hebben. AMMID leert hun ook hoe ze hun producten tegen een eerlijke prijs kunnen verkopen, en hoe de vrouwen iets kunnen bijverdienen door handwerkproducten op de markt te brengen. Zo komt er wat geld in huis voor de school van de kinderen, voor geneeskundige verzorging, kortom, voor een menswaardig bestaan. Zo staan de mensen ook sterker in hun verweer tegen de mijn die hun grond wil inpikken. Bij dat alles wil Broederlijk Delen dus helpen, onder meer door de aankoop van zaaigoed en de scholing van de boeren te subsidiëren.

Zusters en broeders, Broederlijk Delen beschikt niet over het beroemde ezeltje dat zomaar voor geld zorgt. Nee, de organisatie kan alleen helpen als wij willen bijdragen. Als wij op onze manier Nonkel Pater willen zijn, niet met woorden, maar met daden. In dit geval onze portemonnee. Ik wil er dan ook op aandringen dat we echt zouden meebouwen aan het Koninkrijk van God in de streek rond San Marcos in Guatemala. Met daden. Zoals onze Nonkel Paters. Amen.