# 4° Zondag B (2012)

- Auteur: Leo Jacobs ofs
- Datum: 29 januari 2012
- Liturgie: B-cyclus · Tijd door het jaar · 4e zondag · groen
- Bron: https://preken.be/b/door-het-jaar/4/4-zondag-b-2012/


**[Archief](http://www.amsterdam.vredeskerk.nl/preek/archief/index.htm)**

Het liefst, zusters & broeders, zou ik een enquête onder jullie willen houden, welke van die twee teksten uit Deuteronomium jullie het meest aanspreken:

\*de eerste met de aankondiging dat God uit het volk een profeet van het formaat van Mozes zal doen opstaan, naar wie wij goed moeten luisteren, omdat God zelf door Zijn mond spreekt, of

\*de tweede, waarin het volk zijn angst verwoordt om te zullen sterven wanneer God het rechtstreeks toespreekt. Doodsbang zijn die mensen om Hem aan te horen; ook het vuur, dat daarmee gepaard gaat, schrikt hen af.

Die 2e tekst grijpt terug op het verhaal in Exodus over de tocht van de Israëlieten door de woestijn, na ontkomen te zijn uit Egypte (Ex 20: 18-21). Mozes praat dan regelmatig met God op de berg Horeb in de Sinai- woestijn. Zijn mensen verzamelen zich aan de voet van die berg. Hun is strikt verboden om Mozes te volgen en de berg op te gaan, als zij dat al zouden durven. Want God verbergt zich achter een vuurzee, en rook- en donderwolken. Dat is ook best eng. \

Om met de laatste vraag te beginnen: bang zijn om naar God te luisteren - zijn wij christenen dat ? Wij hebben zojuist geluisterd naar Gods Woord. En als wij bidden - is dat niet een vorm van praten met de almachtige Vader ? Maar krijgen wij dan ook antwoord ? Tal van gelovigen, heiligen zelfs, zoals Teresa van Avila en Johannes van het Kruis of meer van onze tijd Moeder Teresa - zij hebben gebeden tot zij er bij neervielen, soms zelfs letterlijk en wachtten niet zelden vergeefs op antwoord.

Sommigen vervielen in diepe wanhoop, ervoeren uitblijven van een reactie van hun God als de duisterste nacht. Maar als er een antwoord komt - zouden wij dan schrikken ? Ik weet het niet. Als ik bid - dan heb ik wel eens het gevoel dat ik antwoord krijg, maar dan weet ik niet zeker of ik mij niet iets inbeeld. Maar ik schrik er niet van, tot nu toe tenminste. Luisteren naar de stem van God: kan dat vreeswekkend zijn ?

\* \* \* \

Laten wij het nu hebben over de 1e tekst, die aankondiging in Deuteronomium van een profeet, via welke God rechtstreeks tot ons spreekt. ‘’Uit uw eigen broeders zal de Heer uw God een profeet doen opstaan …’’ en zo verder. Wij christenen geloven, of misschien moet ik zeggen: wij weten, dat die profeet zo’n 2000 jaar geleden geboren werd in Bethlehem en dat deze Jezus de Masjiach, de Christos, de beloofde Verlosser is - dat leiden wij o.m. af uit de vele wonderen die Hij verrichtte.

Zoals dat wonder, waarover ons zoeven is voorgelezen uit het evangelie volgens Marcus: het wonder in het gebedshuis in Kfar Nahum (Kafarnaum, het dorp van Nahum, oudtestamentische profeet), waar Hij, Jezus uit die schreeuwlelijk een onreine geest opdracht gaf uit die mens weg te gaan. Het wonder is dat het ook werkelijk gebeurde. Die onreine geest werd uitgedreven. \

Maar wat is dat eigenlijk: onrein ?

Het evangelie volgens Markus is tot ons gekomen in het Grieks. De Griekse term, die vertaald is als ‘’onrein ‘’, luidt ‘’akathartos’’. Dat kan vies, ongewassen betekenen, maar ook gemeen, onkuis, onzedelijk. \

In die laatste betekenis zou het mooi aansluiten bij de tekst uit de 1e Korinthiërs- brief, die vanochtend werd gelezen. Daarin praat de H. apostel Paulus ons warempel het celibaat aan, maar dit terzijde. In de joodse traditie houdt het begrip onrein - treife - zoiets in als ‘’door God verboden’’, en dat is eigenlijk alles wat niet koosjer is; daarmee komen wij niet veel verder. Maar dat woord ‘’akathartos’’ kan nog iets heel anders betekenen, n.l. ’’ niet geboet, onverzoend’’.

