27e zondag door het jaar (2009)

×

Waarschuwing

JUser: :_load: Kan gebruiker met ID: 477 niet laden

WOORD VAN WELKOM

Vandaag op deze werelddierendag staan we stil bij de mens als schepsel van God. De mens heeft als schepsel van God een heel eigen opdracht gekregen: een opdracht om in gemeenschap met elkaar te leven en zich verantwoordelijk te weten voor heel de schepping. In de liturgie gaat de viering van de zondag boven de gedachtenis van de H.Franciscus, maar de lezingen van vandaag voeren ons wel terug naar de oorsprong van de mens in de schepping door God. Man en vrouw zijn geroepen tot eenheid. Die eenheid is symbool voor de harmonie die God in de schepping heeft neergelegd. Daar waar mensen in haat en boosheid elkaar verlaten, loopt Gods schepping schade op.
Wij willen die schade herstellen, wij willen leven als mensen die verbonden blijven met elkaar. Dat is ons geloof, dat is onze weg.
Mogen wij hier nieuwe krachten opdoen om weer te herstellen en weer te putten uit de harmonie en vrede die de Heer ons biedt.

HOMILIE

Het is niet goed dat de mens alleen is, zegt God, zodra Hij zijn schepping beziet. In tegenstelling tot het tweede scheppingsverhaal waaruit vandaag gelezen wordt, verschijnt de mens in het scheppingsverhaal van de zeven dagen als apotheose op de zesde dag. Nadat duister en licht, hemel en aarde, zon en maan, dieren, vogels en vissen geschapen zijn, wordt de mens temidden van dat alles geplaatst. Deze mens draagt het beeld van deze scheppende God in zich, hij wordt geschapen als man en vrouw. Aan het einde van iedere dag van de schepping roept God uit hoe goed deze schepping is. En dan neemt God een dag rust.
Het tweede scheppingsverhaal opent daarentegen met de schepping van de mens. De aarde is kaal, met enkel water. De mens wordt geschapen als levend wezen en krijgt Gods adem ingeblazen. Er wordt een mooie tuin gemaakt en de mens wordt daarin geplaatst en daar opent onze perikoop vandaag. "Het is niet goed dat de mens alleen is", zegt God. In die zin ligt veel besloten van de bijbelse visie op de mens die ook voor Christus bepalend is in zijn gesprek met de Farizeeën. Een mens die op zichzelf staat en niet leeft van menselijke relaties en in die zin alleen is, voldoet niet aan het beeld dat God aan de mens heeft meegegeven. God toont vervolgens de mens een weg uit de eenzaamheid.
De twee verhalen stemmen hierin duidelijk overeen dat de mens als sociaal wezen geschapen is, als onderdeel van een groter geheel en geroepen om te bouwen aan eenheid en verbondenheid in die schepping. God schept voor de mens gezelschap. De dieren en vogels die leven worden in de bijbelse visie op de natuur beschouwd als metgezellen van de mens. De mens mag namen geven aan de dieren en de vogels als teken van zijn verantwoordelijkheid voor alles wat leeft. Het wordt hem geschonken om het menselijke bestaan meer inhoud en betekenis te geven: de mens leeft immers niet voor zichzelf alleen.
Toch is de roeping van de mens hoger dan leiding geven aan de schepselen en de natuur. De mens wordt ook geroepen om het samenzijn met de andere mensen inhoud te geven. Het samenzijn van mensen onderling is van een andere orde dan de mens temidden van de natuur. Man en vrouw zijn geschapen als gelijkwaardig aan elkaar; zij zijn geroepen elkaars hulp te zijn en elkaar ondersteuning te bieden. Leven als mens betekent samen-leven, bouwen aan een samenleving. De mensen komen voort uit de ene mens en vormen een paar dat vervolgens bron van het nieuwe leven is.
Het huwelijk, het samenzijn van man en vrouw, is in de ogen van Jezus niet slechts een privé gebeuren van twee mensen die na een heerlijk feest hun leven met elkaar delen. Jezus verbindt dit aan de schepping door God. We weten dat in onze tijd veel huwelijken niet blijvend zijn. Ook zeer gelovige mensen en kerkbetrokken parochianen hebben soms mee moeten maken dat hun huwelijksrelatie geen stand kon houden. Waar ligt dat aan? Aan wie ligt het? Het vinden van simpele oplossingen en het zoeken naar één schuldige levert weinig op en veroorzaakt vaak meer verdriet dan nodig is. Moet er dan maar een scheidingsbrief gegeven worden zoals Mozes heeft gedaan en sindsdien gebruikelijk was?
Voor Jezus levert deze brief weinig op. Zo'n brief biedt nauwelijks troost voor de mens, omdat het diepere probleem niet wordt opgelost. Wanneer mensen na een aantal jaren elkaar moeten loslaten, veroorzaakt dit veel pijn en verdriet. De pijn die mensen ervaren wanneer zij elkaar loslaten, heeft te maken met de ervaring dat de mens daar niet voor geschapen is. De onmacht om elkaar te verstaan, de boosheid omdat men elkaar heeft gekwetst, de frustratie omdat hoge verwachtingen niet zijn uitgekomen en vriendschap is ontaard in vijandschap, beschadigen de mens en brengen de mens verder af van de bedoelingen waarmee God de mens geschapen heeft. De pijn die met echtscheiding gepaard gaat, bevestigt juist de waarheid van wat Jezus zegt: dat de mensen innig met elkaar verbonden raken door God. Als dit verloren gaat, heeft de mens tijd en liefde nodig om te herstellen. De kerk is geroepen om hen bij te staan, naar hen te luisteren en wegen te bieden van herstel en nieuw leven. Allerlei pastorale wegen worden geboden, meer dan mensen vaak vermoeden.
Het gesprek dat Jezus voert met de schriftgeleerden is niet een simpel interview door mensen die zich niet meer goed kunnen herinneren hoe het in de Bijbel geschreven staat. Het gesprek is bedoeld om Jezus op de proef te stellen, om Hem te toetsen nu Hij onderweg is naar Jeruzalem. Wat heeft zijn onderricht nu te betekenen? De evangelist laat doorklinken dat in Jezus de oude waarheid van de schepping weer aan het licht komt. Temidden van de vele geboden en tradities van Israël geeft Jezus weer zicht op de oorspronkelijke bedoeling van God met de mens.
Ook wij worden geroepen om temidden van de problemen die we ervaren niet te vergeten hoe God de mens geschapen heeft. Hij vraagt ons om wegen te vinden om elkaar trouw te zijn, over moeilijkheden heen, niet alleen als man en vrouw in het huwelijk, maar ook als kerkgemeenschap, als geloofsgemeenschap.
Amen