3e zondag van Pasen (2009)

Beste mede-parochianen,
Je hebt ongelovigen en gelovigen in alle soorten en maten.
Echte atheïsten die alle godsgeloof bestrijden.
Je hebt ongelovigen bij wie het geloof in de loop der jaren is verdwenen en wie religie niets meer zegt.
En je hebt ongelovigen, sommige noemen ze ook gelovigen, die zeggen: Er zal wel iets zijn, maar of dat God heet of anders dat weten zij niet. Deze mensen verbinden daaraan geen consequenties voor het leven dat zij leiden.
Je hebt gelovigen die alles zeker lijken te weten. Ze weten precies wat God denkt en wil. Ze hebben een antwoord op alle vragen.
Je hebt de gelovigen die wel zeggen te geloven, maar niet in de kerk. Hier wordt dan het woord kerk geïnterpreteerd als het instituut en niet de kerk als gelovige gemeenschap van mensen.
En gelovigen die alleen geloven als er bewijzen zijn.
En nog veel meer variaties van ongelovigen en gelovigen.
Wanneer ben je een gelovig mens als het gaat om Jezus van Nazaret?
Wanneer je de lezingen van vandaag hoort, zijn er in eerste instantie bar weinig gelovigen.
Petrus verwijt, in de eerste lezing, zijn toehoorders dat ze op de vraag van Pilatus wie hij moest vrijlaten, Jezus of Barabbas, gekozen hebben voor de moordenaar Barabbas.
Maar hij is ook mild: ik weet dat jullie uit onwetendheid gehandeld hebben, troost hij. Jullie hebben Jezus niet herkend als de Messias en de Zoon van God, en daarom zijn jullie zwaar in de fout gegaan. Maar jullie krijgen een nieuwe kans. Bekeer u en uw zonden zullen worden uitgewist.
Eigenlijk is het bijna om te lachen dat Petrus die mensen durft verwijten dat ze niet hebben gezien wie Jezus was. Want wat blijkt in het evangelie? Dat noch hijzelf noch de andere apostelen Jezus herkennen wanneer Hij in hun midden staat. En toch is het al de derde keer dat Hij hun verschijnt: de eerste keer toen Thomas er niet bij was, de tweede keer toen hij er wél bij was, en nu opnieuw. En toch herkennen ze Hem niet.
Hoe komt het dat de leerlingen Jezus na zijn verrijzenis niet herkennen?
Misschien is het gewoon het feit als zodanig: dood is immers dood.
Voor gelovigen is er een leven na de dood, maar niet als herkenbaar mens tussen de hier levende mensen.
Dus schrikken de apostelen iedere keer opnieuw en denken ze dat ze een geest zien. Misschien kúnnen ze gewoon niet geloven dat Hij verrezen is. Toch zijn ze gedurende drie jaar getuigen geweest. Ze hebben Jezus woorden gehoord en zijn daden gezien: hoe Hij zieken genas, doven deed horen, lammen deed lopen en blinden liet zien. Hoe Hij de storm stilde en Lazarus uit de dood opwekte. En toch kunnen ze niet geloven dat Hij verrezen is. Ze denken dat dit iets is wat zelfs Hem te boven gaat. Ze kennen de Schrift en kennen Jezus woorden: Alles moet vervuld worden wat over Mij geschreven staat in de Wet van Mozes, in de Profeten en in de Psalmen.
Maar misschien is het niet zo zeer een kwestie van niet-herkennen, als wel van niet-erkennen.
Dan denk ik gelijk echter ook, hebben ook wij niet vaak boter op ons hoofd. Want ook wij geloven regelmatig weinig in elkaar en in elkaars mogelijkheden. Hoe vaak hebben we ons oordeel al klaar en denken we: 'Da's niets voor hem of haar. Dat kan hij of zij niet.'
We geloven soms zelfs niet eens in onze eigen mogelijkheden en in ons eigen kunnen.
Ik weet niet of de naam Susan Boyle, u iets zegt? De afgelopen week was zij veel- vuldig op de televisie te zien.
In het dorp in Schotland waar zij al haar hele leven woont, kent iedereen haar als Susie Simple.
En dan ineens neemt ze, zonder dat iemand het weet, deel aan de belangrijkste talentenjacht van Groot-Brittannië.
Ze is 47 jaar oud, ziet er niet uit, stelt zich op een heel onhandige manier voor aan de jury en het publiek, en wanneer ze erbij vertelt dat ze een moeilijk lied uit de musical Les Miserables gaat zingen, wordt ze gewoon uitgelachen.
Duidelijk is dat de jury en de duizenden aanwezigen geen enkel geloof in haar hebben. Het publiek verheugt zich al op enkele minuten uitlach-televisie op zijn ergst.
Tot ze begint te zingen. Bij de eerste noot vallen de monden open en kijkt iedereen elkaar ongelovig aan, bij de tweede gaat het publiek uit de bol, en bij de derde staan ook de juryleden recht om hartstochtelijk te applaudisseren. Want Susan Boyle heeft een schitterende stem, en de manier waarop ze dit moeilijke lied brengt, is ronduit schitterend. Niemand had dit ooit in haar gezien, en toch zingt ze al sinds haar twaalfde mee in het kerkkoor. De reactie van haar medekerkzangers na haar triomf was: 'We wisten echt niet dat je zo goed kon zingen.'
Ondertussen is Susie Simple in een paar dagen tijd een beroemdheid geworden, is ze over de hele wereld te zien en te horen geweest en is het filmpje van haar optreden op Youtube al meer dan 50 miljoen keer bekeken.
Als haar medekoorleden eerlijk zijn, geven ze toe dat ze echt wel wisten hoe mooi Susan kon zingen.
Maar ach, het was toch maar Susie Simple, dus dat kon nooit wat worden.
Ook wij geloven soms al bij sommige mensen die we voor het eerst zien, dat het nooit wat kan zijn, zodat we hun al hun kansen ontnemen nog voor ze die gekregen hebben.
Echt geloven, is denk ik, Jezus niet alleen herkennen, maar vooral erkennen.
Jezus erkennen betekent proberen te doen wat Hij deed. Opkomen voor anderen, in plaats van je mening al klaar hebben. Erkennen ook dat je met elkaar wel degelijk in staat bent om veranderingen te bewerkstelligen.
Het is geen eenvoudige weg om te gaan.
Een echte gelovige herken je aan het feit dat hij of zij probeert te handelen zoals Jezus deed, met al het vallen en opstaan dat daarbij hoort.
Jezus erkennen, houdt ook in je naaste erkennen, niet op voorhand al je oordeel klaar hebben, maar met hart en ziel ruimte geven aan mensen als Susie Simple.
Een echte gelovige ben je als je probeert te leven naar de woorden die beschreven staan in dat heilige boek, dat boek dat ons zegt hoe te leven.