Een van de 7 sacramenten in onze kerk is het sacrament van boete en verzoening. Ik denk dat het wonder in het gemeenschapshuis in Kfar Nahum daarop betrekking heeft. Die mens daar was onrein omdat het hem niet mogelijk was boete te doen en verzoening te aanvaarden. Zijn geest was verduisterd maar Jezus verdreef die duisternis en bracht er licht en verlichting. Uit de context valt af te leiden dat de religieuze leiders toen en daar niet tot zo’n huzarenstukje in staat waren. Dat, en ook het gezag waarmee Hij optrad - daardoor werd Hij op dat moment herkend als de Gezondene. \

Wij mogen aannemen, dat die bezetene geen geestelijk gestoorde was, waar in onze tijd een psychiater op af was gestuurd. Want in de tijd van Jezus zou hij stellig zijn opgevangen door een wijze rabbijn of behandeld door een daartoe bekwame parnas van dat gemeenschapshuis in Kfar Nahum. Behandeling van geesteszieken bestaat waarschijnlijk langer dan het schrift al zijn de methodes veranderd. En ongewassen of zedeloos zou in dit verband nergens op slaan. Ook daarom kwam ik uit op boete en verzoening.

Waarom is dat sacrament van boete en verzoening voor ons katholieken zo belangrijk? Om verschillende redenen, bijvoorbeeld omdat zondebesef, en de erfzonde - die krijgen in onze geloofsbeleving heel veel nadruk. De verzoeningsleer is een van de belangrijkste leerstellingen van de kerk. Dat zou er naar mijn idee - ik ben ook maar een leek - onder meer toe geleid kunnen hebben dat de seksuele vergrijpen binnen de kerkelijke gemeenschap een extra negatieve lading meekregen, vooral ook voor de slachtoffers. Het heeft er de schijn van dat die zich mede daardoor soms schuldiger voelden dan de daders. \

Onze relatie met de God van oneindige vertroosting, van grenzeloze ontferming (2Kor.1: 3 -4), boete en verzoening - het speelt een rol in ieders leven. Maar dat houdt in dat wij niet bang mogen zijn om Zijn Stem te horen. Wees niet bang, houdt Jezus Zijn volgelingen voor (Joh 6:20). En Hij leert ons ook ‘’Wie oren heeft om te horen, hij luistere’’ (Mc 4: 9). Vaak heeft dit sacrament, dat tot verzoening moest leiden, niet de vreselijke angst weggenomen, die ouderen onder u gekend zullen hebben: bij elke scheet dreigden in het hiernamaals de vlammen van vagevuur en hel. De tijden zijn gelukkig veranderd, althans dat hoop ik.

De buitenwacht denkt vaak dat iemand, die biecht en vervolgens de absolutie ontvangt er met een penitentie vanaf is. Zo gemakkelijk is het niet. Behalve oprecht berouw en de stellige intentie om het nooit meer te doen bestaat ook nog de verplichting om in elk geval te proberen de gevolgen van de zonde te repareren. Dat kan niet altijd: zo zal een moordenaar het slachtoffer niet tot leven kunnen wekken. Maar herstel van aangesticht kwaad - voor zover mogelijk - blijft een dwingend vereiste, een wezenlijke noodzaak. \

De vraag, of dat bevredigend gebeurt, hetzij op individuele basis, hetzij binnen de gemeenschap bij alles, waarmee wij dezer dagen worden geconfronteerd - die klemmende vraag laat ik onbeantwoord. Oordeelt niet, opdat gij niet geoordeeld wordt, leert ons Jezus (Mt.7: 1).

En dan nog dit: hoe is het gesteld met de vergeving door het slachtoffer ? Ons geloof is ontstaan uit de joodse traditie. Ondanks alle onderlinge verschillen mogen wij dat nooit vergeten. In die joodse traditie is vergeving alleen mogelijk wanneer het slachtoffer bereid is te vergeven. Hoe zit dat bij ons ? Is dat niet een beetje ondergesneeuwd ? Misschien zelfs een beetje erg ? \

In het verhaal bij Markus kunnen wij lezen dat alleen Jezus in staat was die onreine geest te verdrijven\*. Nu, 20 eeuwen later, is dat volgens mij nog niet veranderd: niemand, ook niet de Schriftgeleerden of een kardinaal of andere hotemetoten kunnen dat, als het niet de Geest van Jezus Christus is die hun bezielt.

En, voor ons als christenen - dit geldt voor ons allemaal. Amen.

