Een andre levenshouding (2009)

×

Waarschuwing

JUser: :_load: Kan gebruiker met ID: 205 niet laden

INLEIDING

De aardbeving in Italië ligt nog vers in ons geheugen, omdat het betrekkelijk dichtbij is. Maar op veel plaatsen in de wereld voltrekken zich rampen. In protestante kerken voeren ze momenteel de leus: "Een ramp laat je niet los". Ook onze katholieke kerk laat de slachtoffers van natuurrampen en van oorlogsgeweld niet los, ook niet als ze op tv uit beeld verdwenen zijn. Vandaag is er collecte voor de Stichting Mensen in Nood. Zij zorgt een jaar lang voor mensen in nood van het geld dat op deze zondag ingezameld wordt in onze kerk.
We vragen ons wel eens af waarom God deze rampen toelaat? Het is misschien om onze edelmoedigheid en naastenliefde op te wekken.
Laten we in deze viering bidden voor wereldwijde solidariteit tussen alle mensen en volkeren.

PREEK

We hebben pasen gevierd. De verrijzenis van Christus. Maar het leven heeft weer zijn dagelijkse gang hernomen. En dan blijkt dat er nog steeds lijden en dood bestaan. Lijden in de wereld, lijden in ons leven. En dan komen die oeroude vragen weer boven: hoe kan er lijden bestaan als God macht heeft over leven en dood? Wat kunnen wij er aan doen? Ik begin met een Russische legende met de titel Drie levensvragen.

De tsaar bezat alles wat een mens zich maar wensen kan, maar hij twijfelde er aan of hij goed leefde.
'Wat moet ik van God met mijn leven doen?' vroeg hij zich af. 'Met welke mensen moet ik doen, wat God van mij verlangt? En wanneer moet ik dat dan doen?'
De tsaar stelde zijn drie vragen aan alle wijzen en alle geleerden in het grote Rusland.
Maar geen van allen kon hem ook maar één antwoord geven.
Toen hoorde de tsaar over een boer, ergens ver weg.
Die boer zou hem misschien een bevredigend antwoord kunnen geven, zo werd hem verteld.
De tsaar ging meteen op reis en na vele weken reizen kwam hij aan op het land van de boer.
Deze keek nauwelijks op van zijn werk, toen de tsaar zich tot hem richtte met zijn drie vragen.
De boer gaf geen antwoord, maar ging door met ploegen.
De tsaar werd kwaad en riep: 'Weet je wel wie er tegen je spreekt? Ik ben de tsaar, de tsaar van alle Russen!'
Maar ook dit maakte geen indruk op de boer. Hij ging gewoon door met zijn werk.
Plotseling kwam een zwaargewonde man het veld op gewankeld. Voor de ploeg viel hij neer.
De boer zei tegen de tsaar: 'Help mij deze gewonde naar mijn hut dragen.'
'Ik zal je helpen,' antwoordde de tsaar, 'maar geef je me dan antwoord op mijn drie vragen?'
'Straks,' zei de boer.
Samen brachten zij de man naar de hut en verbonden er zijn wonden.
'Zeg je me het nu?' vroeg de tsaar toen ze klaar waren.
'Je kunt naar huis,' zei de boer. 'Je hebt de antwoorden gehad op je drie vragen:
Wat moet ik doen? Doe wat er op je weg komt.
Met wie moet ik het doen? Doe het met wie aanwezig is.
Wanneer moet ik het doen? Doe het op het moment dat het zich voordoet.'

Deze legende maakt ons duidelijk waar we voor staan. Kijk om je heen waar je lijden en nood ziet, doe er direct wat aan, aanvaard de tijdgenoten met wie we samen moeten werken. We kunnen het leven niet altijd naar onze hand zetten, we kunnen onszelf wel naar Gods hand zetten. Tijd en plaats van de komst van Gods Rijk is hier en nu.

Als we de wanorde zien in dit leven, het lijden, de problemen, de chaos, dan gaan we gemakkelijk twijfelen aan God, aan de verrijzenis, aan de toekomst. Maar de aardse en hemelse werkelijkheid staan in direct verband met elkaar. Er is daarvoor zo´n prachtig beeld van een borduurwerk of een geknoopt kleed. Aan de kant waar gewerkt wordt is het een chaos. Die kant zit vol knopen, draadeinden en draden die kris kras door elkaar lopen. Pas als het borduurwerk af is en je draait het om zie je een prachtig beeld. Zo is het aardse leven de achterkant van het hemelse leven. Bij de dood wordt ons levenswerk omgedraaid, en zien we waar alles goed voor was.

Dat is ook de verklaring voor het mysterie van Jezus´ lijden en dood. De verrezen Heer zegt het zelf: "Zó spreken de Schriften over het lijden en sterven van de Messias en over zijn verrijzenis uit de doden op de derde dag". Tegen de Emmaüsgangers had Hij het ook al gezegd: "Moest de Messias dit alles niet lijden om zo zijn glorie binnen te gaan?"

Jezus toont na zijn verrijzenis nog de achterkant van het borduurwerk: Hij toont zijn handen en voeten, waarin de wonden van het kruis nog zichtbaar waren. Jezus ontkent niet dat er onder Gods ogen veel lijden en onrecht in deze wereld is. Sterker nog: Hij heeft zelf dat lijden ondergaan. Maar na het lijden komt de verrijzenis en al het onrecht kan overwonnen worden door bekering en vergiffenis van zonden in Zijn naam.

Petrus durft het volk openlijk te beschuldigen van de overlevering en de dood van de Messias: "De vorst van het leven hebt gij gedood", zegt hij. Hij durft dit te zeggen omdat hij weet dat er ook bekering mogelijk is: "Bekeert u en hebt berouw opdat uw zonden worden uitgewist", besluit hij.

Bekering verandert onze levenshouding.

In een brochure van Mensen in Nood wordt ons de volgende vraag voorgelegd:
Wat is het verschil tussen één nieuwe waterput voor een heel dorp in Ethiopië en de kraan in mijn badkamer? De mensen in Ethiopië staan te juichen als die nieuwe put ook werkelijk water geeft en wij gaan ontevreden naar huis als de bouwmarkt geen kraan heeft in de uitvoering die wij graag willen.
Zulke vragen maken meteen duidelijk waar de schoen wringt. Wij zouden het niet meer accepteren indien wij ons water uit een put op de hoek van de straat moeten halen en daarvoor een kwartier in de brandende hitte in de rij moeten staan. Hoe komt het dat we het wel accepteren dat ze in Ethiopië op die put moeten wachten terwijl we in Nederland niet langer willen wachten op de aanschaf van een peperduur Joint Strike Fighter-testtoestel. Waar liggen onze prioriteiten?

Het evangelie is niet alleen een oproep tot liefdadigheid voor mensen in nood. Het is een oproep tot een heel andere levenshouding. Het impliceert dat we mensen in Ethiopië dezelfde badkamerkraan gunnen als de kraan die we zelf willen; dat we hen dezelfde ontevredenheid gunnen wanneer die kraan niet voorradig is op de wereldmarkt. Een nieuwe waterput in Ethiopië is een begin, maar we zouden niet mogen rusten tot het moment dat de Ethiopiërs net als wij zich druk gaan maken over de uitvoering van een badkamerkraan.

Een andere levenshouding, daar gaat het om. Hier en nu.