Ook in onze dagen

Een bekend verschil tussen katholieken en de anderen

was in mijn kinderjaren dit:

wij zetten de kerstboom pas op 22 december op

-de anderen al rond 10 december-

en wij lieten hem langer staan.

U weet het: pas na 6 januari mocht hij weg

want wij moesten eerst Driekoningen vieren:

officieel feest van de Verschijning van de Heer genaamd.

Dat feest is -zoals u weet- ouder dan het kerstfeest

van 25 december. In de oosterse kerken hebben ze dat

eigenlijk terecht zo gelaten.

 

Vandaag vieren we dat feest, eigenlijk twee dagen te laat maar ja.

Op deze blijde dag horen we om te beginnen lezen

uit de oude visioenen van de profeet Jesaja,

troostende visioenen over een goede nieuwe toekomst.

Een toekomst van heil en glorie voor alle volkeren.

 

De profeet droomt ervan hoe van alle kanten

mensen naar de Heilige Stad Jeruzalem komen.

 

Ze komen met hun rijkdommen naar de Heilige stad.

En Jeruzalem straalt ervan!

 

Zoals een bruid  die op de huwelijksmorgen

haar bruidegom staat op te wachten, zo glundert Jeruzalem

als mensen van alle volkeren op haar af komen.

 

Zo droomt Jesaja over een goede, nieuwe wereld:

zo dromen wij misschien ook over een nieuwe wereld

over een nieuwe kerk waarheen menigten zullen stromen

en waarin het altijd – niet alleen met kerstmis- vol zal zijn

 

Deze nieuwe toekomst kan gaan beginnen:

er is iemand die die toekomst binnen handbereik heeft gebracht:

Jesus Messias: heiland voor joden en heidenen

-daarom mogen wij ook meedoen-

vriend van de zondaars die zich liet dopen

en de ware bruidegom die vreugde brengt

en de wijn schenkt van de vreugde: ons allen blij maakt.

 

Vandaag overwegen wij -net als alle jaren-

het verhaal over de wijzen uit het oosten,

ook wel driekoningen genaamd.

 

Hoe bekender een verhaal

hoe moeilijker de boodschap goed te verstaan.

 

Het verhaal van vandaag is het verhaal

over mensen die op zoek zijn, de wijzen op hun  moeizame reis.

Wijzen zijn het, geen koningen.

Er zijn helemaal geen koningen in het spel:

of het moeten er twee zijn die tegenover elkaar staan:

Jesus tegenover Herodes.

 

Matteüs beschrijft hoe de zoekende mensen

- mensen die willen nadenken,

dat zijn wij hopelijk ook-

op zoek zijn naar de ware koning.

Neen, niet Herodes is het

-die is gevaarlijk maar niet belangrijk-

maar Jesus, de nieuwe koning van Jeruzalem en van de wereld.

 

Matteüs schrijft over de zoekende mensen

de wijzen uit het oosten, die naar Jeruzalem trekken

om daar te ontdekken wat echt van waarde is.

 

Er is daar namelijk iets gebeurd:

er is een nieuwe draai gegeven aan de wereldgeschiedenis:

God is verschenen op een unieke wijze

door de geboorte van een kind.

 

Dat nieuwe begin zal de hele bestaande orde (Herodes staat daarvoor)

aan het wankelen brengen.

 

En, zoals wel vaker gebeurt,

de gevestigde Godsdiensten weten daar niet onmiddellijk raad mee.

De schriftgeleerden gaan angstig in de oude boeken neuzen:

‘in Bethlehem schijnt iets te gaan gebeuren’ dat weten ze nog net

maar verder spelen zij een suffe rol:

ze hebben absoluut geen zin om in beweging te komen

en zelf de nieuwe dingen die er zijn gebeurd te onderzoeken.

 

Herodes, de tegenspeler van de nieuwe kleine koning

heeft beter in de gaten wat er aan de hand is en

wil de geschiedenis van de nieuwe koning blokkeren.

Hij zal alles doen wat in zijn macht ligt

om die blokkade tot stand te brengen.

Het zal hem niet lukken

want God laat zich niet tegenhouden door wie da ook.

Gods geschiedenis van ruimhartigheid en liefde

zoals die zich openbaarde in Bethlehem

zal doorgaan dwars door alle bestaande grenzen en belemmeringen heen.

 

Maar het gaat niet zomaar vanzelf:

in een gedicht van Elliot

verbazen de reizigers uit het verre oosten zich

over de kwetsbaarheid van de nieuwe koning, het weerloze kind:

wordt dit geen geschiedenis van dood?

 

Het antwoord is JA.

En wij horen het ook al aankondigen in het verhaal van vandaag

dat de geschiedenis van de nieuwe koning,

een geschiedenis wordt die ook in bloed geschreven zal worden.

 

Herodes en zijn volgelingen later zullen daar wel voor zorgen.

 

Herodes wil de nieuwe koning

heimelijk en discreet te pakken krijgen.

