# Zalig die niet gezien en toch geloofd hebben (2009)

- Auteur: Antoine Rubbens
- Datum: 11 april 2009
- Liturgie: B-cyclus · Paastijd · 2e zondag van Pasen · wit
- Bron: https://preken.be/b/paastijd/2/zalig-die-niet-gezien-en-toch-geloofd-hebben-2009/


![Ernst Barlach - Das Wiedersehen (1926)](/images/stories/wiedersehen.jpg "Ernst Barlach - Das Wiedersehen (1926)")

Doorheen
alle liturgiehervormingen heeft het ontmoetingsverhaal van Jezus met Thomas
stand gehouden en zijn vaste plaats bewaard. Wij horen het jaar na jaar acht dagen na
Pasen, op de tweede paaszondag (Beloken Pasen) in elk
leesjaar.

De avond
van Pasen komt Jezus bij zijn leerlingen.
Hij bevestigt als de ‘Verheven' Heer wat hij in zijn afscheidsrede heeft
gezegd. Hij schept een nieuwe
presentie. De apostelen vertellen
aan Thomas die er niet bij was dat de Heer verrezen is. Zij brengen de paasboodschap en stoten
daarbij op het onbegrip van hun metgezel.
We zijn een beetje jaloers op de apostelen die de aardse Jezus hebben
gekend en hem als Verrezen mochten
ontmoeten.

Wij
sympathiseren evenzeer met Thomas en willen, zoals die man van de achtste dag,
tekenen zien om in de Verrijzenis te geloven. Maar is dit wel een goede vraag? Betekent ze niet dat wij God op ons
niveau willen trekken, zo tastbaar dat hij geen God meer is? Een geloof dat ziet, is geen geloof
meer.

De
achtste dag (een zondag!) volgt een nieuwe ontmoeting met de elf. Thomas is er die keer bij. Hij vertegenwoordigt een nieuwe
generatie ten opzichte van de apostelen.
"*Het gaat over de christenen die noch de historische Jezus noch de generatie van de leerlingen
hebben gekend. De verschijningen
van de Verrezen behoren tot het verleden.
Zoals Thomas moeten de christenen van de volgende generaties zich
toevertrouwen aan het kerugma van Pasen, verkondigd in de kerk. Hun geloof steunt uitsluitend op het
woord van de eerste getuigen. Hun
geloof is veroordeeld tot het niet-zien.
Het rust alleen op het kerugma*" (Jean Zumstein, Saint Jean, p.
290). De leerlingen uit de kring
van Johannes, de evangelist Johannes stellen in de verzen 24-29 de vraag of
"*dit gebrek aan ervaring een fatale handicap is of is het een voordeel*?"

Thomas
behoudt zijn voorsprong op ons. Hij
heeft immers de aardse Jezus gekend en ontmoet hem de achtste dag als de
Verrezen. Deze richt zich langs
Thomas om tot ons allen. Hij prijst
hem en ons gelukkig als wij in hem geloven zonder te zien. Wij echter zijn helemaal aangewezen op
dit getuigenis van de kerk. Dit
wordt voortdurend doorgegeven. Maar
soms zo zwak. Het leeft niet altijd
sterk en vurig. Zijn we nog de kerk
van de Verrijzenis? Een afstand van
20/21 eeuwen scheidt ons van de historische Jezus. De brug wordt steeds maar langer. Jezus' tijd ligt zo ver af. Met het verhaal over Thomas wordt ons
gevraagd te geloven zonder te zien.
Onze vraag om tekenen te zien houdt niet op. Wij moeten aanvaarden dat God ons hierom
terechtwijst, want door hem te willen vatten en hem te plaatsen tussen al het
andere dat wij waarnemen, perken wij hem in en begrenzen wij hem.

Heeft
Thomas zijn hand toch in de wonden gestoken? Gegrepen door het woord van Jezus
spreekt hij zijn geloof uit. Hij
erkent dat God in Jezus present is.
"*De relatie van de gelovige met Christus en uiteindelijk met God is
niet gebonden aan een punctueel gebeuren, maar ligt in het zich herinneren (anamnèse) en steeds heropnemen van de
geschiedenis van de aardse Jezus, onder de leiding van de Geest, de
Paracleet. Het paasgeloof is het
fundament van de kerk. Het berust niet allereerst op een verschijning, maar op
het woord van de Heer, geleid door de paracleet. De gemeenschap van de gelovigen moet
niet toegeven aan ontmoediging. Het
gebrek aan ervaring kan een voordeel zijn om in een gepaste verhouding tegenover
de Heer te staan"* (Jean Zumstein).

Wij
willen de Heer ontmoeten. Dit lukt
langs het contact met de Schriften en met de hulp van Thomas. Hij wou de wonden van Jezus zien. Die zijn elke dag aanwezig. Ze vallen nog het meest op in de
paastijd, waarin we verwachten dat zij er niet meer zouden zijn. Een ziekenbezoek op Pasen kan lastig
zijn. Je wil de paasvreugde
uitdragen en je merkt dat Goede Vrijdag aanhoudt. De man met de gekwetste handen treedt
ons tegemoet. Hij zegt ons dat waar
wonden helen, het wonder doorbreekt.
"*Als je pijn en lijden ziet, dan moet je geloven in de
verrijzenis*" (Frans Van Steenbergen).

Op deze
achtste dag kunnen we mediteren bij het kunstwerk van Ernst Barlach (1870 - 1938
), *Das Wiedersehen*. Een
sober, eenvoudig beeld in brons.
Het is niet de neergeknielde Thomas, maar de opgetilde, die Jezus mag
aanraken en omarmen. Twee
rechtopstaande figuren, die mekaar nodig hebben om te blijven staan. De Thomasuitbeelding van deze Duitse
kunstenaar uit het jaar 1926 kreeg van bij het begin kritiek. De nazi's verfoeiden dit beeld en andere
kunstwerken van deze man. Ze
hekelenden zijn werk in de tentoonstelling ‘*Entartete (ontaarde)
Kunst'*. In de beeldengroep van
de ontmoeting van Thomas en Jezus steekt warmte. Er is beweging van handen en voeten, er
is de wederzijdse blik. Ontmoeting
bevordert leven. Dorothea Rapp (1920)
behandelde in haar voordracht *Der Berg des
Alters* het
probleem van de hulpverlening bij het
ouder worden. Daarin
stelt zij dit kunstwerk *Das Wiedersehen* tegenover een ander beeld van E.
Barlach met name "*Die Frierende Alte*", "*de verkleumde vrouw*". De
oude vrouw zit in zichzelf opgesloten, opgerold als een bal. Een blije ontmoeting verandert een
mens.

Het
contact met Jezus langs de Schrift, in de
kerk, langs de diakonie, door luisterende zorgende aandacht ontdooit. Je ongeloof verkleint. Je geloof groeit. Thomas sluit Pasen niet af, hij doet de
luiken niet toe. Hij spoort ons aan
te groeien in geloof, hoop en liefde, te groeien in de gemeenschap van
medechristenen, solidair met wie is gewond.

