Avondwake, paaszaterdag (2006)

Beste dorpsgenoten,

De avondwake begint met het ontsteken en wijden van het nieuwe vuur dat we terugkennen in de vlam van de paaskaars die we plechtig hebben ingehaald, en op Paaszaterdag wordt er om gewijd water gevraagd.

En de hostie, een stukje brood, en de wijn, herinneren ons aan de aarde, moeder aarde, die ons deze producten schenkt. En voor het plechtige zingen is adem nodig, om geluid te kunnen maken en lucht, die aan het trillen gaat zodat we kunnen horen dat er gezongen wordt.

Aarde, water, vuur en lucht. Wat moeten we daar nu mee in de kerk? Wat hebben die met godsdienst te maken?

Van mensen kunnen we zeggen dat ze als water en vuur voor elkaar zijn: dat betekent dat ze niet met elkaar om kunnen gaan. Als wij, mensen, water en vuur in handen krijgen dan kunnen er heel verkeerde dingen gebeuren. Water en vuur op zich zijn geen vijanden. Water en vuur, in de vorm van zonlicht, aarde en lucht hebben elkaar intens hard nodig. En als die vier elementen niet zo met elkaar zouden samenspelen zou het er heel slecht voor ons uitzien.

We zijn hier bij elkaar vanavond vanwege God. Daar zeggen we van allerlei moois van: dat Hij in de hemel woont en dat wij bij Hem gaan wonen als we doodgaan. En hij verwacht allerlei mooie dingen van ons. En Hij is het allerbelangrijkste dat er bestaat. Maar in feite stelt Hij niets voor: even naar de mis, hier of daar wat vroom gebabbel, af en toe "Mijn God" roepen als er iets mis gaat.

Nee, dan aarde en water, vuur en lucht, die vier staan veel dichter bij ons en die hebben we veel harder nodig dan God. Geen dag kunnen we zonder die vier.

Met Pasen horen we allerlei verhalen die onmogelijk zijn: Jezus die uit het graf opstaat, en die aan zijn vrienden verschijnt. Als dat soort dingen nu onmogelijk zijn dan kunnen ze 2000 jaar geleden ook niet gebeurd zijn!

Als we naar de hemel kijken, naar de zon, onnoemelijk heet maar ze verbrandt ons niet, als we lezen over de sterren, en de ontelbare melkwegstelsels die er bestaan, onnoemelijke krachten die met onvoorstelbaar geweld vol zitten, staan we paf Het loopt daar allemaal op wieltjes: de zon verbrandt ons niet, de sterren donderen niet tegen elkaar. Die weten met elkaar om te gaan: die verstaan elkaar.

En dat is wat wij missen: wij verstaan elkaar niet, wij weten niet met elkaar om te gaan. We zijn niets vergeleken met zon, sterren, zonnestelsels en ontelbare melkwegen. En toch weten wij in tegenstelling met dat immense geweld aan de hemel elkaar kapot te krijgen en klein te krijgen, met ons klein gepruts.

Ik zie die vreemde verhalen over en van Jezus als een boodschap dat wij even harmonieus met elkaar om zouden kunnen gaan als de sterren aan de hemel.

"Wat gij wilt dat anderen u doen, doe dat ook aan hen." Met die woorden heeft Jezus, aan mensen verstaanbaar, proberen te zeggen: Kijk naar water en vuur, kijk naar de zon, kijk naar de sterren: geen chaos, geen geweld, wel harmonie, elkaar verstaan, met elkaar omgaan.

Als u een kaarsje ziet flakkeren, de gaspit op het fornuis ziet branden, de zon lekker op uw bast voelt, die twee handen ziet die ons en onze aarde eindeloos lief vasthouden, dan maakt u heel dichtbij mee wat in dat heelal van zonnen en sterren en van intens geweld mogelijk is.

Op onze manier gezegd: wat gij wilt dat anderen u doen, doet dat ook aan hen.

In het heelal gebeurt dat al, hier kan het ook, want wij zijn van hetzelfde materiaal gemaakt als de sterren!

Zalig Pasen, fijne feestdagen.