Maar zijn nauwkeurigheid sorteert geen effect.

De nieuwe koning zal ontsnappen.

 

Uiteindelijk zal een naamgenoot, een latere achter- achterneef,

Jesus wel te pakken krijgen en hem,

door een monsterverbond met Pontius Pilatus, laten doden.

Maar niet heimelijk en discreet!

 

Het kleine kind zal nog weten te ontsnappen

niet uit opportunisme (om zijn eigen hachje te redden) maar alleen

om later als man werkelijk te laten zien

hoe God partij kiest voor alle gemartelden, waar ter wereld ook.

De moord op deze rechtvaardige

zal in de volle openbaarheid gebeuren op de berg Golgotha,

en een schandaal worden waar de mensheid nog steeds over spreekt.

 

Zo zal hij voor alle eeuwen de getuige zijn

van de solidariteit van Godswege met allen die gekweld worden.

Met allen, heidenen, christenen, Joden,

met allen die onrecht ondervinden

en het aandenken en het bloed van alle gemartelden,

van de kinderen en van de Zoon zal alle mensen tot zegen zijn.

 

Het feest van Epifanie is het feest van de openbaring van de Heer.

Als je alleen maar op 25 december komt weet je niet goed wie Hij is.

Wij worden als gemeenschap van mensen

die het wat aandachtiger willen volgen goed geïnstrueerd.

We horen hoe Hij werkelijk wilde zijn:

    vriend van alle volkeren

    solidaire supporter van de mensen die het niet allemaal            

   even gemakkelijk aankunnen

                             en

    bruidegom en trooster, vreugdebrenger.

 

Tot zijn gedachtenis

zullen wij hier samen komen van week tot week.

Rond deze Messias, de trouwe Zoon van de Joodse wet.

 

1) rond het boek

We zullen met aandacht luisteren naar de Schrift:

naar de verhalen van de Joodse Bijbel, het Eerste Testament

-gelukkig met wat meer aandacht gelezen dan vroeger

hoewel ik er altijd moeite mee heb

dat de kaarsen en het wierook pas bij het evangelie komen- .

 

In de Verkondiging zal, wil de kerk toekomst hebben,

dat goede boek een steeds belangrijker rol gaan spelen:

de hoofdrol eigenlijk gespeeld

omdat Jesus er vanuit leefde en zijn wij meer dan onze meester ?

 

2) kerk wij samen

We worden iedere zondag bijeengeroepen

door de klokken die de namen dragen van onze Verlosser, van onze patroon

en ook van onze vroegere bisschop Zwartkruis

die ons erop wees dat wij samen kerk moeten zijn:

elkaar steunend in het geloof want alleen redden we het niet.

 

3) als gastvrije kerk

In Zijn voetspoor zullen wij in het nieuwe jaar samen proberen te gaan

en in Zijn Geest zullen wij proberen te handelen,

gastvrij te zijn voor allen die ons nodig hebben,

voor alle gelovigen die zoeken naar God,

jong oud, christenen ook van andere kerken.

Zondag 22 januari zullen katholieken en protestanten

van onze Haarlemse binnenstad hier weer samen

komen bidden voor de eenheid.

 

4) als dienstbare kerk:

We zullen er altijd een eer in mogen scheppen

ruimte te bieden in onze liturgie

en onze diakonie voor alle mensen die op onze parochie afkomen.

In het gelaat van de ander

zullen we zelfs bij uitstek de mogelijkheid hebben

om God te ontmoeten zoals Hij op ons af wil komen in 2012.

In zijn vragen, in zijn roep om steun maar ook

in de troost die Hij ons zal bieden.

 

5) volhardend en geduldig

En wat de volharding betreft:

Ramses Shaffy heeft eens een mooi lied geschreven:

we zullen doorgaan. Dat thema spreekt mij erg aan.

We zullen doorgaan, hier in de Bavo,

We zullen doorgaan, dat geldt voor mensen die verdriet hebben

en die doorgaan,  dapper en volhardend.

Dat geldt voor mensen die bouwen aan hun relatie:

die zich inzetten voor hun naaste.

 

Onze fouten moeten we erkennen: eerlijk duurt het langst.

 

Maar, onze God heeft als eigenaardigste eigenschap

dat hij zijn mensen aan de haren blijft trekken,

tot de orde roept en –hoe onbegrijpelijk dat ook lijkt-

altijd weer nieuwe kansen geeft en

-nog onbegrijpelijker- veel van ze, van ons, verwacht.

 

God beware ons allen, voorzangers en voorgangers

en allen die zich inzetten voor deze parochie

Hij sterke ieder op zijn of haar eigen plek

en wij smeken in dit nieuwe jaar

tot de God die heeft gezegd: IK ZAL ER ZIJN:

Onze Vader die in de hemel zijt,

trouwe vriend van mensen, Uw Koninkrijk kome, onder ons

uw kinderen hier en nu..in onze dagen,