1e zondag van de veertigdagentijd B - 2012

‘Laat ze hun plan trekken!’ - ‘Wij trekken mee!’

Zusters en broeders, zo luidt de campagneslogan van Broederlijk Delen voor deze veertigdagentijd. Het is een goede slogan, geplaatst op een bijzonder treffende affiche met daarop mensen die samen stevig aan een touw trekken. De vraag voor deze vasten is dus of wij willen meetrekken met de mensen van de streek rond San Marcos, in het Midden-Amerikaanse land Guatemala. Trekken wij mee aan het touw dat hen uit de armoede en de ellende wil halen? We zullen in de loop van deze veertigdagentijd deze vraag nog een paar keer stellen, en er ook dieper op ingaan.

En trekken we ook mee met de stamvaders van het Oude Testament die we in de eerste lezing zullen ontmoeten? Trekken we vandaag mee met Noah en zijn  zonen, die onderweg zijn naar een nieuwe tijd, en naar een nieuw Verbond met God? Dat Verbond dat door God wordt bezegeld met de regenboog die hemel en aarde, mens en God met elkaar verbindt. Trekken wij mee naar deze nieuwe tijd?

En trekken we mee met Jezus naar de woestijn? Heb je ook gemerkt dat Hij daar niet uit eigen beweging naartoe is getrokken? Nee, het was de Geest die Hem dreef, die Hem dus dwong. In de woestijn wordt Hij door de satan op de proef gesteld, en moet Hij bij de wilde dieren verblijven. Nu heb ik eens nagekeken welke wilde dieren dat zoal kunnen zijn, en veel meer dan mieren en sprinkhanen, muizen en slangen, hagedissen en vossen heb ik niet gevonden. Heel begrijpelijk, want in de woestijn is er niet echt veel voedsel. De wilde dieren waartussen Jezus verbleef, moeten dus niet letterlijk, maar wel figuurlijk worden begrepen. Het zijn de verleidingen waaraan Hij door de satan zal worden blootgesteld eens Hij zijn zending begint. Zover is het nog niet, want we zitten met deze evangelielezing weer helemaal in het begin van het Marcusevangelie, en Jezus moet zich in de woestijn eerst bezinnen over zijn roeping. Zal Hij kiezen voor goedkoop succes, voor macht, voor geld, voor goedkope populariteit? Zal Hij een spektakelmessias worden, een Bekende Galileeër, met alle oppervlakkigheid van dien, of blijft Hij trouw aan de zending die Hij van God heeft gekregen? We merken in het evangelie dat Hij resoluut kiest voor trouw. Hij geeft niet toe aan de zogenaamde wilde dieren, zodat de engelen Hem hun diensten kunnen bewijzen. Hij zal de weg gaan die God heeft uitgetekend: de weg van liefde en van vrede.

Dus opnieuw: trekken wij mee met Jezus naar de woestijn? En hoe zit het dan met onze wilde dieren? De wilde dieren in onze wereld en de wilde dieren in onszelf? In onze wereld heten die wilde dieren geweld, armoede, uitbuiting, wreedheid, oorlog en burgeroorlog. En ze heten ook blind kapitalisme, mensonterend communisme en moordend fundamentalisme. Ik weet het, het zijn uitwassen waartegen we grotendeels machteloos zijn, maar het is goed dat we er ons blijvend tegen verzetten, en dat we weigeren eraan te wennen. Zoals we ook niet mogen wennen aan de wilde dieren in onszelf. Ze dragen namen als egoïsme, onverschilligheid, jaloersheid, hebzucht, ontrouw, en ook ongeloof. Daar zijn we niet machteloos tegen, dat weten we. Maar misschien zijn we net iets te laks om er iets tegen te beginnen.

Zusters en broeders, het voorjaar gloort om de hoek, en je weet, het voorjaar was en is de tijd van de grote kuis. Alle hoekjes van het huis worden ondersteboven gekeerd, alle kasten worden leeggehaald, en elk vlekje en elke oneffenheid wordt met veel verbetenheid te lijf gegaan. Wel, laten we op dezelfde manier ook onze binnenkant eens binnenstebuiten keren en elk vlekje en elke oneffenheid te lijf gaan, met dezelfde verbetenheid waarmee we de tekortkomingen in ons huis te lijf gaan. De veertigdagentijd is daartoe een bijzonder geschikte periode. We worden immers begeleid door sterke lezingen uit het Oude Testament, en in het evangelie zien we hoe Jezus vol gloed de weg van God gaat, en hoe Hij bekommerd is om mensen in nood. In zijn kielzog worden we via Broederlijk Delen aan de mouw getrokken door zulke mensen in nood. Ze weten - en wij weten dat ook - : met onze hulp komen ze de nood te boven.

Zusters en broeders, trekken we mee met Jezus? Trekken we ons het lot van onze medemensen aan? Willen we baden in de zachte kleuren van Gods regenboog die ons met elkaar, met al onze broeders en zusters, en met God verbindt?

Ik wens ons allen een hartversterkende veertigdagentijd toe. Amen.